İçeriğe geç
Filizim

Siklamen Bakımı

Cyclamen persicum

Diğer adları: Buhurumeryem, Tavşankulağı

Son kontrol: Kasım 2026Nasıl hazırlıyoruz?

Siklamen aydınlık ama güneş almayan, serin (10–16 °C) bir yerde, toprak yüzeyi kurumaya başlayınca saksı kenarından sulanarak kış boyu çiçek açar; çiçekten sonra yaprakların sararması yaz dinlenmesinin başlangıcıdır.

  • Işık

    Aydınlık, dolaylı ışık

    Parlak ama doğrudan güneş almayan, serin bir pencere önü.

  • Sulama kontrolü

    Yazın ~2–4 günde bir kontrol

    Kışın ~5–8 günde bir

  • Nem

    En az %40

  • Sıcaklık

    10–16 °C

  • Zorluk

    Orta

  • Evcil hayvan

    Evcil hayvanlar için toksik

Bahçeme Ekle

Bahçem'e ekleyin; Siklamen için kontrol ve bakım zamanlarını biz hatırlatalım.

Bu ay bu bitki için ne yapılmalı?

Türkiye geneli · Kasım

  • Yapın: Toprağı ~5–8 günde bir kontrol edin; toprak tamamen kurumamalı; yüzeyi kurumaya başlayınca sulayın.
  • Yapın: Yapraklı ve çiçekli dönemde iki haftada bir azotu düşük sıvı gübre verin.
  • Yapın: Yaprak altlarında ve çiçek saplarında yaprak biti, kırmızı örümcek ve trips arayın.
  • Kaçının: Saksıyı kalorifer peteğinin, sobanın ve soğuk cereyanın yakınına koymayın.
  • Kaçının: Yumrunun üstüne su dökmeyin; suyu saksının kenarından verin, tabakta su bırakmayın.

Genel Bakım

Siklamenin bakımı serinlik, doğru sulama ve aydınlık bir yer üzerine kuruludur. Saksıyı doğrudan güneş almayan, serin bir pencere önüne koyun; kalorifer peteğinden ve soğuk cereyandan uzak tutun. Toprak yüzeyi kurumaya başlayınca suyu saksının kenarından verin, yumrunun üstünü ıslatmayın. Çiçeklenme boyunca iki haftada bir azotu düşük sıvı gübre verin ve solan çiçekleri sapıyla birlikte alın. Satın alırken koyu yeşil yapraklı, yeni açmaya başlamış ve yaprakların altında çok sayıda kapalı tomurcuk taşıyan bir bitki seçin.

  • Suyu yumrunun üstüne değil, saksının kenarına dökün.
  • Solan çiçek ve sararan yaprakları sapıyla birlikte dipten alın.
  • Yazın yaprakların sararması dinlenmenin işaretidir; yumruyu atmayın, serin bir yerde dinlendirin.

Sulama

Iowa State siklamenin nemli ama sırılsıklam olmayan toprağı sevdiğini belirtir. Toprağı sık kontrol edin: yüzey kurumaya başladıysa iyice sulayın, hâlâ nemliyse bir sonraki kontrole bırakın. Suyu saksının kenarından toprağa dökün ya da saksıyı kısa süre su dolu tabakta bekletip fazlasını atın. Yumrunun tepesine ve yaprak dipleri arasına su değmemeli; bu bölge ıslak kalırsa yumru ve yaprak sapları çürür. Oda sıcaklığında su kullanın. Çiçekten sonra yapraklar sararınca sulamayı kademeli olarak azaltın.

Sulama kontrol kartı

Sabit gün yok; yazın ~2–4 günde bir toprağı kontrol edin, kışın ~5–8 günde bir toprağı kontrol edin. Toprak tamamen kurumamalı; yüzeyi kurumaya başlayınca sulayın.

Toprağı şimdi kontrol edin: nasıl?

Işık

Siklamen aydınlık ama doğrudan güneş almayan bir yerde en iyi çiçeklenir. UF/IFAS doğrudan güneş almayan, aydınlık bir konum önerir; RHS parlak, süzülmüş ışık ister. Güney penceresinde doğrudan güneşi tül perdeyle kesin. Doğu ya da kuzey cepheli, serin bir oda çoğu evde en iyi seçenektir. Iowa State yaz sonundaki yeniden sürgün döneminde de aydınlık bir yer önerir; çiçeklenme boyunca bitkiyi aynı aydınlık yerde tutun.

Toprak

RHS siklameni turbasız, tın esaslı bir saksı harcında yetiştirmeyi önerir; NC State humuslu, iyi drene ve nemli kalabilen bir toprak ister. Hafif asidik ile nötr arası pH uygundur. En önemli nokta yumrunun yerleşimidir: yumrunun üst kısmı toprak yüzeyinin biraz üstünde kalmalı, tepesi toprakla örtülmemelidir. Ağır, sıkışmış ve geç kuruyan toprak yumru çürümesini kolaylaştırır. Saksının drenaj deliği açık olsun ve tabakta su bırakmayın.

Nem

RHS ve NC State siklamen için orta düzeyde nem önerir. Nebraska Extension çoğu ev bitkisi için yüzde 40–60 bağıl nemi uygun bulur ve kışın kaloriferli evlerde nemin yüzde 20'nin altına düşebileceğini belirtir. Kuru, sıcak hava çiçeklerin çabuk solmasının başlıca nedenlerindendir. Nemlendirici kullanabilir ya da bitkiyi daha serin bir odaya taşıyabilirsiniz. Yaprakları püskürtecekseniz Nebraska Extension'ın önerdiği gibi sabah erken yapın ki yüzeyler gün içinde kurusun; suyu çiçeklere ve yumrunun tepesine değdirmeyin.

Sıcaklık

Siklamen serin bir kış çiçeğidir. Iowa State çiçeklenme döneminde 10–16 °C, yaz dinlenmesinde 7–10 °C'lik serin ve gölge bir yer, yaz ortası–sonunda yeniden sürdürmek için 10–18 °C önerir. NC State de serin koşulları önerir. RHS bitkinin cereyandan ve sıcak, kuru havadan korunmasını ister ve onu yalnızca yazın dışarıda tutulabilen, dona dayanmayan bitkiler arasında sayar. Kaloriferli salon yerine ısıtması az bir oda ya da serin bir pencere önü seçin.

Gübreleme

RHS büyüme döneminde iki haftada bir azotu düşük sıvı gübre önerir; Iowa State de çiçeklenme boyunca iki haftada bir seyreltilmiş gübre verilmesini belirtir. Iowa State yeniden sürgün döneminde de ara ara gübre verilmesini önerir. Gübreyi her zaman nemli toprağa verin. Yapraklar sarararak dinlenmeye girildiğinde gübrelemeyi bırakın. Yaz sonunda yeni yapraklar çıkmaya başlayınca gübrelemeye yeniden ve seyrek olarak başlayın.

Budama

Budama gerekmez. Solan çiçekleri ve sararan yaprakları sapıyla birlikte dipten alın.

Saksı Değiştirme

Siklamenin her yıl saksı değiştirmesi gerekmez. Iowa State, gerekiyorsa saksı değişiminin dinlenme döneminin sonunda, taze saksı toprağıyla yapılmasını önerir. Yumruyu eskisinden yalnızca biraz büyük bir saksıya alın; çok büyük saksıda toprak uzun süre ıslak kalır. Yumrunun üst kısmını toprak yüzeyinin biraz üstünde bırakın ve tepesini örtmeyin. Değişimden sonra ilk sulamayı saksının kenarından, ölçülü yapın.

Çoğaltma

Siklamen çoğunlukla tohumla çoğaltılır. NC State tohumun taze olması gerektiğini ve 20–30 günde, bazen düzensiz çimlendiğini belirtir. RHS tohumun olgunlaşır olgunlaşmaz, karanlıkta ve 12–15 °C'de ekilmesini, ekimden önce yaklaşık 10 saat suda bekletilmesinin yardımcı olabileceğini önerir. Tohumdan çiçekli bitkiye ulaşmak uzun sürer. Yumru bölme mümkündür ama zordur; kesilen yumrular kolayca çürür, bu yüzden evde önerilmez.

Çiçeklenme

NC State siklamenin kış başından ilkbahara kadar yaklaşık üç ay çiçek açtığını belirtir. Çiçekleri uzun tutmanın yolu serin oda, düzenli ama ölçülü su ve doğrudan güneş almayan aydınlık bir yerdir. Solan çiçekleri sapıyla birlikte dipten alın; NC State bunun yeni çiçekleri teşvik ettiğini belirtir. Ilık ve kuru bir odada tomurcuklar açmadan sararabilir. Yeniden açtırılan bitkilerde çiçekler daha küçük olabilir.

Mevsimsel Bakım

Siklamen bakım takvimiTürkiye geneli
Siklamen bakım takvimi, Türkiye geneli
OcaŞubMarNisMayHazTemAğuEylEkiKasAra
Ocak: gübreleme, çiçeklenmeŞubat: gübreleme, çiçeklenmeMart: gübreleme, çiçeklenmeNisan: bakım işi yokMayıs: bakım işi yokHaziran: bakım işi yokTemmuz: saksı değişimiAğustos: saksı değişimiEylül: bakım işi yokEkim: gübrelemeKasım (bu ay): gübrelemeAralık: gübreleme, çiçeklenme
  • Gübreleme
  • Çiçeklenme
  • Saksı değişimi

Sonbaharda yeni yapraklar ve tomurcuklar çıkarken bitkiyi serin, aydınlık bir pencereye alın ve gübrelemeye başlayın. Kışın çiçeklenme boyunca toprağı nemli tutun, solan çiçekleri temizleyin ve kaloriferden uzak durun. İlkbahar sonunda yapraklar sararınca sulamayı azaltıp yumruyu 6–8 hafta serin, gölge bir yerde dinlendirin. Yaz ortası–sonunda gerekiyorsa saksı değiştirip sulamaya yeniden başlayın.

Yaygın Sorunlar

Zararlılar

  • Yaprak biti: Taze yaprak ve çiçek saplarında kümelenir.
  • Kırmızı örümcek: Yaprak altlarında beslenir, yapraklarda açık renkli benekler bırakır.
  • Trips ve unlu bit: NC State siklamende görülebildiğini belirtir; çiçek ve yaprak dipleri arasını kontrol edin.
  • Asma hortumlu böceği larvası: RHS saksıdaki bitkide yumruyu ve kökleri kemirebileceğini belirtir.

Önce kültürel ve mekanik önlem alın: zararlıyı suyla yıkayın, yoğun bölümleri kesin, bitkiyi diğerlerinden ayırın.

Hastalıklar

  • Yumru çürümesi: Fazla sulamada ve yumrunun üstü ıslandığında gelişir; yaprak sapları dipten yumuşar.
  • Kurşuni küf (Botrytis): RHS siklamende görülebildiğini belirtir; solan çiçek ve yapraklarda gri, tozlu küf yapar.
  • Siyah kök çürüklüğü: RHS'nin siklamende görülebileceğini belirttiği bir kök hastalığıdır.

Sık Sorulan Sorular

Siklamen kaç günde bir sulanır?
Sabit bir gün yoktur; su ihtiyacı odanın sıcaklığına, saksının boyutuna ve bitkinin çiçekte olup olmadığına göre değişir. Ilık dönemde yaklaşık 2–4, serin kış odasında 5–8 günde bir toprağı kontrol edin. Yüzey kurumaya başladıysa suyu saksının kenarından ya da tabaktan verin, fazlasını dökün. Toprağın tamamen kurumasına izin vermeyin ama sırılsıklam da bırakmayın. Dinlenme döneminde sulamayı büyük ölçüde azaltın.
Siklamenin yaprakları neden sararır?
İlkbahar sonunda, çiçeklenme bittikten sonra yaprakların sararması doğaldır; bitki yaz dinlenmesine giriyordur. Bu durumda sulamayı kademeli azaltın, kuruyan yaprakları alın ve yumruyu serin bir yerde dinlendirin. Kışın, çiçeklenme sırasında sararma görülüyorsa olası nedenler fazla sıcak ve kuru oda, doğrudan güneş ya da fazla sudur. Toprak sürekli ıslaksa ve yaprak sapları dipten yumuşuyorsa yumru çürümesinden şüphelenin ve toprağın biraz kurumasını bekleyin.
Siklamen kedilere ve köpeklere zararlı mı?
Evet. ASPCA siklameni kedi, köpek ve atlar için zehirli sayar; içerdiği terpenoid saponinler salya, kusma ve ishale yol açabilir. Çok miktarda yumru yenirse kalp ritmi bozukluğu, nöbet ve ölüm görülebilir. NC State insanlar için zehirlilik derecesini düşük verir. Bitkiyi ulaşamayacakları bir yere koyun. Çocuğunuz bu bitkiden yuttuysa 114 Ulusal Zehir Danışma Merkezi'ni arayın. Evcil hayvanınız yuttuysa vakit kaybetmeden veterinerinize başvurun.
Siklamen çiçekleri neden çabuk solar?
En sık neden sıcak ve kuru havadır. Siklamen serin bir kış çiçeğidir; Iowa State çiçeklenme döneminde 10–16 °C önerir. Kalorifer peteğinin yanında ya da ılık bir salonda çiçekler kısa sürede solar, tomurcuklar açmadan kuruyabilir. Toprağın tamamen kuruması ve doğrudan güneş de çiçek ömrünü kısaltır. Bitkiyi daha serin, aydınlık ama güneş almayan bir odaya taşıyın ve solan çiçekleri sapıyla birlikte alarak yenilerine yer açın.
Siklamen çiçekten sonra ne yapılır?
Çiçeklenme bitip yapraklar sararmaya başlayınca sulamayı kademeli azaltın ve kuruyan yaprakları alın. Iowa State yumrunun ilkbahar sonu ve yaz başında yaklaşık 6–8 hafta, 7–10 °C civarında serin ve gölge bir yerde dinlendirilmesini önerir. Yaz ortası–sonunda bitkiyi aydınlık bir yere alın, sulamaya yeniden başlayın ve gerekiyorsa taze toprağa dikin. Yeniden çiçek açtırmak zahmetlidir ve çiçekler ilk yıla göre daha küçük olabilir.
Siklamen yumrusu nasıl dikilir?
Yumruyu yassı yüzü yukarıda, üst kısmı toprak yüzeyinin biraz üstünde kalacak şekilde dikin; tepesini toprakla örtmeyin. RHS turbasız, tın esaslı bir saksı harcı önerir; karışım iyi drene olmalı. Saksıyı yumrudan yalnızca biraz büyük seçin. En uygun zaman yaz dinlenmesinin sonudur. Dikimden sonra suyu saksının kenarından ölçülü verin ve yeni yapraklar çıkana kadar toprağı ıslak değil, hafif nemli tutun.
Siklamen nerede durmalı?
Aydınlık ama doğrudan güneş almayan, serin bir yerde durmalıdır. Doğu ya da kuzey cepheli bir pencere önü çoğu evde uygundur; güney penceresinde tül perde kullanın. Kalorifer peteğinin, sobanın ve sıcak hava çıkışlarının yakınından kaçının. RHS cereyandan da korunmasını önerir, bu yüzden sık açılan kapı ve pencerelerin önüne koymayın. Isıtması az bir yatak odası ya da serin bir koridor penceresi çoğu zaman salondan daha uygundur.
Siklamen dışarıda yetişir mi?
Satılan saksı siklamenleri iç mekân için yetiştirilir. Tür Türkiye dahil Doğu Akdeniz'in doğal bitkisidir, ama RHS onu dona dayanmayan ve yalnızca yazın dışarıda tutulabilen bitkiler arasında sayar. UF/IFAS Florida'da serin mevsimde tek yıllık olarak kullanıldığını belirtir. Saksıyı balkonda tutacaksanız RHS'nin verdiği en düşük 5–10 °C sınırını dikkate alın; gece sıcaklıkları bunun altına inmeye başlayınca saksıyı içeri alın.

Siklamen hakkında

Siklamen, Türkiye'de tavşankulağı ve buhurumeryem adlarıyla da bilinen, yumrulu ve kışın çiçek açan bir saksı bitkisidir. Çiçekçilerde satılan siklamenlerin kökeni Cyclamen persicum türüdür. NC State Extension türün doğal yayılışını Cezayir'den Doğu Akdeniz'e kadar verir ve Türkiye, Kıbrıs, Yunanistan ve İsrail'i bu alan içinde sayar; yani siklamen bu toprakların yabancısı değildir.

Bitki, toprak yüzeyinde duran yassı bir yumrudan büyür. Uzun saplı, kalp biçimli yaprakları çoğunlukla gümüşi desenlidir. Çiçekler yaprakların üstünde ince saplarda açar; taç yaprakları geriye doğru kıvrılır ve yukarı bakar. Beyaz, pembe, kırmızı, eflatun ve lavanta tonları vardır, bazı çeşitler kokuludur. Saksı bitkileri genellikle 15–23 cm boyundadır; Iowa State minyatürden yaklaşık 30 cm'lik standart boylara kadar seçenek olduğunu belirtir.

Siklamen serinliği sever. Iowa State çiçeklenme döneminde 10–16 °C'yi önerir; ılık, kuru bir salonda ya da kalorifer peteğinin yanında çiçekler çabuk solar ve tomurcuklar açmadan kuruyabilir. Aydınlık ama doğrudan güneş almayan, serin bir pencere önü en uygun yerdir. Sulamada yumrunun üstünü ıslatmamak önemlidir; tepeye dökülen su yumru ve yaprak saplarında çürümeye yol açar. Suyu saksının kenarından ya da tabaktan verin.

Çiçeklenme kış başından ilkbahara kadar yaklaşık üç ay sürebilir. Ardından yapraklar sararır ve bitki yaz dinlenmesine girer. Bu bir hastalık işareti değildir; yumru canlıdır ve yaz sonunda yeniden sürebilir. Iowa State yeniden çiçek açtırmanın zahmetli olduğunu, bu yüzden birçok kişinin bitkiyi çiçekten sonra attığını belirtir. UF/IFAS da yeniden açtırılan bitkide çiçeklerin daha küçük ve soluk olabileceğini not eder.

Siklamen evcil hayvanlar için zararsız değildir. ASPCA kedi, köpek ve atlar için zehirli sayar; en ağır etkiler çok miktarda yumru yenmesiyle ilişkilidir. Bitkiyi ulaşamayacakları bir yere koyun ve yumruyla çalışırken eldiven kullanın.

Kaynaklar (6)