Begonya Bakımı

Mum begonyası az bakım isteyen, ama suya duyarlı bir bitkidir. Doğru yeri seçtikten sonra işin büyük kısmı toprağı kontrol etmekten ibarettir: üst kısım kuruyunca sulayın, tabakta su bırakmayın. Saksıya ve yapraklara düşen solmuş çiçekleri temizlemek kurşuni küf riskini azaltır. Sonbaharda gece sıcaklıkları düşmeye başlayınca bitkiyi içeri alın ya da ilkbaharda yenisini dikin.

Begonya için ölçü düzenli ama aşırı olmayan nemdir. RHS toprağın tamamen kurumasına izin vermemeyi, ama fazla sudan da kaçınmayı önerir. Clemson Extension toprağın sulamalar arasında yalnızca biraz kurumasını ister ve bitkinin tabakta su içinde bekletilmemesi gerektiğini vurgular. Pratikte toprağın üst 2–3 cm'si kuruyunca, saksının altından su gelene kadar sulayın. Güneş yaprağa vururken sulamayın; su damlaları yaprağı yakabilir. Tamamen kuruyan toprak çiçek dökümüne, sürekli ıslak toprak kök çürümesine yol açar.

Begonyalar genellikle yarı gölgeyi sever, ama bol çiçek için aydınlık bir yer ister. Clemson Extension yeşil yapraklı çeşitleri sabah güneşi ve öğleden sonra gölgesi alan yerlere, bronz yapraklıları daha güneşli yerlere önerir. Iowa State doğu cephesini en uygun iç mekân yeri olarak gösterir. RHS iç mekânda doğrudan güneşten korunmuş, süzülmüş ışık önerir. NC State bu grubun yerleştikten sonra tam güneşten derin gölgeye kadar geniş bir aralıkta yaşayabildiğini belirtir.

Kökler hem neme hem havaya ihtiyaç duyar. NC State orta derecede humuslu, iyi drene olan ve nemli kalan toprak ister; Illinois Extension organik maddece zengin toprak önerir. Saksıda RHS torfsuz çok amaçlı kompost ya da toprak esaslı saksı harcı kullanmayı önerir. Ağır, killi ve suyu tutup bırakmayan toprak kök çürümesinin başlıca nedenidir. Saksıyı saksı ayağı ya da birkaç tuğla üstüne koymak fazla suyun akmasını kolaylaştırır.

Iowa State begonyaları sıcak ve nemli ortamı seven tropikal bitkiler olarak tanımlar. İç mekânda RHS, saksıyı ıslak çakıl ya da kil granül dolu bir tepsiye koymayı, su seviyesini çakılın biraz altında tutmayı önerir. Yaprakları püskürtmeyin ve havalandırmayı ihmal etmeyin: nemli ve havasız ortamda külleme sorun olur. Kaloriferli odada kışlayan bitkiyi radyatörden uzak tutun.

Iowa State begonyaların en iyi 16–27 °C arasında büyüdüğünü belirtir. RHS lifli köklü begonyalar için kışın en az 13 °C ister. Bitki dona dayanmaz; Illinois Extension toprak ve hava ısınmadan dikilen begonyaların soğuk toprakta bodur kaldığını yazar. Bu yüzden balkona çıkarmak için son donun geçmesini ve gece sıcaklıklarının ısınmasını bekleyin. Sonbaharda gece sıcaklığı 13 °C'ye yaklaşınca saksıyı içeri alın.

Clemson Extension begonyaların çok gübre isteyen bitkiler olmadığını belirtir. RHS saksıdaki bitkiye yaz boyunca iki haftada bir potasyumu yüksek sıvı gübre (domates gübresi gibi) önerir; iç mekândaki begonyalar için de Mayıs–Eylül dönemini verir. Gübreyi nemli toprağa ve paketteki talimata göre uygulayın. Kışın içeride büyüme yavaşladığında gübrelemeye ara verin ya da çok seyrek yapın.

Düzenli budama gerekmez. Iç mekânda begonyalar boy atmaya eğilimlidir; Clemson Extension dal uçlarını çimdikleyerek yana dallanmayı artırmayı, istenen dolgunluğa ulaşınca çiçeklenmesi için çimdiklemeyi bırakmayı önerir. NC State saksıdaki bitkinin sonbaharda kısaltılıp serin bir yerde, az sulanarak içeride kışlatılabileceğini yazar. Kırılan etli gövdeleri temiz bir makasla bir boğumun (yaprağın gövdeye bağlandığı nokta) hemen üstünden kesin.

Kışı içeride geçiren begonyayı ilkbaharda, balkona çıkarmadan önce taze toprağa alın. Yeni saksı eskisinden yalnızca bir boy büyük olmalı; büyük saksıda toprak uzun süre ıslak kalır ve kökler çürür. Saksının dibinde drenaj deliği olsun. Kökler saksının dibinden çıkıyorsa ya da su toprağa işlemeden kenardan akıyorsa saksı değiştirme zamanı gelmiştir.

NC State bu grup için tohum, gövde çeliği ve yaprak çeliğini önerir. Clemson Extension gövde çeliklerinin ilkbaharda ya da sonbaharda alınabileceğini belirtir. RHS katmerli çeşitlerin çelikle çoğaltıldığını, Nisan'da 7,5–10 cm'lik çeliklerin kumlu bir harçta alttan ısıtmayla köklendirildiğini yazar. Toz kadar ince tohumlar Şubat–Mart'ta harcın üstüne, üzeri kapatılmadan ekilir ve 21–25 °C'de tutulur; ışıkta çimlenirler. Iowa State gövde çeliklerinin suda da kolayca köklendiğini belirtir.

Semperflorens grubunun en büyük özelliği kesintisiz çiçeklenmesidir: Illinois Extension çiçeklenmeyi Mayıs'tan Ekim'e kadar verir, NC State ilkbahardan ilk dona kadar açtığını belirtir. Çiçekler beyaz, pembe ya da kırmızı, tek ya da katmerli olur. Tomurcuklar dökülüyorsa önce toprağın fazla kuruyup kurumadığına bakın. Işığı çok az olan yerde bitki yaprak verir ama çiçeği azalır.

İlkbaharda kışlatılan bitkiyi taze toprağa alın, uçlarını çimdikleyin ve son don geçip hava ısınınca balkona çıkarın. Yazın toprağı sık kontrol edin, iki haftada bir gübre verin ve bitkiyi sert öğle güneşinden koruyun. Sonbaharda gece sıcaklıkları düşerken bitkiyi kısaltıp zararlılar açısından inceleyin ve içeri alın. Kışın aydınlık, en az 13 °C'lik bir odada, sulamayı azaltarak tutun.