
Begonvil tam güneşte, süzek ve hafif asidik toprakta, toprağı biraz kuru tutulduğunda bol açar; fazla su, fazla azot ve gölge çiçeklenmeyi keser.
- Işık
Direkt güneş
Tam güneş; günde en az 6 saat doğrudan güneş. Doğrudan güneş almayan bitki çiçek açmaz.
- Sulama kontrolü
Yazın ~6–9 günde bir kontrol
Kışın ~12–18 günde bir
- Nem
En az %40
- Sıcaklık
18–35 °C
- Zorluk
Orta
- Evcil hayvan
Doğrulanmış toksisite kaydı bulamadık
Doğrulanmış toksisite kaydı bulamadık.
| Oca | Şub | Mar | Nis | May | Haz | Tem | Ağu | Eyl | Eki | Kas | Ara |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Ocak: budama | Şubat: budama, gübreleme | Mart: dikim, budama, gübreleme, çiçeklenme | Nisan: dikim, budama, gübreleme, çiçeklenme | Mayıs: dikim, budama, gübreleme, çiçeklenme | Haziran: dikim, gübreleme, çiçeklenme | Temmuz: gübreleme, çiçeklenme | Ağustos: gübreleme, çiçeklenme | Eylül (bu ay): gübreleme, çiçeklenme | Ekim: gübreleme | Kasım: bakım işi yok | Aralık: bakım işi yok |
- Dikim
- Budama
- Gübreleme
- Çiçeklenme
Bahçem'e ekleyin; Begonvil için kontrol ve bakım zamanlarını biz hatırlatalım.
Bu ay bu bitki için ne yapılmalı?
Türkiye geneli · Eylül
- Yapın: Toprağı ~6–9 günde bir kontrol edin; toprağın büyük kısmı kuruyunca sulayın.
- Yapın: Düzenli aralıklarla fosforu yüksek çiçeklendirici gübre verin; azotlu gübreden kaçının.
- Kaçının: Sonbaharda sert budama yapmayın; bir sonraki çiçeklenme azalır.
Genel Bakım
Begonvil sıcak, güneşli ve kuruya yakın koşullarda en iyi hâlini gösterir. Tırmanmak için sarılmaz, kavisli dalları ve dikenleriyle tutunur; bu yüzden tele, çite ya da pergolaya bağlayarak yönlendirin. UF/IFAS bitkiyi fazla özenle değil biraz ihmal ederek büyütmeyi önerir: az su, ölçülü gübre ve seyrek budama. Dikenler nedeniyle bitkiyi kapı önü ve geçit gibi sık kullanılan yerlerden uzak tutun.
- Çiçek istiyorsanız toprağı biraz kuru bırakın ve azotlu gübreyi azaltın.
- Budamada kalın eldiven giyin; dikenler 2,5–5 cm'ye ulaşır.
- Dalları desteğe bağlayın; begonvil kendiliğinden sarılmaz.
Sulama
Toprağın büyük kısmı kuruyunca derin sulayın, sonra yeniden kurumasını bekleyin. NC State Extension derin ama seyrek sulamayı, UF/IFAS ise toprağı biraz kuru bırakmayı önerir; fazla su hem kök çürüklüğüne hem de yaprak dökülmesine yol açar. Missouri Botanik Bahçesi yazın bol, kışın az su verilmesini söyler. Serin gecelerden önce sulamayın. Kuraklık stresi çiçeklenmeyi uyarsa da bitkinin tamamen solmasına izin vermeyin.
Sulama kontrol kartı
Sabit gün yok; yazın ~6–9 günde bir toprağı kontrol edin, kışın ~12–18 günde bir toprağı kontrol edin. Toprağın büyük kısmı kuruyunca sulayın.
Toprağı şimdi kontrol edin: nasıl?
Işık
Tam güneş ister ve ne kadar çok güneş alırsa o kadar çok çiçek açar. UF/IFAS doğrudan güneş almayan bir begonvilin çiçek açmadığını belirtir. Güney ya da batıya bakan duvar, balkon ve pergola en iyi yerlerdir. Yarı gölgede yaşar ama yaprak ağırlıklı büyür. Kışı içeride geçiren saksı begonvili en aydınlık pencerenin önüne koyun.
Toprak
İyi drene olan, hafif asidik toprakta en iyi gelişir. UF/IFAS'ın yetiştiricilik rehberi pH 5,5–6,0 aralığını önerir. Kireçli, alkali topraklarda demir ve magnezyum eksikliğine bağlı yaprak sararması sık görülür. Kökleri çok ince olduğu için saksıda torfu yüksek, su tutan karışımlardan kaçının ve süzek bir toprak kullanın. Saksı değiştirirken kök topunu dağıtmadan, dikkatle taşıyın.
Sıcaklık
Tropik kökenli bu bitki sıcağı sever. UF/IFAS yetiştiricilik rehberi gece en az 18 °C, gündüz 24–35 °C sıcaklık önerir; serin havada büyüme yavaşlar. Dona dayanıksızdır ve serin kışlarda sürgünler geriye doğru kurur. Dona açık bir yerde yetiştiriyorsanız korunaklı bir duvar dibine dikin ya da don gecelerinde örtün. Missouri Botanik Bahçesi saksıdaki bitkinin Mayıs sonunda dışarı çıkarılmasını önerir.
Gübreleme
Ölçülü gübreleyin. Fazla azot bitkinin çiçek yerine yaprak üretmesine yol açar. UF/IFAS çiçeklendirici, fosforu yüksek bir gübre önerir. Missouri Botanik Bahçesi büyüme döneminde düzenli beslemeyi, kış dinlenmesinde ise gübreyi tamamen kesmeyi söyler. Kireçli toprakta yeni yapraklar sararıyorsa sorun çoğu zaman demir ya da magnezyum eksikliğidir; bu durumda bir ziraat mühendisine danışın.
Budama
Begonvil budamayı iyi kaldırır ve çiçekleri yeni sürgünlerde açar. Asıl budamayı yeni büyüme başlamadan, kış sonu ya da ilkbahar başında yapın; dağınık ve fazla uzamış dalları kısaltın. Genç sürgünlerin uçlarını almak dallanmayı artırır. UF/IFAS yaz sonu ya da sonbaharda yapılan budamanın bir sonraki çiçeklenmeyi azalttığını belirtir. Sık kırpmak da çiçekli uçları götürür. Dikenler nedeniyle kalın eldiven giyin.
Çoğaltma
Begonvil gövde çeliğiyle çoğaltılır, ancak kökleri çok ince olduğu için köklenme yavaş ve zordur. UF/IFAS 5–9 boğumlu yarı odunsu çelikleri önerir; boğum, yaprağın gövdeye bağlandığı noktadır. Geceler 13 °C'nin üzerindeyken yeşil çelik alınabilir. Çeliklerin toprağa girecek kısmındaki yaprakları temizleyin, yüksek nemde tutun ve solmasına izin vermeyin. Köklenme 6–12 hafta sürebilir.
Çiçeklenme
Renkli brakteler uzun ömürlüdür ve çiçeklenme yeni sürgünlerde oluşur. NC State Extension B. glabra için ilkbahar ve yaz çiçeklenmesi verir. Çiçek açmayan bir begonvilde sırayla güneş süresine, sulamaya, budama sıklığına ve gübreye bakın. UF/IFAS bu dört etkeni en sık nedenler olarak sayar. Saksıda güneşli bir yerde tutulan bitkide çiçekler sekiz haftaya kadar dayanabilir.
Mevsimsel Bakım
| Oca | Şub | Mar | Nis | May | Haz | Tem | Ağu | Eyl | Eki | Kas | Ara |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Ocak: budama | Şubat: budama, gübreleme | Mart: dikim, budama, gübreleme, çiçeklenme | Nisan: dikim, budama, gübreleme, çiçeklenme | Mayıs: dikim, budama, gübreleme, çiçeklenme | Haziran: dikim, gübreleme, çiçeklenme | Temmuz: gübreleme, çiçeklenme | Ağustos: gübreleme, çiçeklenme | Eylül (bu ay): gübreleme, çiçeklenme | Ekim: gübreleme | Kasım: bakım işi yok | Aralık: bakım işi yok |
- Dikim
- Budama
- Gübreleme
- Çiçeklenme
Kış sonunda asıl budamayı yapın; ilkbaharda gübrelemeye başlayın. Mayıs sonunda geceler ısınınca saksıyı güneşli yere çıkarın. Yazın toprağı düzenli kontrol edin ve dalları desteğe bağlayın. Sonbaharda sert budamadan kaçının. Kışın gübreyi kesin, sulamayı azaltın; soğuk bölgelerde saksıyı aydınlık, serin bir yere alın. Bitki bu dönemde yapraklarının çoğunu dökebilir.
Yaygın Sorunlar
Yapraklar dökülüyorSık görülür
Fazla ya da az sulama, az ışık ve soğuk; kışın içeride kısmen doğaldır.
Çiçek açmıyorSık görülür
Güneş eksikliği, fazla su, sık budama ya da fazla azotlu gübreden.
Yapraklar sararıyor
Alkali toprakta demir ve magnezyum eksikliğinden yeni yapraklar sararır.
Kökler çürüyor
İnce kökler su tutan, torfu yüksek toprakta çürür.
Bitkide böcek var
Dışarıda yaprak biti, içeride unlu bit ve kabuklu bit.
Zararlılar
- Yaprak biti: Dış mekânda sürgün uçlarında görülür.
- Unlu bit: Kışı içeride geçiren bitkide yaprak koltuklarında beyaz, pamuksu kümeler yapar.
- Kabuklu bit: İç mekânda gövde ve yapraklarda kabarık kabuklar oluşturur.
Önce kültürel ve mekanik önlem alın: zararlıyı suyla yıkayın, yoğun bölümleri kesin, bitkiyi diğerlerinden ayırın.
Hastalıklar
- Kök çürüklüğü: Su tutan toprakta ve fazla sulamada ince kökler çürür.
- Kloroz (yaprak sararması): Alkali toprakta demir ve magnezyum eksikliğinden yeni yapraklar sararır.
Sık Sorulan Sorular
Begonvil neden çiçek açmıyor?
Begonvil ne zaman budanır?
Begonvil kışın dışarıda kalır mı?
Begonvil kaç günde bir sulanır?
Begonvilin yaprakları neden dökülüyor ya da sararıyor?
Begonvil kedilere ve çocuklara zararlı mı?
Begonvil nasıl çoğaltılır?
Begonvil hakkında
Begonvil, akşamsefasıgiller (Nyctaginaceae) familyasından, Güney Amerika kökenli bir cinstir. Türkiye'de kıyı bölgelerinde duvarları, pergolaları ve balkon korkuluklarını kaplayan begonviller çoğunlukla Bougainvillea glabra, B. spectabilis ve bunların melezleridir. Bu kayıt Türkiye'de yaygın olan bu grubu anlatır; bilimsel ad olarak NC State Extension'ın ayrıntılı tanıttığı B. glabra kullanılmıştır. NC State'e göre iki tür neredeyse aynıdır; glabra'nın çiçek tüpü beş köşeli ve brakteleri kısa, spectabilis'inki yuvarlak ve brakteleri uzundur. Cins adı, 1767–1769 yıllarında dünyayı dolaşan denizci ve kâşif Louis Antoine de Bougainville'den gelir.
Bitkide göz alan pembe, mor, kırmızı, turuncu ya da beyaz kısımlar çiçek değildir; brakte denen, kâğıt dokulu değişikliğe uğramış yapraklardır. Gerçek çiçekler bu üçlü braktelerin ortasındaki küçük, beyaz ya da krem renkli tüplerdir. Begonvil kendiliğinden sarılmaz; uzun, kavisli ve dikenli dallarıyla tutunarak yayılır. Bu yüzden bir tele, çite ya da pergolaya bağlanması gerekir. Saksıda budanarak çalı biçiminde de tutulabilir. Dallar üzerindeki 2,5–5 cm'lik dikenler budama sırasında kalın eldiveni zorunlu kılar. NC State Extension bitkiyi hızlı büyüyen ve kuraklığa, sıcağa, rüzgâra ve tuza dayanıklı bir tür olarak tanımlar; bu yüzden deniz kıyısındaki bahçelerde ve sıcak, rüzgârlı balkonlarda iyi sonuç verir.
Begonvilde en sık sorun çiçek açmamasıdır ve nedeni çoğu zaman bakımın fazlasıdır. UF/IFAS, bitkinin kurak iklim kökenli olduğunu, toprağı biraz kuru bırakıldığında daha iyi çiçek verdiğini ve fazla azotlu gübrenin çiçek yerine yaprak ürettiğini belirtir. Çiçek yeni sürgünlerde oluştuğu için sık kırpılan bitki de az açar. Doğrudan güneş almayan bir begonvil ise hiç çiçek açmayabilir.
Bitki dona dayanıksızdır. Akdeniz, Ege ve kıyı Marmara'da korunaklı yerlerde dışarıda kışlayabilir; İç ve Doğu Anadolu'da ise saksıda yetiştirilip kışın içeri alınmalıdır. ASPCA listesinde begonvil yer almaz ve NC State Extension da zehirlilik bilgisi vermez; bu nedenle toksisitesi bilinmiyor olarak işaretlenmiştir.
Kaynaklar (6)
Nem
- UNH Extension — How can I increase the humidity indoors for my houseplants? · erişim 19 Eylül 2026
Bakim
- NC State Extension Plant Toolbox — Bougainvillea glabra · erişim 19 Eylül 2026
- NC State Extension Plant Toolbox — Bougainvillea · erişim 19 Eylül 2026
- Missouri Botanical Garden Plant Finder — Bougainvillea · erişim 19 Eylül 2026
Budama
- UF/IFAS Gardening Solutions — Bougainvillea · erişim 19 Eylül 2026
Toprak
- UF/IFAS ENH 874 — Warm Climate Production Guidelines for Bougainvillea (pH, Media) · erişim 19 Eylül 2026