İçeriğe geç
Filizim

Yazın Bitki Bakımı

Yaz, bitkilerin en hızlı büyüdüğü ama en çok zorlandığı mevsimdir. Haziran, temmuz ve ağustosta sıcaklık, kuru hava ve güçlü güneş suyu hem topraktan hem yapraklardan hızla çeker. Saksıdaki bitkinin kökleri derine inemediği için bahçedekinden çok daha çabuk susuz kalır; bu yüzden yaz bakımının merkezinde doğru sulama durur. Balkon saksılarını sabah erken yoklayın ve üst 2–3 cm kuruysa suyu dipten akana kadar verin. Toprağı kontrol etmeden her gün biraz su vermek kökleri yüzeyde tutar ve bitkiyi sıcağa karşı daha kırılgan yapar; az ama derin sulama daha iyi sonuç verir.

Yazın ikinci önceliği bitkiyi aşırı sıcaktan korumaktır. Batı ve güney cephesindeki balkonlarda öğleden sonra güneşi yaprak yanığına ve çiçek dökümüne yol açar. Hafif bir gölgelik, açık renkli saksı ya da saksıları sıcak duvardan biraz uzaklaştırmak fark yaratır. Çok sıcak günlerde domates ve biberde görülen çiçek dökümü çoğu zaman gübre eksikliğinden değil sıcaktan kaynaklanır. Ev bitkileri ise klimanın kuru hava akımında yaprak uçlarından kurur. Tatile çıkmadan önce sulama düzenini kurup denemek de yazın atlanmaması gereken işlerdendir.

Son kontrol: Eylül 2026Nasıl hazırlıyoruz?

Bu mevsimin 3 önceliği

  1. 1

    Sulamayı saate ve saksıya göre ayarlayın

    Küçük, koyu renkli ve toprak saksılar büyük plastik saksılardan önce kurur. Sıcak dönemde balkon saksılarını her sabah, ev bitkilerini yaklaşık 5–7 günde bir yoklayın; üst 2–3 cm kuruysa derin sulayın. Akşam sulamak zorundaysanız suyu yaprağa değil toprağa verin, gece boyu ıslak kalan yaprak mantar hastalıklarını kolaylaştırır.

  2. 2

    Öğleden sonra güneşine karşı gölge hazırlayın

    Yaprak yakan güneş en çok batı cephesinde görülür. Yarı gölge seven begonya, fuşya ve ortancayı doğu cephesine ya da gölgelik altına alın. Cam arkasındaki ev bitkilerini tül perdeyle koruyun, yaprağı camla temas etmesin. Toprak yüzeyine malç sermek saksının hem ısınmasını hem kurumasını yavaşlatır.

  3. 3

    Kırmızı örümcek ve yaprak bitini erken fark edin

    Kırmızı örümcek sıcak ve kuru havada, yaprak biti taze sürgünlerde çoğalır. Yaprak altlarını haftada bir kontrol edin; ince ağ, benek benek solgunluk ya da yapışkanlık görürseniz bitkiyi tazyikli su ile yıkayın ve çok bulaşmış yaprakları koparın. Bulaşma sürerse ve ilaç gerekirse: Ruhsatlı ürün ve doğru doz için bir ziraat mühendisine ya da İl Tarım ve Orman Müdürlüğü'ne danışın.

Bölgeye göre farklar

Kaymalar vejetasyon döneminin başlangıç ve bitişinden, don riski MGM'nin il bazlı don sıklığından (%5 ve üstü) hesaplanır.

  • Akdeniz

    Mevsim:
    İlkbahar İstanbul'a göre ~7 hafta erken
    Don riski:
    Yok

    Yaz uzun, sıcak ve nemli geçer; balkon saksılarını çoğu gün sabah yoklamanız gerekir. Petunya ve sardunyaya öğleden sonra gölge verin, marul ve roka gibi serin sever yapraklıları yazın değil sonbaharda ekin.

  • Ege

    Mevsim:
    İlkbahar İstanbul'a göre ~4 hafta erken
    Don riski:
    Yok

    Kuru ve rüzgârlı sıcak günlerde saksılar bir günde kuruyabilir; toprak yüzeyini malç ya da çakılla örterek buharlaşmayı azaltın ve sulamayı sabah erken yapın.

  • Marmara

    Mevsim:
    İlkbahar İstanbul ile aynı dönemde
    Don riski:
    Yok

    Nemli sıcaklarda külleme ve yaprak lekeleri artar; saksıları birbirine yapıştırmayın, hava dolaşımı bırakın ve akşamları yapraktan sulamayın. Domates ve salatalıkta düzenli sulama meyve çatlamasını azaltır.

  • Karadeniz

    Mevsim:
    İlkbahar İstanbul ile aynı dönemde
    Don riski:
    Yok

    Yaz ılık ve yağışlı geçtiği için saksılar diğer bölgelerden daha geç kurur; toprağı yoklamadan sulamayın ve yağmurdan sonra tabaklarda biriken suyu boşaltın. Yaprak lekelerine karşı sık aralıklı dikimden kaçının.

  • İç Anadolu

    Mevsim:
    İlkbahar İstanbul ile aynı dönemde
    Don riski:
    Yok

    Gündüzler sıcak, geceler serin ve hava kurudur; saksılar gün içinde hızla kurur. Sulamayı sabah yapın, kurutucu rüzgâra karşı balkon saksılarını duvar dibine toplayın.

  • Doğu Anadolu

    Mevsim:
    İlkbahar İstanbul'a göre ~5 hafta geç
    Don riski:
    Yok

    Yaz kısa ve don riskinden uzak tek dönemdir; bu yüzden domates ve biber gibi uzun sezon isteyen sebzelerde erken olgunlaşan çeşitleri seçin. Ağustos sonunda serin gecelere karşı hazırlıklı olun.

  • Güneydoğu Anadolu

    Mevsim:
    İlkbahar İstanbul'a göre ~3 hafta erken
    Don riski:
    Yok

    Temmuz ve ağustosta sıcaklık bitkileri en çok zorlayan etkendir; balkon çiçeklerine öğleden sonra gölge verin ve sulamayı aksatmayın. Domates ile biberde sıcaktan kaynaklanan çiçek dökümü hava serinleyince azalır.

Yaz boyunca yapılacaklar

Liste bitkilerin bakım kurallarından hesaplanır; ilinizi seçince bölgenize göre kayar.

Türkiye geneli · Yaz (Haziran, Temmuz, Ağustos)

Ev bitkileri115 bitki

  • Orkide
    • Orkide gübresini az ve düzenli verin; her dördüncü sulamayı gübresiz yapın.
    • Çiçekleri biten sapı, alttaki ikinci boğumun hemen üstünden kesin.
    • Yapmayın: Saksıyı tabakta su içinde bırakmayın, suyu yaprakların ortasına kaçırmayın.
  • Monstera
    • Ayda bir, nemli toprağa dengeli sıvı gübre verin.
    • Yaprak altlarında kırmızı örümcek ağı ve unlu bit kümelerine bakın.
    • Yapmayın: Öğlen güneşinin doğrudan vurduğu pencere önüne koymayın.
  • Paşa Kılıcı
    • Ayda bir, nemli toprağa sıvı ev bitkisi ya da kaktüs gübresi verin.
    • Yaprak diplerinde unlu bit, sıcak ve kuru havada kırmızı örümcek arayın.
    • Yapmayın: Öğlen güneşinin doğrudan vurduğu yere koymayın.
  • Barış Çiçeği
    • Birkaç haftada bir seyreltik sıvı gübre verin; arada toprağı bol suyla yıkayın.
    • Solan çiçek saplarını ve sararan yaprakları dipten kesin.
  • Aloe Vera
    • Ayda bir, nemli toprağa genel amaçlı sıvı gübre verin.
    • Dipten çıkan köklü yavruları ayırıp ayrı saksılara dikin.
    • Yapmayın: Balkondaki saksıyı yağmur alan açık bir yere koymayın.
  • Salon Sarmaşığı
    • Ayda bir, nemli toprağa genel amaçlı sıvı ev bitkisi gübresi verin.
    • Yaprak koltuklarında unlu bit, yaprak altlarında akar ve kabuklu bit arayın.
    • Yapmayın: Öğlen güneşinin doğrudan vurduğu pencere önüne koymayın.
  • Kauçuk
    • Ayda bir, nemli toprağa azotça zengin sıvı gübre verin.
    • Yaprak altlarında kırmızı örümcek ağı, unlu bit ve kabuklu bit arayın.
  • Zamioculcas
    • Yarı yarıya sulandırılmış sıvı gübreyi nemli toprağa verin.
    • Sap diplerinde ve yaprakçık altlarında kabuklu bite bakın.
    • Yapmayın: Öğle güneşinin doğrudan vurduğu pencere önüne koymayın.

Balkon ve çiçekler95 bitki

  • Gül
    • Çıplak köklü gülleri toprak donmuş ya da çamur değilken dikin.
    • İlk çiçek dalgasından sonra ikinci gübrelemeyi yapın.
    • Yapmayın: Yaprakları ıslatarak ya da akşamları sulamayın; suyu gövde dibine verin.
  • Sardunya
    • Son don geçtikten sonra fideleri birkaç gün alıştırıp güneşli balkona ya da bahçeye çıkarın.
    • Çiçeklenme boyunca iki haftada bir potasyumu yüksek sıvı gübre verin.
  • Ortanca
    • Gövde ve yapraklarda beyaz mumsu kabuklu bit ve sürgün uçlarında yaprak biti arayın.
    • Şekil budaması gerekiyorsa çiçeklenme biter bitmez, Ağustos başından önce yapın.
    • Yapmayın: Saksıdaki toprağın tamamen kurumasına izin vermeyin.
  • Begonvil
    • Düzenli aralıklarla fosforu yüksek çiçeklendirici gübre verin; azotlu gübreden kaçının.
    • Geceler ısınınca saksıyı güneşli yere çıkarın ya da toprağa dikin.
    • Yapmayın: Sonbaharda sert budama yapmayın; bir sonraki çiçeklenme azalır.
  • Begonya
    • Son don geçip gece sıcaklıkları ısınınca begonyayı alıştırarak balkona ya da bahçeye dikin.
    • İki haftada bir potasyumu yüksek sıvı gübreyi nemli toprağa verin.
    • Yapmayın: Güneş yaprağa vururken sulamayın ve yaprakları ıslatmayın.
  • Petunya
    • Son don geçip toprak ısınınca fideleri alıştırarak dikin; dikimde sürgün ucunu koparın.
    • Ayda bir, nemli toprağa dengeli gübre verin.
  • Lale
    • Çiçek solunca sapını kesin, yaprakları sararana kadar bırakın.
    • Soğanları boylarının üç katı derinliğe, sivri ucu yukarıda dikin; toprak serinledikten sonra dikim yapın.
  • Hercai menekşe
    • Solan çiçekleri koparın; tohum bağlamayan bitki daha uzun açar.
    • Yaz sıcağı kırılıp havalar serinleyince fideleri dikin.

Sebzeler40 bitki

  • Domates
    • Fideyi son don geçtikten sonra, ilk yaprakları toprak üstünde kalacak kadar derine dikin ve can suyu verin.
    • Sırık domateste yaprak koltuklarından çıkan sürgünleri 4–5 cm boydayken koparın.
    • Yapmayın: Toprağı kupkuru bırakıp birden bol su vermeyin; nem dalgalanması meyveyi çatlatır.
  • Biber
    • Fideyi son don geçip geceler 12 °C'nin üstüne çıkınca, viyolde durduğu derinlikte dikin.
    • Çiçeklenme başlayınca haftada bir potasyumca zengin sıvı gübre verin.
    • Yapmayın: Fazla azotlu gübre vermeyin; meyvelerin olgunlaşması gecikir.
  • Salatalık
    • Tohumu viyole korumalı ortamda ya da son dondan sonra doğrudan toprağa, yan yatırarak 1–2 cm derine ekin.
    • Fideyi 4–5 yapraklıyken, hava 12 °C'nin üstüne oturunca kök topunu bozmadan dikin.
    • Yapmayın: Yaprakları ıslatarak sulamayın; suyu bitkinin dibine verin.
  • Çilek
    • Frigo fideyi bir gece suda bekletip günün serin saatinde dikin; ilk haftalarda sık ve az sulayın.
    • Meyve için yetiştirdiğiniz bitkide kolları görür görmez keskin makasla kesin.
    • Yapmayın: Sularken tacı ve meyveleri ıslatmayın; suyu sabah toprağa verin.
  • Patlıcan
    • Ana gövdenin ucunu koparın; bitki yan dal verip daha çok meyve bağlar.
    • Fideyi ilkbahar donları tamamen bittikten sonra, 3–4 gerçek yapraklıyken dikin ve can suyu verin.
    • Yapmayın: Hasattan sonra sulamayı atlamayın; düzensiz sulama meyveyi acılaştırır.
  • Kabak
    • Tohumu viyole korumalı ortamda ya da toprak 15 °C'ye ısınınca doğrudan yerine, yan yatırarak ekin.
    • Fideyi son don geçip hava 10 °C'nin üstüne çıkınca, kök topunu bozmadan dikin.
    • Yapmayın: Yaprakları ıslatarak sulamayın; suyu bitkinin dibine verin.
  • Fasulye
    • Toprak ısınıp don riski geçince tohumu 5 cm derine doğrudan yerine ekin.
    • Sırık çeşitlere 2–3 m boyunda sırık, kamış ya da ağ desteği kurun.
    • Yapmayın: Çiçek ve bakla döneminde toprağı kurumaya bırakmayın; düzensiz su çiçek döker.
  • Marul
    • İlkbahar hasadı için tohumu korunaklı yastığa ya da viyole 1–2 cm derine ekin.
    • 5–6 yapraklı fideleri büyüme ucu toprağın üstünde kalacak şekilde dikin.
    • Yapmayın: Yaz sıcağında marulu tam güneşe dikmeyin; öğle gölgesi olmayan yerde tohuma kaçar.

Meyve ağaçları30 bitki

  • Limon Ağacı
    • Yaprak altlarında, meyve saplarında ve birbirine değen meyvelerin arasında unlu bit, kabuklu bit ve kırmızı örümcek arayın.
    • Nemli toprağa turunçgil gübresi verin; gübreyi gövdeye değdirmeden taç izdüşümüne yayın.
    • Yapmayın: Aşırı azotlu gübre vermeyin; taze sürgünler odunlaşmadan kışa girer ve hastalığa açık olur.
  • Zeytin Ağacı
    • Son don geçince saksıyı dışarıya, güneşli ve rüzgârsız bir köşeye çıkarın.
    • Saksıdaki zeytine ayda bir dengeli sıvı gübre verin.
  • Portakal Ağacı
    • Meyve saplarında ve birbirine değen meyvelerin arasında unlu bit, dallarda kabuklu bit arayın.
    • Turunçgil gübresini nemli toprağa, taç izdüşümüne verin ve ardından sulayın.
    • Yapmayın: Azotlu gübre vermeyin; taze sürgünler odunlaşmadan kışa girer.
  • Mandalina Ağacı
    • Bahçedeki ağacın dibinden 30–40 cm derinden toprak alıp sıkın; avuçta dağılıyorsa sulayın.
    • Taze sürgünlerde yaprak biti, meyve sapında unlu bit, yaprak altında kırmızı örümcek arayın.
    • Yapmayın: Sonbaharda budamayın; çıkan taze sürgünler kış soğuğuna hassaslaşır.
  • Elma Ağacı
    • Tele ya da duvara eğitilmiş ağaçlarda bu yılın uzun sürgünlerini kısaltın.
    • Fidanı aşı yeri toprağın 10 cm üstünde kalacak şekilde dikin, kazıkla destekleyip can suyu verin.
  • İncir Ağacı
    • Bu yılın sürgünlerinin uçlarını tırnakla alın; ağaç toplu kalır.
    • Kabuğu yumuşayıp dalından sarkan incirleri sabah çiğ kalkınca, sapını burkarak koparın.
  • Kiraz Ağacı
    • Hasat biter bitmez kuru bir günde budayın; hastalıklı dalı sağlam kısmın 25–30 cm altından kesin.
    • Tam olgun meyveleri kuru havada, meyveye değil sapa tutarak toplayın; ağaçta meyve bırakmayın.
    • Yapmayın: Olgunlaşan meyveye bol su vermeyin; kabuk çatlar.
  • Kayısı Ağacı
    • Çekirdek sertleşmeye başlarken küçük meyveleri koparın; aralarında 4–8 cm kalsın.
    • Rengini alan, dokununca hafif yumuşayan meyveleri ezmeden, hafifçe çevirerek toplayın.

Aromatikler20 bitki

  • Lavanta
    • Toprak ısınınca güneşli, süzek bir yere dikin; ilk yaz toprağı düzenli kontrol edin.
    • Çiçekler solunca solmuş sapları ve yaklaşık 2,5 cm yapraklı sürgünü kesin.
    • Yapmayın: Gübre vermeyin; lavanta besince fakir toprağı sever.
  • Kekik
    • Fideleri güneşli, süzek bir yere dikin; ağır toprakta saksı ya da yükseltilmiş yatak kullanın.
    • Kurutmak için çiçeklenme başlamadan hemen önce üstteki yeşil sürgünleri kesin; odunsu kısmı bırakın.
    • Yapmayın: Yerleşmiş bitkiye gübre vermeyin.
  • Fesleğen
    • Geceler sürekli 10 °C'nin üstüne çıkınca fideleri alıştırarak dışarı dikin.
    • Çiçek tomurcuklarını görür görmez koparın, uzayan sürgünlerin ucunu bir yaprak çiftinin üstünden alın.
    • Yapmayın: Akşam yapraklara su dökmeyin; sabah, doğrudan toprağa sulayın.
  • Nane
    • Genç sürgün uçlarını düzenli kesin; kurutmalık için çiçeklenme başlarken biçin.
    • Yaprak altlarında turuncu pas kabarcıklarına bakın, lekeli sürgünleri kesip atın.
  • Maydanoz
    • Sonbahar ve kış hasadı için tohumu yaz sonunda yeniden ekin.
    • Dış saplardan birkaçını toprağın 1–2 cm üstünden kesin, ortadaki genç yaprakları bırakın.
    • Yapmayın: Saksıyı öğleden sonra güneşinde bırakmayın; sıcak günlerde yarı gölgeye çekin.
  • Dereotu
    • Tohumu 1 cm derinliğe doğrudan yerine ekin, birkaç haftada bir yeni sıra ekleyin.
    • Sonbahar hasadı için yaz sonunda yeniden ekin.
    • Yapmayın: Sıcak ve kurak günlerde toprağın tamamen kurumasına izin vermeyin; susuzluk tohuma kaçırır.
  • Biberiye
    • Çiçekler solunca sürgünleri hafifçe kısaltın; yapraksız yaşlı odunlu kısma kadar kesmeyin.
    • Toprak ısınınca güneşli ve süzek bir yere dikin; köklerin üstünü ince bir toprakla örtün.
  • Adaçayı
    • Yeni sürgünler başlarken bitkiyi hafifçe budayın; yapraksız yaşlı gövdelere inmeyin, oradan sürgün vermeyebilir.
    • Solan çiçek saplarını yaz sonunda dipten kesin.
Bütün bitkilerin listesi: Bakım Takvimi

Sık Sorulan Sorular

Yazın bitkileri sabah mı akşam mı sulamalıyım?
Sabah erken saatler en iyisidir. Bitki günün sıcağına dolu bir su deposuyla girer ve yapraklar gün içinde kurur. Akşam sulaması da işe yarar, ama suyu yaprağa değil toprağa verin; gece boyu ıslak kalan yapraklarda külleme ve yaprak lekesi gibi mantar hastalıkları kolay başlar. Öğle sıcağında sulamak bitkiye zarar vermez, ancak suyun bir kısmı toprağa işlemeden buharlaşır.
Tatile giderken saksıları nasıl susuz bırakmam?
Gitmeden önce bütün saksıları derin sulayın ve güneş almayan, rüzgârsız bir köşeye toplayın; bir arada duran saksılar daha yavaş kurur. Toprak yüzeyine malç sermek buharlaşmayı azaltır. Fitille sulama için saksıyı bir su kabına pamuklu bir iple bağlayabilirsiniz; bu düzeni tatilden birkaç gün önce deneyip toprağın ıslanıp ıslanmadığını görün. Uzun yolculuklarda bitkileri bir komşuya emanet etmek en az riskli yoldur.
Sıcakta yapraklar pörsüyorsa hemen sulamalı mıyım?
Önce toprağı yoklayın. Öğle sıcağında birçok bitki su kaybını azaltmak için yapraklarını geçici olarak sarkıtır ve akşam serinliğinde kendiliğinden toparlanır. Toprak nemliyse sulamayın; ıslak toprakta pörsüme kök çürümesinin de belirtisi olabilir ve su eklemek durumu kötüleştirir. Toprak kuruysa derin sulayın ve bitkiyi birkaç saat gölgeye alın. Sabah da pörsük kalan bitkinin köklerini kontrol edin.
Domates ve biber yazın neden çiçek döküyor?
En sık neden aşırı sıcaktır. Çok sıcak günlerde ve ılık geçen gecelerde çiçek tozu işlevini yitirir, döllenme olmaz ve çiçek sapından düşer. Düzensiz sulama ve kuru rüzgâr da dökümü artırır. Bu durum gübreyle düzelmez; tersine fazla azot bitkiyi yaprağa yöneltir. Toprağı düzenli nemli tutun, balkonda öğleden sonra hafif gölge verin. Hava serinlediğinde bitki yeniden meyve bağlamaya başlar.
Yazın gübrelemeye devam etmeli miyim?
Büyüyen ve çiçek açan bitkilerde evet. Saksı toprağındaki besin sık sulamayla yıkandığı için yazlık balkon çiçekleri ve saksı sebzeleri düzenli beslenmek ister. Gübreyi her zaman nemli toprağa verin; kuru toprağa verilen gübre kökleri yakabilir. Çok sıcak dönemde büyümesi duraklayan bitkileri zorlamayın, etiketteki sıklığı aşmayın. Yaz sonuna doğru ev bitkilerinde gübrelemeyi seyrekleştirmeye başlayabilirsiniz.
Ev bitkilerini yazın balkona çıkarmak iyi bir fikir mi?
Çoğu tropikal ev bitkisi yazı balkonda, doğrudan güneş almayan aydınlık bir köşede geçirmekten hoşlanır. Aylarca cam arkasında kalmış bir bitkiyi birden güneşe çıkarmayın; yapraklarında yanık lekeleri oluşur. Rüzgârdan korunaklı bir yer seçin ve dışarıdaki bitkinin içeridekinden daha çabuk kuruduğunu unutmayın. Sonbaharda içeri almadan önce yaprak altlarını ve toprağı zararlılara karşı kontrol edin.
Kaynaklar (18)