Monstera Bakımı

Monstera için sabit bir bakım takvimi yerine üç şeye bakın: pencereye uzaklık, toprağın ne kadar kuruduğu ve odanın sıcaklığı. Bitkiyi aydınlık bir yere koyup bir desteğe bağladığınızda gerisi büyük ölçüde toprağı kontrol etmekten ibarettir. Yaprakların üstünde biriken toz ışığı azaltır; ayda bir nemli bir bezle silmek hem görünümü hem de büyümeyi iyileştirir. Yeni yaprak açılırken kıvrık haldedir, açılmasını elle zorlamayın.

Toprağın büyük kısmı kuruduğunda sulayın. Parmağınızı birkaç santim batırdığınızda nem hissediyorsanız bekleyin. Sulayacağınız zaman yarım bardak su yerine, saksının altından su gelene kadar bol su verin ve on beş dakika sonra tabakta biriken suyu dökün. Kışın radyatör kenarında toprak üstten hızla kurusa bile alt kısım uzun süre ıslak kalabilir; kontrolü saksının derinliğine kadar yapın. Kireçli musluk suyu yerine dinlendirilmiş ya da yağmur suyu yaprak uçlarının daha az kahverengileşmesine yardım eder.

En iyi yer, doğu ya da batı cepheli bir pencerenin bir iki metre yakınıdır. Güney penceresinde tül perde arkası uygundur. Öğlen güneşinin doğrudan yaprağa vurması kahverengi, kuru yanık lekeleri bırakır. Işık azaldıkça bitki pencereye doğru uzar, yeni yapraklar küçük ve deliksiz çıkar. Kuzey cepheli bir odada yaşayabilir ama yavaş büyür ve olgun yaprak görünümüne ulaşmakta zorlanır.

Kök çürümesine hassas olduğu için toprağın hem nemi tutması hem de fazla suyu hızla bırakması gerekir. Hazır saksı toprağına iri orkide kabuğu ya da perlit karıştırmak bunu sağlar. Hafif asidik bir karışımı sever. Ağır, killi bahçe toprağı ve drenaj deliği olmayan saksılar en sık hatalardır. Bitki büyüdükçe üstü ağırlaşır; devrilmemesi için tabanı geniş ve ağır bir saksı seçin.

Yağmur ormanı bitkisi olduğu için orta ve yüksek nemi sever. Kaloriferli evlerde kışın havadaki nem çok düşer ve yaprak kenarları kahverengileşmeye başlar. Saksıyı ıslak çakıl dolu bir tepsinin üstüne koymak, bitkileri bir arada gruplamak ya da odada nemlendirici kullanmak işe yarar. Yaprakları püskürtmek kısa süreli bir etki yapar; bitkiyi kalorifer ve klima çıkışının önünden uzak tutmak daha etkilidir.

Yıl boyunca 18–25 °C arası idealdir. Soğuk cereyan alan kapı önleri ve kışın açılan pencere kenarları yapraklarda lekeye yol açar. Donmaya hiç dayanmaz: yapraklar sıfırın hemen altında, gövde birkaç derece daha düşükte zarar görür. Yazın balkona çıkarılacaksa gölge bir köşe seçin ve gece sıcaklıkları düşmeye başlamadan, eylül sonu gibi içeri alın.

Nisan'dan Eylül'e kadar, bitki yeni yaprak verirken ayda bir dengeli sıvı gübre verin. Gübreyi her zaman nemli toprağa uygulayın; kuru toprağa verilen gübre kökleri yakabilir. Ekim'den itibaren büyüme yavaşladığı için gübrelemeye ara verin. Yeni saksıya alınan bitkiye ilk birkaç ay gübre gerekmez, taze toprak yeterli besin içerir.

Düzenli budama gerekmez. Bitki yerine sığmıyorsa ya da tek yöne uzadıysa ilkbaharda gövdeyi bir boğumun hemen üstünden temiz bir makasla kesin. Kesimden sonra çıkan yeni sürgünlerin ilk yaprakları küçük ve deliksiz olabilir; bitki güçlendikçe normale döner. Sararmış ya da hasar görmüş yaprakları sapın dibinden kesin. Özsu cildi tahriş edebileceği için eldiven kullanın.

Genç monstera bir iki yılda bir, olgun bitki birkaç yılda bir büyük saksıya alınır. En uygun zaman bitkinin büyümeye başladığı ilkbahardır. Kökler drenaj deliğinden çıkıyorsa ya da su toprağa işlemeden kenardan akıp gidiyorsa saksı küçük gelmiştir. Yeni saksı eskisinden yalnızca bir iki boy büyük olmalı; çok büyük saksıda toprak uzun süre ıslak kalır. Saksı değiştirirken desteği de yenileyin.

En kolay yöntem gövde çeliğidir. En az bir boğum ve tercihen bir hava kökü taşıyan parçayı ilkbahar ile yaz sonu arasında kesin. Çeliği aydınlık bir yerde bir bardak suya koyun, suyu birkaç günde bir tazeleyin. Kökler birkaç santim uzunluğa ulaşınca saksıya dikin. Yalnızca yaprak ve sap taşıyan, boğumsuz bir parça köklense bile yeni sürgün vermez.

İlkbaharda saksı değişimi, budama ve gübrelemeye başlama zamanıdır. Yazın toprak daha çabuk kurur, kontrolü sıklaştırın ve bitkiyi öğlen güneşinden koruyun. Sonbaharda gübreyi kesin; balkondaki bitkiyi gece sıcaklıkları 12 °C'nin altına inmeden içeri alın. Kışın kaloriferden uzak tutun, sulamayı azaltın ve nemi artırın.