Paşa Kılıcı Bakımı

Paşa kılıcı az ilgiyle yıllarca yaşayan bir bitkidir; bakımında yapılacak en önemli şey fazla sudan kaçınmaktır. Saksıyı aydınlık, hafif gölgeli bir yere koyun, soğuk cereyandan ve kaloriferin hemen yanından uzak tutun. Yaprakların üzerindeki tozu ara sıra nemli bir bezle silin. Her sulamada saksıyı çeyrek tur çevirmek bitkinin ışığa doğru eğilmesini önler. Uzun çeşitler saksıyı devirecek kadar ağırlaşabilir; geniş tabanlı, ağır bir saksı kullanın. Yaprak ve kökleri keserken özsuyu cildi tahriş edebileceği için eldiven takın.

Sulamadan önce toprağın tamamen kuruduğundan emin olun; parmağınızı birkaç santim batırarak kontrol edin, takvime göre sulamayın. Suyu toprağa yukarıdan verin, rozetin ortasına dökmeyin; yaprakların arasında bekleyen su çürümeyi başlatabilir. Süzülen suyu tabakta ya da dış saksıda bırakmayın. Kışın büyüme durur ve bitki yapraklarındaki suyu kullanır; sıcak bir odada değilse bu dönemde sulama bir iki ayda bire kadar iner. Yaprakların buruşması susuzluğu, yaprak diplerinin yumuşayıp sararması ise fazla suyu gösterir.

En iyi sonucu aydınlık ama hafif gölgeli bir yerde verir; doğu ya da batı penceresinin yakını uygundur. Kuzey cepheli odalarda ve koridorlarda da yaşar, ama bu durumda büyüme yavaşlar ve yapraklar daha uzun, ince çıkar. Çok loş yerde uzun çeşitlerin yaprakları yana yatabilir. Güneşli yerde bitki daha kısa ve toplu kalır, ancak yazın öğlen güneşi yaprakları yakar. Alacalı çeşitlerin rengi aydınlık yerde daha belirgin olur.

Kökler ıslak toprakta hızla çürüdüğü için toprak suyu tutmamalı, hızla bırakmalıdır. Hazır kaktüs toprağı kullanabilir ya da iki ölçü torfsuz, tınlı saksı toprağına bir ölçü kaba kum veya ince çakıl karıştırabilirsiniz. Sıradan saksı toprağı tek başına fazla su tutar. Drenaj deliği olmayan saksılar ve dış saksının dibinde biriken su en sık hatalardır. Genişliği yüksekliğinden fazla olan pişmiş toprak saksılar hem toprağın çabuk kurumasını sağlar hem de uzun yapraklı bitkinin devrilmesini önler.

Kurak bölgelerden gelen paşa kılıcı düşük nemi sever; kaloriferli evlerin kuru havası ona sorun yaratmaz. Çoğu ev bitkisinin zarar gördüğü yüzde 20'nin altındaki nem düzeyleri bile sukulentler için genellikle sorun değildir. Yapraklarını püskürtmeyin ve bitkiyi buharlı bir banyoya koymayın; yapraklarda ve rozetin içinde kalan nem çürümeye yol açabilir. Havanın dolaştığı ama soğuk cereyan almayan bir yer idealdir.

Normal oda sıcaklığı bu bitki için uygundur: ideal aralık 15–24 °C'dir, 29 °C'ye kadar olan sıcaklıklarda da sorunsuz büyür. 10 °C civarındaki serinliğe dayanır, ama donmaya hiç dayanmaz. Kışın soğuk pencere camına değen ya da açılan kapının önünde duran yapraklar zarar görebilir. Yazın balkona çıkarılabilir; geceleri 13 °C'nin altına inmeye başlamadan önce ve her durumda ilk soğuklardan çok önce içeri alın. Balkonda öğleden sonra güneşi almayan, yarı gölge bir köşe seçin.

Paşa kılıcı az besin ister. Nisan'dan Eylül'e kadar ayda bir sıvı ev bitkisi gübresi ya da kaktüs gübresi vermek büyümeyi destekler. Gübreyi etiketteki önerinin yarı yoğunluğunda hazırlamak da yeterlidir. Ekim'den sonra büyüme yavaşladığı için gübrelemeye ara verin; kışın gübre vermeyin. Gübreyi kuru toprağa değil, sulamadan sonra nemli toprağa uygulayın.

Paşa kılıcı budama gerektirmez; yapraklar yıllarca solmadan kalır. Kırılan, yanık ya da çürük bir yaprağı toprak hizasından, temiz ve keskin bir bıçakla kesin. Nadiren açan çiçeklerin sapını çiçekler solduktan sonra tabandan kesin. Çok loş yerde yana yatan uzun yaprakları bir çember ya da çubuk ve iple toplayabilirsiniz; bitkinin tamamı eğiliyorsa kökleri çürüklük için kontrol edin. Özsuyu cildi tahriş ettiği için eldiven kullanın.

Paşa kılıcı dar saksıyı sever; yeni aldığınız bitki birkaç yıl aynı saksıda kalabilir. Kökler ve yapraklar saksıyı tamamen doldurduğunda ya da saksıyı zorlayıp esnettiğinde değiştirin; sıkışan kökler pişmiş toprak saksıyı çatlatabilir. En uygun zaman ilkbahardır. Yeni saksıyı eskisinden yalnızca biraz büyük ve birden çok drenaj delikli seçin; çok büyük saksıda fazla toprak uzun süre ıslak kalır ve kök çürümesine yol açar. Saksıyı değiştirmediğiniz yıllarda bile toprağı beş yılda bir tazelemek iyi olur.

Çoğaltmanın en uygun zamanı bitkinin kış dinlenmesinden çıktığı Mart–Mayıs arasıdır. En kolay yol, ana bitkinin kenarında çıkan yavru rozetleri kökleriyle birlikte ayırıp ayrı saksılara dikmektir. Büyük bir kümeyi de saksıdan çıkarıp her parçada kök ve yaprak kalacak şekilde bölebilirsiniz. Yaprak çeliği için olgun bir yaprağı dipten kesin, 5 cm'lik parçalara bölün, parçaların yönünü karıştırmadan bir iki gün kurumaya bırakın, sonra alt yarısını nemli, kumlu toprağa gömün. Alacalı çeşitlerin yaprak çeliklerinden çoğu zaman düz yeşil bitkiler çıkar.

İlkbaharda saksı değiştirme, bölme ve gübrelemeye başlama zamanıdır. Yazın toprağı kuruduğunda sulayın, öğlen güneşinden koruyun ve sıcak, kuru havada yaprak diplerini zararlılar için kontrol edin. Sonbaharda gübreyi kesin ve sulama aralığını açın; balkondaki bitkiyi geceler serinlemeden içeri alın. Kışın bitkiyi soğuk camdan ve kaloriferin hemen yanından uzak tutun, toprak tamamen kurumadan su vermeyin.