Para ağacı Bakımı

Para ağacı, güneşli bir yer ve seyrek ama derin sulama verildiğinde az ilgiyle uzun yıllar yaşar. Saksıyı güneye ya da batıya bakan, en az dört saat doğrudan güneş alan bir pencereye koyun. Toprağı sulamalar arasında kurumaya bırakın, tabakta su bekletmeyin. Büyüme döneminde seyreltilmiş sıvı gübreyi seyrek verin, kışın sulamayı kısın. Bitki yaşlandıkça tepesi ağırlaşır; devrilmemesi için geniş tabanlı, ağır bir saksı kullanın. Yaprak diplerini ve dal çatallarını unlu bite karşı ara ara kontrol edin.

UW–Madison, sulamalar arasında toprağın kurumasını ve her sulamanın derin olmasını önerir. İlkbahar ve yazın bitki büyürken su ihtiyacı artar; toprağı daha sık kontrol edin ve büyük kısmı kuruyunca saksının altından su akana kadar sulayın. Tabakta ya da kaşpotta biriken suyu dökün. Kışın bitki yarı dinlenmededir: toprağı kuru tarafta tutun ve sulama aralığını belirgin biçimde uzatın. Fazla su yaprak dökümüne ve gövde çürümesine, uzun kuraklık ise bodurluğa, yaprak lekelerine ve yaprak dökümüne yol açar. Clemson suyun yapraklara sıçratılmamasını önerir.

Para ağacı ışığı sever. UW–Madison ve Clemson günde dört saat ya da daha fazla doğrudan güneş önerir; güneye bakan pencere en uygun yerdir. Aydınlık, dolaylı ışığa da dayanır, ama ışık azaldıkça yapraklar koyu yeşile döner, dallar incelir ve sarkar. Yaprak kenarlarındaki kırmızımsı renk yeterli ışığın işaretidir. NC State iç mekânda öğleden sonra biraz gölge alan güneşli bir yeri önerir. Yazı balkonda geçirecek bitkiyi güneşe birden çıkarmayın, yapraklar yanabilir; önce yarı gölgede tutup birkaç gün içinde güneşe alıştırın.

Kökler ıslak toprakta çabuk çürüdüğü için suyu hızla süzen bir karışım şarttır. UW–Madison sukulent ya da kaktüs için hazırlanmış gözenekli bir harç önerir; normal saksı toprağı kullanacaksanız perlit ya da iri, keskin kum ekleyin. Clemson kaktüs harcına bir miktar organik madde katılmasını ya da hacimce bir kısım steril organik toprak, bir kısım torf ve üç kısım iri kumdan oluşan bir karışımı önerir. Saksının drenaj deliği açık olsun. Yaşlı, tepesi ağırlaşmış bitkiler için Clemson büyük ve ağır bir saksı önerir.

Para ağacı nem konusunda seçici değildir; UW–Madison geniş bir nem aralığına dayandığını belirtir. Nebraska Extension'a göre ev bitkilerinin çoğu nem yüzde 20'nin altına inince zarar görür, ama sukulentler bu kuralın dışındadır. Bu yüzden kaloriferli kış odalarında yaprak püskürtmeye ya da nemlendiriciye gerek yoktur. Clemson yapraklara su sıçratılmamasını önerir; tozlanan yaprakları nemli bir bezle silin. Kalorifer peteğinin hemen önü toprağı gereğinden hızlı kurutur, saksıyı biraz uzağa koyun.

Clemson gündüz 18–24 °C, gece 10–13 °C önerir. RHS bitkiyi donmaya dayanmayan, en düşük 1–5 °C'ye kadar dayanabilen bitkiler arasında sınıflar; UW–Madison hafif bir donu atlatabileceğini ama donda öleceğini belirtir. Kışın yaprakların soğuk cama değmesine izin vermeyin, saksıyı kapı önü gibi cereyanlı yerlerden uzak tutun. Yazı balkonda geçiren bitkiyi sonbaharda ilk dondan önce içeri alın. Bitki serin kış gecelerini sever; sonbaharda yaklaşık 13 °C'lik bir oda çiçeklenmeye de yardım eder.

Para ağacı az besinle yetinir. UW–Madison aktif büyüme döneminde iki ayda bir gübre ya da daha seyreltik olarak daha sık uygulama önerir. Clemson üç dört ayda bir sıvı ev bitkisi gübresinin yeterli olduğunu belirtir; RHS ise ilkbahardan yaza ayda bir genel sıvı gübre verir. Bu aralıktan size uyanı seçin ve gübreyi her zaman nemli toprağa verin. Ekimden sonra büyüme yavaşladığı için gübrelemeye ara verin. Yeni saksıya alınan bitkiyi Clemson'ın önerisine göre dört ay gübrelemeyin.

Budama zorunlu değildir; RHS bu bitkinin budama gerektirmediğini belirtir. Şekil vermek ve gövdeyi kalınlaştırmak isterseniz UW–Madison ilkbaharda dalların bir yan dalın hemen üstünden kesilmesini önerir. Kesikler birkaç günde kurur, yeni sürgünler birkaç hafta içinde çıkar. Budama gövdenin kalınlaşmasına ve kök gelişimine de yardım eder. Kesilen dal parçalarını atmayın; çelik olarak köklendirebilirsiniz. Kırık ya da yumuşayıp çürümüş dalları mevsimini beklemeden temiz bir bıçakla alın.

UW–Madison saksı değişimini 2–3 yılda bir ya da bitki tepeden ağırlaşıp devrilmeye başladığında önerir; en iyi zaman yeni büyümenin başladığı ilkbahardır. Clemson bitkinin yıllarca kök sıkışık halde kalabileceğini belirtir, bu yüzden acele etmeyin. Aynı boy saksıya geri koyacaksanız kökleri biraz budayın. Yaşlı ve tepesi ağır bitkiyi büyük, ağır bir saksıya alın. Saksı değişiminden sonra hemen bol su vermeyin; bitki yerleşene kadar az sulayın ve toprağı kurumaya bırakın.

Para ağacı gövde ve yaprak çeliğiyle kolayca çoğalır. Sağlıklı bir dal ucunu ya da tam bir yaprağı alın ve kesik ucunu birkaç gün kurumaya bırakın. UW–Madison kesik yüzey kabuk bağladıktan sonra çeliğin oldukça kuru, iyi drene bir toprağa dikilmesini önerir. Çelikler birkaç haftada köklenir; en kolay dönem yazdır. RHS ilkbaharda alınan çelikleri, yan sürgünleri ve tohumu da çoğaltma yolları arasında sayar. Köklenene kadar çeliği az sulayın ve öğle güneşinden koruyun.

Olgun para ağaçları beyaz ya da açık pembe, yıldız biçimli küçük çiçek kümeleri açar; evde çiçeklenme nadirdir. UW–Madison çiçeklenmenin uzun gecelerle tetiklendiğini belirtir. Sonbaharda suyu kesin ya da çok azaltın, bitkiyi özellikle geceleri yaklaşık 13 °C'lik serin bir odada tutun ve akşamları lamba ışığı almamasına dikkat edin. Birkaç hafta serin, kuru ve karanlık koşuldan sonra normal sulamaya dönün. Kaynaklar çiçeklenme mevsimini farklı verir: Clemson kışı, RHS yaz sonunu belirtir.

İlkbaharda gerekiyorsa budayın ve saksı değiştirin, çelik almaya ve seyrek gübrelemeye başlayın. Yazın bitkiyi balkona çıkarabilirsiniz; güneşe kademeli alıştırın ve toprağı daha sık kontrol edin. Sonbaharda ilk dondan önce içeri alın; çiçek istiyorsanız serin, gece karanlık bir odada sulamayı kısın. Kışın gübre vermeyin, toprağı kuru tarafta tutun, yaprakları soğuk camdan ve saksıyı kalorifer peteğinden uzak tutun.