Metodoloji

Bu sayfada bitki bilgilerini hangi kaynaklardan aldığımızı, bakım takvimini ilinize göre nasıl kaydırdığımızı, sulama hatırlatmalarının nasıl hesaplandığını ve teşhisin neleri yapamadığını anlatıyoruz.

Veri kaynakları

Her bitki kaydı en az bir yayım servisi ya da bilimsel kaynağa dayanır; kullanılan kaynaklar bitki sayfasının sonunda erişim tarihiyle listelenir. En sık başvurduklarımız:

• NC State Extension Gardener Plant Toolbox: bitki özellikleri, ışık, toprak, sorunlar
• Royal Horticultural Society (RHS): bakım, budama ve çoğaltma
• University of Florida IFAS Extension: ev bitkileri ve sıcak iklim bakımı
• Missouri Botanical Garden Plant Finder: tür bilgisi ve dayanıklılık
• ASPCA Toxic and Non-Toxic Plants: kedi, köpek ve at için toksisite
• Meteoroloji Genel Müdürlüğü, Zirai Don Uyarı Sistemi: bölgelerin don ayları
• Tarım ve Orman Bakanlığı ve İl Tarım ve Orman Müdürlükleri: yerel ekim ve dikim takvimleri
• Atalay, İ. — Türkiye'de Vejetasyon Sürelerinin Dağılışı: bölgeler arası ilkbahar ve sonbahar farkı

Toksisite bilgisini yalnızca ASPCA'dan ya da akademik bir kaynaktan alırız. Kayıt bulamadığımız bitkide "Doğrulanmış toksisite kaydı bulamadık" yazar; bu, bitkinin zararsız olduğu anlamına gelmez. Bir alan için kaynak bulamadıysak o alanı boş bırakır ve sayfada göstermeyiz.

Bakım takvimi ilinize göre nasıl kayıyor

Ekim, dikim, budama ve gübreleme ayları İstanbul (Marmara) referans alınarak girilir. Sıcaklığa bağlı işlerde her ayın ortasına bölgenin ilkbahar ya da sonbahar farkı eklenir: ocak–haziran için ilkbahar, temmuz–aralık için sonbahar farkı kullanılır ve tarih hangi aya düşüyorsa iş o aya taşınır. Bölgenin don aylarında dış mekânda sıcaklığa hassas ekim ve dikim önerilmez. Sıcaklığa bağlı olmayan işler kaydırılmaz. Bir bitki için bölgeye özel kural girilmişse (örneğin bir bölgede hiç önerilmeyen bir ekim) genel fark yerine o kural uygulanır.

İller önce coğrafi bölgelerine göre eşlenir. İklimi bağlı olduğu bölgeden belirgin biçimde farklı olan 13 il ise iklim olarak benzediği bölgeye bağlanır. Örneğin Bolu ve Kastamonu, kıyıdaki Karadeniz illerinden çok İç Anadolu'ya benzer.

Sulama: sabit gün yerine toprak kontrolü

Aynı bitki bir evde haftada bir, başka bir evde on günde bir su isteyebilir. Bu yüzden "şu kadar günde bir sulayın" demiyoruz; Bahçem size toprağı ne zaman kontrol edeceğinizi hatırlatır. Başlangıç aralığı, bitkinin kaynaklardaki yaz (mayıs–eylül) ya da kış kontrol aralığının ortasıdır. Bu aralık bitkinin durduğu yere göre şu çarpanlarla ayarlanır:

• Güneş: az 1,25, orta 1, çok 0,8
• Konum: iç mekân 1, balkon 0,85, bahçe 0,9
• Yetiştirme: saksıda 1, toprağa dikili 1,3

Sonuç 2 ile 45 gün arasında tutulur. Kontrolde toprağın durumunu işaretlersiniz: art arda iki kez "ıslak" derseniz aralık %20 uzar, zamanında yapılan iki kontrolde "kuru" derseniz %15 kısalır. Öğrenilen bu fark mevsim değişse de korunur.

Teşhisin sınırları

Teşhis bir yapay zekâ ya da fotoğraf tanıma aracı değildir. Verdiğiniz cevaplar, her belirti için yazılmış kurallarla karşılaştırılır ve en fazla 3 olası neden, olasılık düzeyiyle gösterilir. Sonuç kesin tanı değildir: aynı belirti birkaç nedenden çıkabilir ve bitkiyi görmeden bunları ayırmak her zaman mümkün değildir. İlaç gerekebilecek durumlarda ürün adı ya da doz yazmayız; Ruhsatlı ürün ve doğru doz için bir ziraat mühendisine ya da İl Tarım ve Orman Müdürlüğü'ne danışın.

Yeterlilik puanı

Her bitki sayfası 100 üzerinden bir yeterlilik puanı alır: temel bakım alanlarının dolu olması 40, en az 250 kelimelik özgün açıklama 20, en az üç sık sorulan soru 15, en az iki sorun bağlantısı 10, türü doğrulanmış fotoğraf 10, kaynak listesi ve son kontrol tarihi 5 puandır. 70 puanın altındaki sayfalar sitede görünür ama arama motorlarına gönderilmez; eksikler tamamlanınca eklenir.

Güncelleme ritmi

Her bitki sayfasında son kontrol tarihi yazar. Yönetim panelimiz 12 aydır kontrol edilmemiş kayıtları ayrıca listeler; bu kayıtlar kaynaklarıyla yeniden karşılaştırılır. Toplu veri güncellemeleri önce bir deneme çalıştırmasından geçer; yönetimden elle düzeltilmiş alanlar sonraki toplu güncellemede ezilmez.

Hata bildirimi

Bir bilginin yanlış olduğunu düşünüyorsanız iletişim formundan sayfanın adresini ve gördüğünüz sorunu yazın. Bildirimleri kaynakla karşılaştırıp gerekirse düzeltiyor, düzeltilen kaydın son kontrol tarihini güncelliyoruz.