İçeriğe geç
Filizim

Paşa Kılıcı: Kökler çürüyor

Paşa kılıcında kök çürümesi neredeyse her zaman sık sulamadan ya da tabakta bekleyen sudan başlar. Yaprak dipleri yumuşar, sararır ve bitki saksıda yana yatar. Sağlam bir rizom parçası ya da birkaç sert yaprak kaldıysa bitki kurtarılabilir.

Hangi yapraklar, hangi belirti?

  • Belirti nerede
    Yaprak dipleri yumuşak, sarı ya da kahverengi; bitki saksıda sallanıyor
    Olası neden
    Kök ve rizom çürüğü
    İlk yapılacak
    Bitkiyi saksıdan çıkarın, çürük kısımları sağlam dokuya kadar kesin.
  • Belirti nerede
    Yapraklar buruşuk, ince ve kıvrık; toprak kupkuru
    Olası neden
    Susuzluk, çürüme değil
    İlk yapılacak
    Alttan su akana kadar bir kez iyice sulayın.
  • Belirti nerede
    Kışın soğuk cam önünde, toprak haftalardır nemli
    Olası neden
    Soğuk ve ıslak toprak
    İlk yapılacak
    Sulamayı durdurun, saksıyı ılık bir yere alın.
  • Belirti nerede
    Rozetin ortasındaki genç yaprak çürüyüp kolayca çıkıyor
    Olası neden
    Rozet içinde bekleyen su
    İlk yapılacak
    Suyu yalnız toprağa verin, rozetin içini kurutun.
  • Belirti nerede
    Toprak ekşi kokuyor, dış saksıda su birikmiş
    Olası neden
    Drenaj yetersiz
    İlk yapılacak
    Suyu boşaltın; delikli saksıya ve kumlu toprağa geçin.

Olası nedenler

  1. 1Sık sulama

    Paşa kılıcı kurak bölgelerden gelir ve suyu kalın yapraklarında depolar. Toprağın tamamen kuruması ona zarar vermez; zarar veren, kurumadan yeniden sulanan topraktır. Tropikal görünümü yüzünden diğer yeşil bitkilerle aynı sıklıkta sulanması en sık hatadır. Takvime göre değil, parmağınızı toprağa birkaç santim batırarak karar verin. Yaprakların buruşması susuzluğu, yaprak diplerinin yumuşaması fazla suyu gösterir.

  2. 2Kışın soğuk ve ıslak toprak

    Kışın bitki büyümeyi durdurur ve yapraklarındaki suyu kullanır; sıcak bir odada değilse toprak haftalarca nemli kalır. Soğuk cam önündeki saksıda ıslak toprak hiç ısınmaz ve kökler hızla bozulur. Bitki 10 °C civarındaki serinliğe dayanır, ama serinlik ile ıslaklık bir araya gelince rizom (toprak altındaki etli, yatay gövde) yumuşamaya başlar. RHS bu dönemde sulamanın büyük ölçüde azaltılmasını önerir.

  3. 3Drenajsız saksı ve ağır toprak

    Sıradan saksı toprağı bu bitki için fazla su tutar. Deliksiz dekoratif saksılar ve dış saksının dibinde biriken su kök bölgesini sürekli ıslak tutar. Hazır kaktüs toprağı ya da iki ölçü torfsuz saksı toprağına bir ölçü kaba kum veya ince çakıl karışımı suyu hızla bırakır. Genişliği yüksekliğinden fazla, birden çok delikli pişmiş toprak saksı hem çabuk kurur hem de uzun yapraklı bitkinin devrilmesini önler.

  4. 4Rozetin içine dökülen su

    Yukarıdan, yaprakların arasına dökülen su rozetin ortasında birikir ve genç yaprağın dibinden çürüme başlatabilir. Bu tür çürümede ortadaki yaprak kolayca çekilip çıkar, dibi koyu ve sulu görünür. Suyu her zaman saksı kenarından toprağa verin. Yaprakları püskürtmeyin, bitkiyi buharlı bir banyoda tutmayın.

Şimdi ne yapın?

  • Bitkiyi saksıdan çıkarın, toprağı silkeleyip kökleri ve rizomu inceleyin.
  • Kahverengi, yumuşak ve kokan kısımları temiz, keskin bir bıçakla sağlam dokuya kadar kesin; kesikleri bir iki gün kurumaya bırakın.
  • Sağlam parçayı kuru, kumlu toprağa ve kök kütlesine uygun, delikli bir saksıya dikin.
  • Rizom baştan sona çürümüşse sağlam yapraklardan yaprak çeliği alarak bitkiyi yeniden üretin.

Bunu yapmayın

  • Yeniden dikilen bitkiyi hemen sulamayın; kesikler kapanana kadar birkaç gün bekleyin.
  • Çürüyen bitkiyi daha büyük bir saksıya almayın.
  • Kışın soğuk cam önündeki saksıya su vermeyin.

Ne zaman tekrar bakın?

Kurtarılan bitkiyi ilk sulamadan sonra toprak tamamen kuruyana kadar bir daha sulamayın ve iki haftada bir yaprak diplerine bastırarak sertliklerini yoklayın. Yeni yumuşama yoksa ve bitki saksıda sallanmıyorsa kökler tutmuştur; yeni rozetler ilkbahar ve yaz aylarında çıkar.

Paşa Kılıcı için teşhise başlayın

Bitki ve belirti seçili gelir; yalnız toprak, ışık ve sulama sorularını yanıtlayın.

Teşhise başla

Sık Sorulan Sorular

Çürüyen paşa kılıcı kurtarılabilir mi?
Rizomun ve köklerin bir kısmı sağlamsa çoğu zaman kurtarılır. Çürük dokuyu kesip attıktan sonra kalan parça sert, açık renkli ve kokusuz olmalıdır. Bu parçayı kuru, kumlu toprağa dikin ve birkaç gün sulamayın. Rizom baştan sona yumuşamışsa ana bitki kurtulmaz, ama sağlam yapraklardan yaprak çeliği alarak bitkiyi yeniden üretebilirsiniz. Bu yol yavaştır ve alacalı çeşitlerde çoğu zaman düz yeşil yavrular verir.
Kışın toprağı ne sıklıkla kontrol etmeliyim?
Kışın toprağı yaklaşık üç dört haftada bir yoklayın ve yalnız tamamen kuruysa sulayın. Sıcak olmayan bir odada bu, bir iki ayda bir sulamaya kadar inebilir. Bitki bu dönemde büyümez ve yapraklarındaki suyu kullanır; yaprakların hafifçe incelmesi sorun değildir. Saksıyı soğuk camdan uzak tutun, sulayacaksanız oda sıcaklığında su kullanın ve süzülen suyu tabakta bırakmayın.
Yapraklar yumuşak ama kökler sağlam görünüyor, neden?
Kökler sağlamken tek tek yaprakların yumuşaması genellikle o yaprakların dibinde başlayan çürümedir; rozetin içine dökülen su ya da soğuk cama değen yaprak buna yol açar. Yumuşak yaprağı toprak hizasından kesin ve suyu yalnız toprağa verin. Yapraklar yumuşak değil de buruşuk ve incelmişse bu çürüme değil susuzluktur; toprak tamamen kuruysa bitkiyi bir kez iyice sulayın.
Kesilen parçalar evcil hayvanlar için zararlı mı?
Evet. ASPCA paşa kılıcını kedi ve köpekler için toksik bitkiler arasında sayar; içerdiği saponinler bulantı, kusma ve ishale yol açabilir. Özsuyu ciltte tahriş yapabildiği için kesim yaparken eldiven takın ve çürük parçaları kapalı bir torbada atın. Çocuğunuz bu bitkiden yuttuysa 114 Ulusal Zehir Danışma Merkezi'ni arayın. Evcil hayvanınız yuttuysa vakit kaybetmeden veterinerinize başvurun.
Kaynaklar (6)

Toksisite