Yılbaşı kaktüsü Bakımı

Yılbaşı kaktüsü bir çöl kaktüsü gibi değil, bir orman bitkisi gibi bakım ister. Saksıyı doğu cepheli ya da doğrudan güneş almayan aydınlık bir pencereye koyun. Büyüme döneminde toprağı nemli tutun, yılda iki kısa dinlenme döneminde sulamayı azaltın. Nisan–eylül arasında sıvı gübre verin. Sonbaharda serin bir oda ve gece karanlığı çiçeklenmeyi başlatır. Tomurcuklu bitkiyi cereyandan ve ani sıcaklık değişiminden koruyun; RHS dükkânda ve taşıma sırasında görülen soğuğu da tomurcuk dökümünün nedenleri arasında sayar.

RHS nisandan eylüle kadar toprağın nemli ama hiçbir zaman su içinde olmayacak şekilde düzenli sulanmasını önerir; UF/IFAS toprağın üst yaklaşık 2,5 cm'si kuruyunca sulamayı belirtir. Eylül ortasından tomurcuklar görünene kadar ve çiçekten sonra, ocak sonundan mart sonuna kadar sulamayı azaltın; bu dönemlerde üst birkaç santimetre kurusun ama toprak hiçbir zaman tamamen kurumasın. Tomurcuklar görününce düzenli sulamaya dönün. Fazla su kök çürümesine ve tomurcuk dökümüne, aşırı kuruluk gövdelerin büzüşmesine yol açar.

Yılbaşı kaktüsü aydınlık ama dolaylı ışık ister. RHS doğuya bakan bir pencere önünü genellikle ideal bulur; UF/IFAS güneye, doğuya ya da batıya bakan bir pencereye yaklaşık iki metre mesafeyi önerir. NC State tam güneşin gövdeleri soldurduğunu belirtir; RHS de öğle güneşinin boğumlarda yanık ve renk bozulması yaptığını not eder. Sonbaharda akşamları lamba ışığı alan bir odada bitki tomurcuk bağlamayabilir, bu yüzden eylül–aralık arasında gece yapay ışıktan uzak tutun.

RHS standart kaktüs harcını ya da turbasız, tın esaslı bir saksı harcına drenaj için yaprak çürüğü ve çakıl katılmış bir karışımı önerir. NC State turba, kum ve perlitten oluşan havadar, iyi drene bir karışımı uygun bulur; hafif asidik ile nötr arası pH tercih edilir. Karışım suyu tutmalı ama fazlasını hızla bırakmalıdır. Saksı kök topundan yalnızca biraz büyük olmalı; RHS çok büyük saksıda bitkinin iyi gelişmediğini belirtir.

Yılbaşı kaktüsü nemli havayı sever; NC State yüksek nem tercih ettiğini, düşük nemin tomurcuk dökümüne katkı yaptığını belirtir. RHS gövdelerin düzenli püskürtülmesini ve saksının, dibi suya değmeyecek şekilde ıslak çakıllı bir tepsiye konmasını önerir. Nebraska Extension çoğu ev bitkisi için yüzde 40–60 bağıl nemi uygun bulur; kaloriferli evlerde kışın nem yüzde 20'nin altına düşebilir. Püskürtmeyi sabah yapın, bitkiyi kalorifer peteğinden uzak tutun.

RHS büyüme ve çiçeklenme dönemlerinde 18–20 °C önerir; NC State büyüme dönemi için 21–27 °C verir. Çiçek tomurcuğu oluşması için iki kaynak da serin geceler ister: RHS eylül ortasından tomurcuk görünene kadar 12–15 °C, NC State gece 13–18 °C önerir. Çiçekten sonra, ocak sonundan mart sonuna kadar yine 12–15 °C'lik serin bir dönem yararlıdır. RHS en düşük sıcaklığı 10 °C olarak verir. Gündüz sıcak, gece soğuk gibi dalgalanmalar tomurcuk döktürür.

RHS nisandan eylül sonuna kadar sıvı ev bitkisi gübresi verilmesini önerir. UF/IFAS bu dönemde bir iki ayda bir, NC State ayda bir gübrelemeyi belirtir. Gübreyi her zaman nemli toprağa verin. Eylül ortasında başlayan serin ve kuru dinlenme döneminden itibaren gübreyi kesin; çiçeklenme ve ardından gelen ikinci dinlenme süresince de gübre gerekmez. İlkbaharda yeni gövde boğumları çıkmaya başlayınca gübrelemeye yeniden başlayın.

Yılbaşı kaktüsü genellikle budama istemez. Uzayıp seyrelmiş bir bitkiyi sıklaştırmak için RHS çiçekten sonra ilkbaharda uzun gövdelerin uçtaki birkaç boğumunu almayı önerir; yaşlı ve sıkışık bitkide en eski ya da zarar görmüş gövdeleri iki boğumun birleşim yerinden kesin. UF/IFAS budamanın dallanmayı ve çiçeklenmeyi artırdığını, ama yaz ortasından sonra budanmaması gerektiğini belirtir. Çiçekler gövde uçlarında açtığı için daha çok dal, daha çok çiçek demektir.

RHS yeni alınan bitkinin bir iki yıl kendi saksısında bırakılmasını, sonra kökler saksıyı doldurdukça bir iki yılda bir, tercihen mart sonunda saksı değiştirilmesini önerir. UF/IFAS bitkinin biraz kök sıkışık kalmayı sevdiğini belirtir. Yeni saksı kök topundan yalnızca biraz büyük olsun. Bitki iyi gelişmiyorsa saksı fazla büyük olabilir; RHS fazla toprağı alıp daha küçük bir saksıya dikmeyi önerir.

Gövde çeliği en kolay yoldur. RHS mayısta bir gövdenin ucundan iki boğumu koparmayı ya da kesmeyi, kesik yerin bir iki gün kurumasını beklemeyi önerir. Çeliği yaklaşık 1 cm derinliğe, yarı yarıya çelik harcı ve keskin kumdan oluşan bir karışıma dikin. Aydınlık, doğrudan güneş almayan, 18–24 °C'lik bir yerde tutun; az sulayın ve ara sıra püskürtün. Kökler 3–12 haftada oluşur. NC State aşılamayı da çoğaltma yolu olarak sayar.

RHS çiçeklerin genellikle kasım sonundan ocak sonuna kadar açtığını belirtir. Sonbaharda kısalan günler, düşen sıcaklık ve daha kuru toprak tomurcuk oluşumunu başlatır. NC State eylül ortasından itibaren her gece en az 13 saat kesintisiz karanlık önerir; UF/IFAS ekim–aralık arasında gece yapay ışıktan uzak tutmayı belirtir. Oda sıcak kalırsa çiçeklenme gecikir. Tomurcuklar göründükten sonra saksının yerini sık değiştirmeyin, cereyan ve ani sıcaklık değişiminden koruyun.

İlkbaharda, çiçekten sonraki serin dönem bitince sulamayı ve gübrelemeyi artırın; gerekiyorsa mart sonunda saksı değiştirin, nisan–mayısta dal uçlarını alın ve mayısta çelik alın. Yazı gölge, korunaklı bir balkonda geçirebilir; sümüklüböcek ve salyangoza dikkat edin. Eylül ortasında içeri, serin ve gece karanlık bir odaya alın, suyu azaltın. Kışın çiçeklenme boyunca düzenli sulayın ve cereyandan koruyun.