
Petunya Bakımı
Petunia × atkinsiana
Diğer adları: Petunya çiçeği, Petunia hybrida
Son kontrol: Eylül 2026Nasıl hazırlıyoruz?
Petunya tam güneşte, süzek toprakta ve ayda bir dengeli gübreyle Mayıstan ilk dona kadar açar; uzayan sürgünleri yazın yarıya kadar kesmek çiçeklenmeyi yeniler.
- Işık
Direkt güneş
Tam güneş; günde en az 6 saat doğrudan güneş. Gölgede uzar ve az çiçek açar.
- Sulama kontrolü
Yazın ~4–6 günde bir kontrol
Kışın ~8–12 günde bir
- Nem
En az %40
- Sıcaklık
18–24 °C
- Zorluk
Kolay
- Evcil hayvan
Evcil hayvanlar için toksik değil
| Oca | Şub | Mar | Nis | May | Haz | Tem | Ağu | Eyl | Eki | Kas | Ara |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Ocak: ekim | Şubat: dikim | Mart: ekim, dikim, gübreleme, çiçeklenme | Nisan: ekim, dikim, gübreleme, çiçeklenme | Mayıs: ekim, dikim, budama, gübreleme, çiçeklenme | Haziran: ekim, dikim, budama, gübreleme, çiçeklenme | Temmuz: budama, gübreleme, çiçeklenme | Ağustos: budama, gübreleme, çiçeklenme | Eylül (bu ay): budama, gübreleme, çiçeklenme | Ekim: gübreleme, çiçeklenme | Kasım: ekim, çiçeklenme | Aralık: ekim |
- Ekim
- Dikim
- Budama
- Gübreleme
- Çiçeklenme
Bahçem'e ekleyin; Petunya için kontrol ve bakım zamanlarını biz hatırlatalım.
Bu ay bu bitki için ne yapılmalı?
Türkiye geneli · Eylül
- Yapın: Toprağı ~4–6 günde bir kontrol edin; toprağın üst 2–3 cm'si kuruyunca sulayın.
- Yapın: Ayda bir, nemli toprağa dengeli gübre verin.
- Yapın: Uzayıp çiçeği azalan sürgünleri yarı boylarına kadar kesin, ardından gübre verip sulayın.
- Yapın: Büyük ve katmerli çiçekli çeşitlerde solan çiçekleri koparın.
Genel Bakım
Petunya, bol güneş alan bir balkon saksısında ya da bahçe kenarında az emekle bütün yaz açar. Başarının üç anahtarı vardır: günde en az altı saat güneş, süzek toprak ve düzenli gübre. Çiçek sayısı azaldığında ya da sürgünler uzayıp seyreldiğinde bitkiyi kesmekten çekinmeyin; petunya budamaya hızla yeni sürgünle karşılık verir. Büyük çiçekli çeşitlerde solan çiçekleri koparmak görünümü ve çiçeklenmeyi korur.
- Yaz ortasında uzayan bitkiyi yarıya kadar kesmek yeni bir çiçek dalgası getirir.
- Asma sepetlerde toprak çok hızlı kurur; kontrolü sıklaştırın.
- Tohumu toprağın üstüne serpin, örtmeyin.
Sulama
Toprağın üst 2–3 cm'si kuruyunca saksının altından su gelene kadar derin sulayın. Clemson Üniversitesi sık ve az sulamanın kökleri yüzeyde tuttuğunu, derin ve seyrek sulamanın daha güçlü bitki verdiğini belirtir. Asma sepetler ve küçük saksılar yaz sıcağında çok çabuk kurur, bu yüzden bunlarda kontrolü sıklaştırın. Suyu dibine verin; ıslak yaprak ve çiçekler nemli havada çiçek yanıklığına yol açar.
Sulama kontrol kartı
Sabit gün yok; yazın ~4–6 günde bir toprağı kontrol edin, kışın ~8–12 günde bir toprağı kontrol edin. Toprağın üst 2–3 cm'si kuruyunca sulayın.
Toprağı şimdi kontrol edin: nasıl?
Işık
Tam güneş ister. Clemson Üniversitesi gölgede kalan petunyanın uzadığını, incelip az çiçek açtığını belirtir. Güney ya da batıya bakan balkon idealdir; doğu balkonunda sabah güneşi yeterli olabilir ama çiçek biraz azalır. Kuzey cephesi ve ağaç gölgesi petunya için uygun değildir. Işık yetersizse sürgünler seyrek yapraklı ve cılız kalır.
Toprak
Hafif, iyi drene olan ve orta verimli toprakta en iyi gelişir; uygun pH 6,0–7,0 arasıdır. Fakir toprağa drenaj iyi olduğu sürece dayanır, ama çok ağır ve killi toprakta az çiçek açar. Kötü drene bahçede yükseltilmiş yatak kurun. Saksıda hazır, süzek bir çiçek toprağı kullanın ve drenaj deliğinin açık olduğundan emin olun.
Sıcaklık
Petunya dona dayanıksızdır ve yalnızca en sıcak kış bölgelerinde çok yıllık kalır. Oklahoma State Üniversitesi yayılan petunyaların yaklaşık 24 °C'de büyütülüp 18 °C'de sertleştirildiğini ve toprak en az 16 °C'ye ısınmadan dışarı dikilmemesini önerir. Marmara'da bu, son don geçtikten sonra Nisan sonu ile Mayıs arasına denk gelir. Çok sıcak yaz haftalarında gerileyen bitki, kesilince serinlikle yeniden açar.
Gübreleme
Hızlı büyüyüp sürekli çiçek açtığı için düzenli beslenme ister. Clemson Üniversitesi ve UF/IFAS, büyüme döneminde ayda bir dengeli gübre önerir. Dikim sırasında toprağa yavaş çözünen bir gübre karıştırmak da bir seçenektir. Budamadan sonra verilen sıvı gübre yeni sürgün ve çiçek oluşumunu hızlandırır. Gübreyi her zaman nemli toprağa verin.
Budama
Dikmeden önce sürgün ucunun 2–3 cm'sini koparın; bitki daha çok dallanır. Illinois Extension sezon sonuna doğru ara sıra uç almanın bitkiyi toplu ve çiçekli tuttuğunu belirtir; küçük çiçekli milliflora tipler ise nadiren kesime ihtiyaç duyar. Yaz ortasında uzayan ya da çiçeği azalan bitkinin sürgünlerini yarı boylarına kadar kesin, ardından sıvı gübre verip iyice sulayın. Tüm yaprakları almayın.
Çoğaltma
Tohumlar toz kadar incedir ve ışıkta çimlenir; toprağın üstüne serpip örtmeyin. NC State Extension ekimin Ocak–Mart arasında sera ya da cam altında yapılmasını ve 22–24 °C çimlenme sıcaklığını önerir. Fideler dikime kadar 10–12 hafta ister. Çoğu melez tohumdan anacına benzer bitki vermez; bahçede kendiliğinden çıkan fideler genellikle küçük beyaz, lila ve pembe çiçekli olur. Sevdiğiniz bir çeşidi çelikle çoğaltabilirsiniz.
Çiçeklenme
Petunya Mayıstan ilk dona kadar açar. Büyük ve katmerli çiçekli çeşitlerde solan çiçekleri düzenli koparın; bu, tohum oluşumunu önleyip yeni tomurcuk oluşumunu hızlandırır. Pek çok küçük çiçekli çeşit kendini temizler. Yaz ortasında çiçek azalırsa sürgünleri yarıya kadar kesip gübreleyin. Grandiflora çiçekleri yağmurlu ve çok nemli havada kolay zedelenir; bu dönemde multiflora ve yayılan tipler daha iyi görünür.
Mevsimsel Bakım
| Oca | Şub | Mar | Nis | May | Haz | Tem | Ağu | Eyl | Eki | Kas | Ara |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Ocak: ekim | Şubat: dikim | Mart: ekim, dikim, gübreleme, çiçeklenme | Nisan: ekim, dikim, gübreleme, çiçeklenme | Mayıs: ekim, dikim, budama, gübreleme, çiçeklenme | Haziran: ekim, dikim, budama, gübreleme, çiçeklenme | Temmuz: budama, gübreleme, çiçeklenme | Ağustos: budama, gübreleme, çiçeklenme | Eylül (bu ay): budama, gübreleme, çiçeklenme | Ekim: gübreleme, çiçeklenme | Kasım: ekim, çiçeklenme | Aralık: ekim |
- Ekim
- Dikim
- Budama
- Gübreleme
- Çiçeklenme
Kışın sonunda tohumları cam altında ekin. Nisan sonu ile Mayısta, son don geçip toprak ısınınca fideleri önce birkaç gün korunaklı bir yerde alıştırın, sonra dikin. Yaz boyunca ayda bir gübreleyin, solan çiçekleri koparın ve uzayan bitkileri kesin. Sonbaharda ilk donla bitki ölür; sevdiğiniz bir bitkiyi aydınlık ve serin bir odada kışlatabilirsiniz.
Yaygın Sorunlar
Çiçek açmıyorSık görülür
Işık eksikliği ve solan çiçeklerin koparılmaması çiçeklenmeyi azaltır.
Bitki boy atıp inceldiSık görülür
Gölgede ya da yaz ortasında sürgünler uzar, seyrelir; yarıya kadar kesmek toparlar.
Kökler çürüyor
Kötü drene toprakta ve tabakta bekleyen suyla görülür.
Bitkide böcek var
Yaprak biti sürgün uçlarında, salyangozlar fidelerde görülür.
Zararlılar
- Yaprak biti: Sürgün uçlarında ve yaprak altlarında toplanır.
- Sümüklü böcek ve salyangoz: Özellikle yeni dikilmiş fidelerin yapraklarını ve çiçeklerini yer.
- Pire böceği: Yapraklarda küçük delikler açar.
Önce kültürel ve mekanik önlem alın: zararlıyı suyla yıkayın, yoğun bölümleri kesin, bitkiyi diğerlerinden ayırın.
Hastalıklar
- Kök çürüklüğü: Kötü drene toprakta görülür; bazı çeşitler Phytophthora kök çürüklüğüne zayıftır.
- Kurşuni küf ve çiçek yanıklığı: Yağmurlu ve çok nemli havada çiçek ve yapraklarda görülür.
- Tütün mozaik virüsü: Yapraklarda alacalı renk ve şekil bozukluğu yapar.
Sık Sorulan Sorular
Petunya kaç günde bir sulanır?
Petunya neden çiçek açmıyor?
Petunya ne zaman dikilir?
Petunya kedilere zararlı mı?
Petunya nasıl budanır?
Petunya kışın ne olur, yeniden açar mı?
Petunya tohumdan nasıl yetiştirilir?
Petunya hakkında
Petunya, patlıcangiller (Solanaceae) familyasından, tütünün yakın akrabası olan bir çiçektir; cins adı da Brezilya'da tütüne verilen petun adından gelir. Bugün satılan petunyalar Güney Amerika kökenli Petunia axillaris ve P. integrifolia türlerinin melezlenmesiyle elde edilmiştir ve bilimsel olarak Petunia × atkinsiana, bahçecilikte daha çok P. × hybrida adıyla anılır. Aslında kısa ömürlü, dona dayanıksız bir çok yıllıktır; NC State Extension ve Missouri Botanik Bahçesi bitkinin yalnızca USDA 10–11. bölgelerde kışa dayandığını, bunun dışında tek yıllık olarak yetiştirildiğini belirtir. Türkiye'de de balkon saksılarına ve bahçe kenarlarına ilkbaharda dikilip sonbaharda sökülen bir yazlık çiçek olarak bilinir.
Melezler üç ana gruba ayrılır. Grandiflora petunyalar 10 cm'ye varan iri çiçekler açar; yağmurda ve nemli sıcakta çiçekleri kolay zarar görür. Multiflora petunyaların çiçekleri daha küçük ama çok daha boldur ve havaya daha dayanıklıdır. Sarkan ve yayılan tipler, asma sepette ya da yer örtücü olarak bir metreye varan uzunlukta gövdeler oluşturur. Çiçekler kahverengi ve siyah dışında hemen her renkte, tek ya da katmerli olabilir; özellikle beyaz ve lila çeşitlerin tatlı bir kokusu vardır.
Petunyanın en önemli isteği ışıktır. Gölgede kalan bitki uzar, incelir ve az çiçek açar. En sık hata ise yaz ortasında uzayıp çiçeği azalan bitkiyi olduğu gibi bırakmaktır: sürgünleri yarı boylarına kadar kesip gübre ve su veren bahçıvan birkaç hafta içinde yeni bir çiçek dalgası alır. Büyük ve katmerli çiçekli çeşitlerde solan çiçekleri koparmak tohum oluşumunu engeller ve açmayı sürdürür; küçük çiçekli pek çok yeni çeşit kendini temizler.
Tohumlar toz kadar incedir ve çimlenmek için ışığa ihtiyaç duyar; bu yüzden üstleri örtülmez. Çoğu melez tohumdan anacına benzer bitki vermez. ASPCA petunyayı kedi, köpek ve atlar için toksik olmayan bitkiler arasında sayar.
Kaynaklar (7)
Nem
- UNH Extension — How can I increase the humidity indoors for my houseplants? · erişim 19 Eylül 2026
Bakim
- Clemson Cooperative Extension HGIC — Petunia · erişim 19 Eylül 2026
- Missouri Botanical Garden Plant Finder — Petunia (group) · erişim 19 Eylül 2026
Bakım takvimi
- NC State Extension Plant Toolbox — Petunia x hybrida · erişim 19 Eylül 2026
- UF/IFAS Gardening Solutions — Petunias · erişim 19 Eylül 2026
Sıcaklık
- Oklahoma State University PlantFacts — Wave Petunia (Petunia x hybrida) · erişim 19 Eylül 2026
Toksisite
- ASPCA — Petunia · erişim 19 Eylül 2026