İçeriğe geç
Filizim

Kışın Bitki Bakımı

Kış, çoğu bitki için dinlenme mevsimidir ve bakımın özü azaltmaktır. Aralık, ocak ve şubatta gün ışığı kısalır, büyüme yavaşlar ya da durur; bitki daha az su ve neredeyse hiç besin kullanmaz. Bu dönemde ev bitkilerinin en sık kaybedilme nedeni susuzluk değil fazla sulamadır. Toprağın kuruduğunu görmeden sulamayın. Birçok ev bitkisinde toprağı 7–14 günde bir yoklamak yeterlidir; sukulent ve kaktüsler çok daha uzun aralıklarla su ister. Gübrelemeyi ilkbahara bırakın.

Kışın ikinci derdi evin içindeki koşullardır. Kaloriferin kuruttuğu hava, soğuk pencere camı ve açılıp kapanan kapılardan gelen cereyan tropikal bitkileri zorlar. Bitkileri peteğin hemen üstünden ve yanından uzak tutun, geceleri camla perde arasında bırakmayın ve ışık azaldığı için en aydınlık pencereye yaklaştırın. Dışarıda kalan saksılar için asıl tehlike köklerin donmasıdır: bahçe toprağının aksine saksı dört yandan soğur ve kökler dala göre çok daha hassastır. Saksıları duvar dibine toplayın, yerden kesin ve gerekirse sarın. Kış aynı zamanda elma ve armut gibi yaprağını döken meyve ağaçlarının budama dönemidir.

Son kontrol: Eylül 2026Nasıl hazırlıyoruz?

Bu mevsimin 3 önceliği

  1. 1

    Sulamayı en aza indirin

    Soğukta ve az ışıkta kökler suyu yavaş kullanır, ıslak kalan toprakta çürür. Toprağı yoklamadan sulamayın; üst 2–3 cm iyice kuruduğunda oda sıcaklığındaki suyla sulayın ve tabakta su bırakmayın. Sukulent ve kaktüsleri serin bir odada tutuyorsanız çok daha seyrek sulayın.

  2. 2

    Işığı artırın, sıcaklık dalgalanmasını azaltın

    Bitkileri kışın evin en aydınlık penceresine yaklaştırın ve yapraklardaki tozu nemli bezle silin. Kalorifer peteğinden, soba ve klimadan gelen sıcak ve kuru havadan, sık açılan kapı önündeki cereyandan uzak tutun. Soğuk gecelerde yaprakların cama değmesine izin vermeyin.

  3. 3

    Dışarıdaki saksıları dondan koruyun

    Balkonda kalan bitkileri rüzgâr almayan duvar dibine toplayın, saksıları ayak ya da tahta üzerine koyarak soğuk zeminden kesin. Sert soğuk beklenen günlerde saksıyı çuval ya da balonlu naylonla sarın, bitkinin üstünü nefes alan bir örtüyle kapatın. Tabakta biriken su donunca kökleri zorlar, boşaltın.

Bölgeye göre farklar

Kaymalar vejetasyon döneminin başlangıç ve bitişinden, don riski MGM'nin il bazlı don sıklığından (%5 ve üstü) hesaplanır.

  • Akdeniz

    Mevsim:
    İlkbahar İstanbul'a göre ~7 hafta erken
    Don riski:
    Yok

    Don beklenmez ama kış yağışlı geçer; dışarıdaki saksıların tabaklarında su bırakmayın. Marul, roka ve maydanoz kışın da balkonda yetişir, limon ve portakalda hasat sürer.

  • Ege

    Mevsim:
    İlkbahar İstanbul'a göre ~4 hafta erken
    Don riski:
    Var: Ocak, Şubat

    Ocak ve şubat don riskli aylardır; limon ve begonvil gibi dona hassas bitkileri soğuk gecelerde örtün ya da korunaklı köşeye çekin. Aralıkta dışarıdaki dikim işlerine devam edebilirsiniz.

  • Marmara

    Mevsim:
    İlkbahar İstanbul ile aynı dönemde
    Don riski:
    Var: Aralık, Ocak, Şubat

    Aralıktan marta kadar don riski sürer; turunçgil ve sardunya içeride, aydınlık ve serin bir yerde kalmalıdır. Balkondaki lavanta ve biberiye gibi dayanıklı bitkilerde sorun çoğu zaman soğuk değil ıslak topraktır.

  • Karadeniz

    Mevsim:
    İlkbahar İstanbul ile aynı dönemde
    Don riski:
    Var: Ocak, Şubat

    Kıyıda kış ılık ama nemlidir; ocak–mart arasındaki don gecelerinde saksıları duvar dibine toplayın. İç mekânda nemli havada toprak geç kuruduğu için sulama aralığını uzatın.

  • İç Anadolu

    Mevsim:
    İlkbahar İstanbul ile aynı dönemde
    Don riski:
    Var: Aralık, Ocak, Şubat

    Kış uzun ve sert geçer; balkonda yalnız dona dayanıklı bitkiler kalmalı, onların da saksıları sarılmalıdır. Kalorifer havası kuru olduğundan ev bitkilerini petekten uzak tutun.

  • Doğu Anadolu

    Mevsim:
    İlkbahar İstanbul'a göre ~5 hafta geç
    Don riski:
    Var: Aralık, Ocak, Şubat

    Kış çok soğuk ve uzundur; dayanıklı sayılan bitkiler bile saksıda donabilir, bu yüzden balkon saksılarını ısıtılmayan ama donmayan bir merdiven boşluğuna ya da kilere alın. Ev bitkilerini soğuk pencere camından uzak tutun.

  • Güneydoğu Anadolu

    Mevsim:
    İlkbahar İstanbul'a göre ~3 hafta erken
    Don riski:
    Var: Aralık, Ocak, Şubat

    Aralıktan marta kadar don geceleri görülür; turunçgil ve begonvil gibi hassas saksıları içeride tutun. Kış kısa sürdüğü için şubat sonunda ilkbahar hazırlıklarına başlayabilirsiniz.

Kış boyunca yapılacaklar

Liste bitkilerin bakım kurallarından hesaplanır; ilinizi seçince bölgenize göre kayar.

Türkiye geneli · Kış (Aralık, Ocak, Şubat)

Ev bitkileri75 bitki

  • Orkide
    • Yapmayın: Kışın gübreyi kesin ya da çok seyrek verin.
  • Monstera
    • Yapmayın: Büyüme yavaşladığı için gübre vermeyin.
  • Paşa Kılıcı
    • Yapmayın: Büyüme durduğu için gübre vermeyin.
  • Barış Çiçeği
    • Kökler saksıyı sıkıca doldurduysa birkaç santim büyük saksıya alın.
    • Yapmayın: Büyüme yavaşladığı için gübre vermeyin.
  • Aloe Vera
    • Bitkiyi serin ve aydınlık bir pencere önünde, kaloriferden uzakta dinlendirin.
    • Yapmayın: Kış dinlenmesinde gübre vermeyin.
  • Salon Sarmaşığı
    • Yapmayın: Büyüme yavaşladığı için gübre vermeyin.
  • Kauçuk
    • Kökler saksıyı doldurduysa bir boy büyük saksıya alın; gerek yoksa üstteki toprağı tazeleyin.
    • Fazla uzayan gövdeyi eldivenle, bir yaprağın hemen üstünden kesin.
    • Yapmayın: Büyüme durduğu için gübre vermeyin.
  • Zamioculcas
    • Yapmayın: Büyüme durduğu için gübre vermeyin.

Balkon ve çiçekler90 bitki

  • Gül
    • Ölü, hastalıklı ve çapraz dalları çıkarın; güçlü dalları dışa bakan bir gözün hemen üstünden kısaltın.
    • Çıplak köklü gülleri toprak donmuş ya da çamur değilken dikin.
  • Sardunya
    • İlk dondan önce bitkiyi saksısıyla aydınlık ve donsuz bir yere alın; yer darsa dalları 10 cm'ye kısaltın.
    • Dışarıda kışlatacaksanız saksıyı yağmur ve rüzgâr almayan aydınlık bir duvar dibine çekin, sulamayı azaltın; don uyarısında içeri alın.
    • Yapmayın: Kışın toprak kurumadan sulamayın; serin ve ıslak toprakta gövde çürür.
  • Ortanca
    • Toprak donmuş ya da çamur değilken dikin, dikimden sonra bol sulayıp malçlayın.
    • Solmuş çiçek başlarını ilk ya da ikinci sağlam göz çiftinin üstünden kesin, en yaşlı bir iki dalı dipten çıkarın.
    • Yapmayın: Dalları kısaltmayın; ertesi yılın çiçek gözleri bu dallarda.
  • Begonvil
    • Dışarıda kışlayacaksa güneye bakan korunaklı duvar dibinde tutun; don gecelerinde örtün.
    • Yeni büyüme başlamadan dağınık ve fazla uzamış dalları kısaltın; kalın eldiven giyin.
    • Yapmayın: Kış dinlenmesinde gübre vermeyin.
  • Begonya
    • Dışarıda kışlatacaksanız saksıyı yalnız donsuz, yağmur almayan korunaklı bir köşede tutun, sulamayı azaltın; don uyarısında içeri alın.
  • Petunya
    • Kışı dışarıda geçirecekse don almayan, korunaklı bir köşede tutun; don gecelerinde örtün.
    • Son don geçip toprak ısınınca fideleri alıştırarak dikin; dikimde sürgün ucunu koparın.
    • Yapmayın: Don riski geçmeden fideleri dışarı çıkarmayın.
  • Lale
    • Soğanları boylarının üç katı derinliğe, sivri ucu yukarıda dikin; toprak serinledikten sonra dikim yapın.
  • Hercai menekşe
    • Yaz sıcağı kırılıp havalar serinleyince fideleri dikin.
    • Solan çiçekleri koparın; tohum bağlamayan bitki daha uzun açar.

Sebzeler39 bitki

  • Domates
    • Tohumu viyole ya da küçük saksılara, korumalı ve ılık bir ortamda 1–2 cm derine ekin.
  • Biber
    • Tohumu viyole korumalı ve ılık bir ortamda ekin; çimlenme için 18–21 °C sağlayın.
  • Salatalık
    • Tohumu viyole korumalı ortamda ya da son dondan sonra doğrudan toprağa, yan yatırarak 1–2 cm derine ekin.
  • Çilek
    • Taze fideyi kökleri 8–10 cm'ye kısaltıp kök boğazı toprak seviyesinde kalacak şekilde dikin, can suyu verin.
    • Yapmayın: Don beklenen gecelerde çiçekli bitkileri açıkta bırakmayın; üzerini örtün.
  • Patlıcan
    • Tohumu viyole korumalı ve sıcak bir ortamda ekin; çimlenme için en az 21 °C sağlayın.
  • Fasulye
    • Toprak ısınıp don riski geçince tohumu 5 cm derine doğrudan yerine ekin.
    • Yapmayın: Toprak 10 °C'ye ısınmadan tohum ekmeyin; soğuk toprakta tohum çimlenmez.
  • Kabak
    • Tohumu viyole korumalı ortamda ya da toprak 15 °C'ye ısınınca doğrudan yerine, yan yatırarak ekin.
  • Marul
    • İlkbahar hasadı için tohumu korunaklı yastığa ya da viyole 1–2 cm derine ekin.
    • Baş sıkılaşınca, sapa kalkmadan toprağa yakın yerden bıçakla kesin.

Meyve ağaçları29 bitki

  • Limon Ağacı
    • Don beklenen gecelerde bahçedeki ağacın tacını battaniye ya da çuval beziyle örtün, gövdenin aşı yerini sarın.
    • Gece sıcaklıkları düşmeye başlayınca saksıyı aydınlık, serin bir odaya alın; toprağı kontrol edip sulamayı azaltın.
    • Yapmayın: İçerideki saksıda toprak yüzeyi kurumadan sulamayın, tabakta su bırakmayın.
  • Zeytin Ağacı
    • Soğuklar geçince kuru, hastalıklı ve iç içe dalları çıkarın; tacın ortasına ışık girsin.
    • Zeytinleri sırıkla dal dövmeden, elle ya da tarakla sıyırarak toplayın.
    • Yapmayın: Kışın saksıyı tabakta su bırakmayın; saksıyı ayak ya da tuğla üstüne yükseltin.
  • Portakal Ağacı
    • Don beklenen gecelerde bahçedeki ağacın tacını battaniye ya da çuval beziyle örtün, aşı yerini sarın; soğuktan birkaç gün önce toprağı iyice sulayın.
    • Gece sıcaklıkları düşmeye başlayınca saksıyı aydınlık, serin bir odaya alın; toprağı kontrol edip sulamayı azaltın.
    • Yapmayın: İçerideki saksıda toprak yüzeyi kurumadan sulamayın, tabakta su bırakmayın.
  • Mandalina Ağacı
    • Aşı yerini korumak için bahçedeki ağacın gövde dibine toprak doldurun, Mart ortasında açın; don gecelerinde tacı örtün.
    • Gece sıcaklıkları düşmeye başlayınca saksıyı aydınlık, serin bir odaya alın; toprağı kontrol edip sulamayı azaltın.
    • Yapmayın: Sonbaharda budamayın; çıkan taze sürgünler kış soğuğuna hassaslaşır.
  • Elma Ağacı
    • Yaprak döküldükten sonra kuru, hastalıklı, birbirine sürten ve tacın içine dönen dalları çıkarın.
    • Fidanı aşı yeri toprağın 10 cm üstünde kalacak şekilde dikin, kazıkla destekleyip can suyu verin.
  • İncir Ağacı
    • Çok soğuk olmayan bir günde kırık, kuru, çatal ve üst üste binen dalları kesin; eldiven takın.
    • Soğuk yerlerde genç ağacın dallarını samanla doldurup örtüyle sarın, ilkbaharda yavaş yavaş açın.
    • Yapmayın: Kışın saksıyı su dolu tabakta bırakmayın; kökler çürür.
  • Kiraz Ağacı
    • Fidanı söküldüğü derinlikte dikin, kazıkla destekleyip can suyu verin.
    • Don beklenen gecelerde çiçekteki küçük ağacı tülbent örtüyle örtün, gündüz açın.
    • Yapmayın: Kışın budamayın; kesik yerlerinden gümüş yaprak ve bakteriyel kanser girer.
  • Kayısı Ağacı
    • Kuru bir günde yalnız kuru, hastalıklı ve iç içe geçmiş dalları kesin; kalın dalları tek yılda almayın.
    • Çiçek açıkken don beklenen gecelerde ağacı örtüyle koruyun, gündüz örtüyü açın.
    • Yapmayın: Yağışlı sonbahar ve kış günlerinde budamayın; yaralardan bakteriyel kanser girer.

Aromatikler19 bitki

  • Lavanta
    • Toprak ısınınca güneşli, süzek bir yere dikin; ilk yaz toprağı düzenli kontrol edin.
    • Yapmayın: Kışın dikim yapmayın; genç bitki soğuk ve ıslak toprakta çürür.
  • Kekik
    • Fideleri güneşli, süzek bir yere dikin; ağır toprakta saksı ya da yükseltilmiş yatak kullanın.
    • Bitkiyi sık tutmak için hafifçe kırpın; yapraksız odunsu gövdeye inmeyin.
    • Yapmayın: Kışın toprağı ıslak bırakmayın; saksıyı yağmur almayan duvar dibine çekin.
  • Fesleğen
    • Tohumu içeride, sıcak ve aydınlık bir pencere önünde küçük saksılara ya da viyollere ekin.
    • Yapmayın: Fideleri don riski geçmeden ve geceler ısınmadan dışarıda bırakmayın.
  • Nane
    • İlkbahar dikimini geciktirmeyin; köklü parçaları yeni sürgünler çıkmadan dikin.
  • Maydanoz
    • Dış saplardan birkaçını toprağın 1–2 cm üstünden kesin, ortadaki genç yaprakları bırakın.
    • Soğuk gecelerden önce saksıyı aydınlık, serin ve dondan korunaklı bir yere alın.
  • Dereotu
    • Ekimden altı hafta sonra yaprak kesmeye başlayın, bitkinin en az üçte birini bırakın.
    • Tohumu 1 cm derinliğe doğrudan yerine ekin, birkaç haftada bir yeni sıra ekleyin.
  • Biberiye
    • Toprak ısınınca güneşli ve süzek bir yere dikin; köklerin üstünü ince bir toprakla örtün.
    • Yapmayın: Kışın saksıyı tabakta su içinde bırakmayın; ıslak toprakta kökler çürür.
  • Adaçayı
    • Kış yağmurları kökleri çürütebilir; saksıyı saçak altı ya da duvar dibi gibi yağmur almayan bir yere çekin.
    • Yeni sürgünler başlarken bitkiyi hafifçe budayın; yapraksız yaşlı gövdelere inmeyin, oradan sürgün vermeyebilir.
Bütün bitkilerin listesi: Bakım Takvimi

Sık Sorulan Sorular

Kışın ev bitkilerini ne sıklıkla sulamalıyım?
Sabit bir gün yok; karar toprağa göre verilir. Kışın çoğu ev bitkisinde toprağı 7–14 günde bir yoklayın ve üst 2–3 cm iyice kuruduğunda sulayın. Kalorifer yanan sıcak bir odadaki bitki serin bir odadakinden daha çabuk kurur. Sukulent ve kaktüsler kışın aylarca çok az su ister. Suyu oda sıcaklığında verin, saksının dibinden akan fazlayı tabakta bırakmayın.
Kışın yaprak uçları neden kahverengileşiyor?
En sık neden kaloriferin kuruttuğu havadır. Calathea, eğrelti ve palmiye gibi nem seven bitkilerde yaprak uçları ve kenarları kurur. Bitkiyi petekten uzaklaştırın, nem seven bitkileri bir araya toplayın; en etkili yol odada nemlendirici çalıştırmaktır. Yaprağa su püskürtmenin etkisi kısa sürer. Düzensiz sulama ve topraktaki gübre tuzu birikimi de benzer kurumaya yol açabilir, bu yüzden sulama düzeninizi de kontrol edin.
Kışın ev bitkisine gübre verilir mi?
Çoğu ev bitkisine hayır. Kısa günlerde büyüme yavaşlar, bitki besini kullanamaz ve kullanılmayan gübre toprakta tuz olarak birikip kökleri yakabilir. Gübrelemeyi ilkbaharda yeni büyüme görünce yeniden başlatın. İstisnalar kışın açan bitkilerdir: yılbaşı kaktüsü ya da kışın çiçekteki orkide, çiçeklenme süresince etiketteki sıklıkla beslenebilir. Bitki yetiştirme lambası altında büyümeyi sürdüren bitkiler için de aynı kural geçerlidir.
Balkondaki saksılar kışın nasıl korunur?
Dona hassas bitkileri içeri alın, dışarıda kalanları rüzgâr almayan bir duvar dibine toplayın. Saksıları ayak ya da tahta üzerine koyarak soğuk zeminden ayırın ve drenaj deliğinin açık kaldığından emin olun. Sert soğuk beklenen günlerde saksının dışını çuval, battaniye ya da balonlu naylonla sarın. Toprak saksı donup çözülürken çatlayabilir. Dayanıklı bitkileri bile ıslak toprakla bırakmayın; soğuk ve ıslak birlikte kökleri öldürür.
Kışın saksı değiştirebilir miyim?
Mecbur kalmadıkça ilkbaharı bekleyin. Dinlenmedeki bitki koparılan kökleri yenileyemez ve taze toprak uzun süre ıslak kalır. Toprak ekşi kokuyorsa, kökler kahverengi ve yumuşamışsa ya da saksı kırıldıysa bekletmeyin: çürük kökleri kesip bitkiyi aynı boyda ya da biraz küçük bir saksıya, süzek ve hafif nemli toprağa alın. Sonra birkaç hafta az sulayın.
Meyve ağaçları kışın budanır mı?
Elma ve armut gibi yaprağını döken meyve ağaçları kış dinlenmesindeyken budanır; dallar çıplak olduğu için ağacın iskeleti kolay görülür. Budamayı dondan uzak, kuru bir günde yapın ve kurumuş, hastalıklı, birbirine sürtünen dalları önce çıkarın. Kiraz ve erik gibi sert çekirdeklilerde RHS, kışın açılan yaralardan hastalık girme riski nedeniyle budamanın ilkbahar ya da yaz aylarında yapılmasını önerir. Turunçgilleri ise don geçtikten sonra budayın.
Kaynaklar (20)

Budama

Kislatma