İçeriğe geç
Filizim

Şubatta Bitki Bakımı

Şubat, kışın son ve en aldatıcı haftalarını taşır. Öğle güneşi ısıtır, Akdeniz ve Ege'de badem ile erik çiçeğe durur, ama Marmara'dan Doğu Anadolu'ya kadar geceler hâlâ donlu geçebilir. Ilık bir haftaya bakıp örtüleri kaldırmak ya da sardunyaları balkona taşımak, bu ayın en sık yapılan hatasıdır. Koruma düzenini bozmayın; şubatın asıl değeri, bahar telaşı başlamadan önce yapılması gereken hazırlıkları bitirmeye zaman tanımasıdır.

Sırayı şöyle kurun. Önce budama: elma, armut ve ayvada gözler kabarmadan kış budamasını tamamlayın; güllerde ise ılık bölgelerde ayın sonunu, serin bölgelerde martı bekleyin. Sonra tohum: domates, biber ve patlıcan fidesini evde başlatmanın zamanı yaklaşır. Pencere önü yeterince aydınlık değilse fideler boylanıp incelir; bu durumda ekimi birkaç hafta geciktirmek, zayıf fidelerle uğraşmaktan iyidir. En son toprak: tavındaki, yani avuçta sıkınca çamur olmayıp dağılan toprağı kazıp olgun kompost karıştırın. Islak toprağı çiğnemek ve bellemek yapısını bozar, yaz boyunca su tutmayan sert bir tabaka bırakır.

Son kontrol: Eylül 2026Nasıl hazırlıyoruz?

Bu ayın 3 önceliği

  1. 1

    Kış budamasını bitirin

    Yumuşak çekirdekli meyve ağaçlarında budamayı gözler kabarmadan tamamlayın. Gül budamasını bölgenizin son donlarına göre ayın sonuna ya da marta bırakın.

  2. 2

    Fide için ışığı hazırlayın

    Domates ve biber tohumlarını ekmeden önce en çok ışık alan pencereyi ya da bir bitki lambasını ayarlayın. Işıksız başlatılan fideler boylanır ve dikime zayıf gider.

  3. 3

    Toprağı tavında işleyin

    Avuçta sıkınca dağılan toprağa olgun kompost karıştırın. Çamur hâlindeki toprağa basmayın ve bellemeyin.

Bölgeye göre farklar

Kaymalar vejetasyon döneminin başlangıç ve bitişinden, don riski MGM'nin il bazlı don sıklığından (%5 ve üstü) hesaplanır.

  • Akdeniz

    Mevsim:
    İlkbahar İstanbul'a göre ~7 hafta erken
    Don riski:
    Yok

    Antalya ve Adana'da bahar erken gelir; patates dikimi, marul ve roka ekimi sürer. Hasadı biten portakal ve mandalina ağaçlarında budamaya geçebilirsiniz.

  • Ege

    Mevsim:
    İlkbahar İstanbul'a göre ~4 hafta erken
    Don riski:
    Var: Şubat

    Ege'de donun son ayıdır; İzmir ve Manisa'da çiçek açan badem ve eriklerde ayazlı gece tahminlerini takip edin. Zeytin budaması için hasadın bitmesini ve donlu günlerin geçmesini bekleyin.

  • Marmara

    Mevsim:
    İlkbahar İstanbul ile aynı dönemde
    Don riski:
    Var: Şubat

    İstanbul ve Bursa'da gece donları sürer, saksı korumasını kaldırmayın. Gül budamasını marta, domates tohumu ekimini ayın son haftasına bırakın.

  • Karadeniz

    Mevsim:
    İlkbahar İstanbul ile aynı dönemde
    Don riski:
    Var: Şubat

    Samsun ve Trabzon'da yağış ve don aynı haftaya düşebilir; ıslak toprağı işlemeyin. Kivi budamasını özsu yürümeden, ayın başında bitirin.

  • İç Anadolu

    Mevsim:
    İlkbahar İstanbul ile aynı dönemde
    Don riski:
    Var: Şubat

    Ankara ve Konya'da don en az iki ay daha sürer; açıkta ekim için erkendir. Bu ay tohum, saksı ve toprak hazırlığı yapın, fide ekimini marta bırakın.

  • Doğu Anadolu

    Mevsim:
    İlkbahar İstanbul'a göre ~5 hafta geç
    Don riski:
    Var: Şubat

    Erzurum ve Kars'ta kar örtüsü sürer. Meyve ağacı budamasını en sert soğuklar geçtikten sonraya bırakın, ev bitkilerinde uzayan günlerle gelen yeni sürgünü gübreyle zorlamayın.

  • Güneydoğu Anadolu

    Mevsim:
    İlkbahar İstanbul'a göre ~3 hafta erken
    Don riski:
    Var: Şubat

    Gaziantep ve Şanlıurfa'da bahar Marmara'dan birkaç hafta önce gelir, ama gece donları mart sonuna kadar sürebilir. Nar ve incir budamasını ayın ikinci yarısında, donsuz günlerde yapın.

Şubat ayında yapılacaklar

Liste bitkilerin bakım kurallarından hesaplanır; ilinizi seçince bölgenize göre kayar.

Türkiye geneli · Şubat

Ev bitkileri72 bitki

  • Orkide
    • Yapmayın: Kışın gübreyi kesin ya da çok seyrek verin.
  • Monstera
    • Yapmayın: Büyüme yavaşladığı için gübre vermeyin.
  • Paşa Kılıcı
    • Yapmayın: Büyüme durduğu için gübre vermeyin.
  • Barış Çiçeği
    • Kökler saksıyı sıkıca doldurduysa birkaç santim büyük saksıya alın.
    • Yapmayın: Büyüme yavaşladığı için gübre vermeyin.
  • Aloe Vera
    • Bitkiyi serin ve aydınlık bir pencere önünde, kaloriferden uzakta dinlendirin.
    • Yapmayın: Kış dinlenmesinde gübre vermeyin.
  • Salon Sarmaşığı
    • Yapmayın: Büyüme yavaşladığı için gübre vermeyin.
  • Kauçuk
    • Kökler saksıyı doldurduysa bir boy büyük saksıya alın; gerek yoksa üstteki toprağı tazeleyin.
    • Fazla uzayan gövdeyi eldivenle, bir yaprağın hemen üstünden kesin.
    • Yapmayın: Büyüme durduğu için gübre vermeyin.
  • Zamioculcas
    • Yapmayın: Büyüme durduğu için gübre vermeyin.

Balkon ve çiçekler86 bitki

  • Gül
    • Ölü, hastalıklı ve çapraz dalları çıkarın; güçlü dalları dışa bakan bir gözün hemen üstünden kısaltın.
  • Sardunya
    • Son don geçtikten sonra fideleri birkaç gün alıştırıp güneşli balkona ya da bahçeye çıkarın.
    • Dışarıda kışlatacaksanız saksıyı yağmur ve rüzgâr almayan aydınlık bir duvar dibine çekin, sulamayı azaltın; don uyarısında içeri alın.
    • Yapmayın: Kışın toprak kurumadan sulamayın; serin ve ıslak toprakta gövde çürür.
  • Ortanca
    • Solmuş çiçek başlarını ilk ya da ikinci sağlam göz çiftinin üstünden kesin, en yaşlı bir iki dalı dipten çıkarın.
    • Toprak donmuş ya da çamur değilken dikin, dikimden sonra bol sulayıp malçlayın.
  • Begonvil
    • Yeni büyüme başlamadan dağınık ve fazla uzamış dalları kısaltın; kalın eldiven giyin.
    • Dışarıda kışlayacaksa güneye bakan korunaklı duvar dibinde tutun; don gecelerinde örtün.
    • Yapmayın: Kış dinlenmesinde gübre vermeyin.
  • Begonya
    • Dışarıda kışlatacaksanız saksıyı yalnız donsuz, yağmur almayan korunaklı bir köşede tutun, sulamayı azaltın; don uyarısında içeri alın.
  • Petunya
    • Son don geçip toprak ısınınca fideleri alıştırarak dikin; dikimde sürgün ucunu koparın.
    • Kışı dışarıda geçirecekse don almayan, korunaklı bir köşede tutun; don gecelerinde örtün.
    • Yapmayın: Don riski geçmeden fideleri dışarı çıkarmayın.
  • Hercai menekşe
    • Solan çiçekleri koparın; tohum bağlamayan bitki daha uzun açar.
  • Kasımpatı
    • Kalabalıklaşan kümeleri ilkbaharda bölüp yeniden dikin.

Sebzeler38 bitki

  • Domates
    • Tohumu viyole ya da küçük saksılara, korumalı ve ılık bir ortamda 1–2 cm derine ekin.
  • Biber
    • Tohumu viyole korumalı ve ılık bir ortamda ekin; çimlenme için 18–21 °C sağlayın.
  • Salatalık
    • Tohumu viyole korumalı ortamda ya da son dondan sonra doğrudan toprağa, yan yatırarak 1–2 cm derine ekin.
  • Çilek
    • Yapmayın: Don beklenen gecelerde çiçekli bitkileri açıkta bırakmayın; üzerini örtün.
  • Patlıcan
    • Tohumu viyole korumalı ve sıcak bir ortamda ekin; çimlenme için en az 21 °C sağlayın.
  • Kabak
    • Tohumu viyole korumalı ortamda ya da toprak 15 °C'ye ısınınca doğrudan yerine, yan yatırarak ekin.
  • Fasulye
    • Toprak ısınıp don riski geçince tohumu 5 cm derine doğrudan yerine ekin.
    • Yapmayın: Toprak 10 °C'ye ısınmadan tohum ekmeyin; soğuk toprakta tohum çimlenmez.
  • Marul
    • 5–6 yapraklı fideleri büyüme ucu toprağın üstünde kalacak şekilde dikin.

Meyve ağaçları25 bitki

  • Limon Ağacı
    • Don beklenen gecelerde bahçedeki ağacın tacını battaniye ya da çuval beziyle örtün, gövdenin aşı yerini sarın.
    • Meyvelerin iriliğini ve kabuk rengini kontrol edin; olgunları kuru havada makasla kısa sapıyla kesin, dondan önce toplayın.
    • Yapmayın: İçerideki saksıda toprak yüzeyi kurumadan sulamayın, tabakta su bırakmayın.
  • Zeytin Ağacı
    • Soğuklar geçince kuru, hastalıklı ve iç içe dalları çıkarın; tacın ortasına ışık girsin.
    • Son don geçince saksıyı dışarıya, güneşli ve rüzgârsız bir köşeye çıkarın.
    • Yapmayın: Kışın saksıyı tabakta su bırakmayın; saksıyı ayak ya da tuğla üstüne yükseltin.
  • Portakal Ağacı
    • Don beklenen gecelerde bahçedeki ağacın tacını battaniye ya da çuval beziyle örtün, aşı yerini sarın; soğuktan birkaç gün önce toprağı iyice sulayın.
    • Turunçgil gübresini nemli toprağa, taç izdüşümüne verin ve ardından sulayın.
    • Yapmayın: İçerideki saksıda toprak yüzeyi kurumadan sulamayın, tabakta su bırakmayın.
  • Mandalina Ağacı
    • Aşı yerini korumak için bahçedeki ağacın gövde dibine toprak doldurun, Mart ortasında açın; don gecelerinde tacı örtün.
    • Donlar geçince, ilkbahar sürgünü başlamadan kuru, sık ve obur dalları alın, aşırı uzamış yan dalları kısaltın.
  • Elma Ağacı
    • Yaprak döküldükten sonra kuru, hastalıklı, birbirine sürten ve tacın içine dönen dalları çıkarın.
  • İncir Ağacı
    • Çok soğuk olmayan bir günde kırık, kuru, çatal ve üst üste binen dalları kesin; eldiven takın.
    • Soğuk yerlerde genç ağacın dallarını samanla doldurup örtüyle sarın, ilkbaharda yavaş yavaş açın.
    • Yapmayın: Kışın saksıyı su dolu tabakta bırakmayın; kökler çürür.
  • Kiraz Ağacı
    • Don beklenen gecelerde çiçekteki küçük ağacı tülbent örtüyle örtün, gündüz açın.
    • Yapmayın: Kışın budamayın; kesik yerlerinden gümüş yaprak ve bakteriyel kanser girer.
  • Kayısı Ağacı
    • Kuru bir günde yalnız kuru, hastalıklı ve iç içe geçmiş dalları kesin; kalın dalları tek yılda almayın.
    • Çiçek açıkken don beklenen gecelerde ağacı örtüyle koruyun, gündüz örtüyü açın.

Aromatikler17 bitki

  • Lavanta
    • Toprak ısınınca güneşli, süzek bir yere dikin; ilk yaz toprağı düzenli kontrol edin.
    • Yapmayın: Kışın dikim yapmayın; genç bitki soğuk ve ıslak toprakta çürür.
  • Kekik
    • Fideleri güneşli, süzek bir yere dikin; ağır toprakta saksı ya da yükseltilmiş yatak kullanın.
    • Bitkiyi sık tutmak için hafifçe kırpın; yapraksız odunsu gövdeye inmeyin.
    • Yapmayın: Kışın toprağı ıslak bırakmayın; saksıyı yağmur almayan duvar dibine çekin.
  • Fesleğen
    • Tohumu içeride, sıcak ve aydınlık bir pencere önünde küçük saksılara ya da viyollere ekin.
    • Yapmayın: Fideleri don riski geçmeden ve geceler ısınmadan dışarıda bırakmayın.
  • Nane
    • İlkbahar dikimini geciktirmeyin; köklü parçaları yeni sürgünler çıkmadan dikin.
  • Maydanoz
    • Tohumu 1 cm derinliğe doğrudan yerine ya da saksısına ekin, çimlenene kadar toprak yüzeyini kurutmayın.
  • Dereotu
    • Tohumu 1 cm derinliğe doğrudan yerine ekin, birkaç haftada bir yeni sıra ekleyin.
  • Biberiye
    • Toprak ısınınca güneşli ve süzek bir yere dikin; köklerin üstünü ince bir toprakla örtün.
    • Yapmayın: Kışın saksıyı tabakta su içinde bırakmayın; ıslak toprakta kökler çürür.
  • Adaçayı
    • Yeni sürgünler başlarken bitkiyi hafifçe budayın; yapraksız yaşlı gövdelere inmeyin, oradan sürgün vermeyebilir.
    • Kış yağmurları kökleri çürütebilir; saksıyı saçak altı ya da duvar dibi gibi yağmur almayan bir yere çekin.
Bütün bitkilerin listesi: Bakım Takvimi

Sık Sorulan Sorular

Domates fidesi evde ne zaman ekilir?
Tarihi kendi bölgenizin son donundan geriye doğru sayarak bulun. Domates tohumu çimlendikten sonra açığa dikilecek boya gelmesi için yaklaşık 6–8 hafta ister ve fide ancak don dönemi bittikten sonra dışarı çıkabilir. Bu hesapla Antalya ve Mersin'de ekim ocak ile şubata, Marmara'da şubatın son haftası ile mart başına, İç Anadolu'da mart ortasına, Doğu Anadolu'da nisana denk gelir. Erken ekip fideyi uzun süre içeride tutmak, ışık yetersizse boylanmış ve zayıf bitkiler verir.
Fideler neden boylanıp inceliyor?
En sık nedeni ışığın yetersiz olmasıdır; fide ışığa uzanmak için gövdesini uzatır. Oda çok sıcaksa ya da tohumlar çok sık ekildiyse durum daha da kötüleşir. Tepsiyi en aydınlık pencereye koyun ve her gün çevirin. Bitki lambası kullanıyorsanız lambayı yaprakların birkaç santim üstünde tutun. Çimlenmeden sonra odayı biraz serin tutmak ve fideleri seyreltmek gövdenin kalınlaşmasına yardım eder. Boylanmış domates fidesi dikimde gövdesinin bir kısmı toprağa gömülerek kurtarılabilir.
Gülleri ne zaman budamalıyım?
Gül budamasının zamanı, kış sonunda gözlerin kabarmaya başladığı ve sert donların geride kaldığı dönemdir. Akdeniz ve Ege kıyısında bu şubatın sonuna, Marmara ve Karadeniz'de marta, İç ve Doğu Anadolu'da nisana denk gelir. Önce kuru, hastalıklı ve birbirini kesen dalları çıkarın. Sonra kalan dalları dışa bakan bir gözün hemen üstünden, suyun akacağı biçimde hafif eğik kesin. Erken budanan gülde uyanan gözler geç bir donda zarar görebilir.
Ilık günlerde ev bitkilerini dışarı çıkarabilir miyim?
Şubatta bunu yapmayın. Öğle saatlerindeki ılık hava birkaç saat sürer, ardından gelen gece sıcaklığı özellikle tropikal ev bitkileri için fazla düşüktür. Kış boyunca içeride kalan yapraklar doğrudan güneşe de hazır değildir ve kısa sürede yanabilir. Bitkileri balkona çıkarmak için bölgenizin don döneminin bitmesini ve gecelerin düzenli olarak ılımasını bekleyin. O zaman da önce yarı gölgede, birkaç saatle başlayın.
Çiçek açmış badem ağacını don vurursa ne olur?
Ağacın kendisi genellikle zarar görmez; zarar çiçeklerde ve yeni tutmuş küçük meyvelerdedir. Dondan etkilenen çiçeğin ortası kararır ve o çiçekten meyve oluşmaz, bu yüzden o yıl hasat azalabilir. Küçük ağaçlarda ayazlı gece tahmin edildiğinde ağacı akşamdan bahçe tülüyle örtüp sabah güneş çıkınca açmak çiçekleri korumaya yardım eder. Büyük ağaçlarda yapılabilecek pek bir şey yoktur; yeni dikim yapıyorsanız geç çiçeklenen çeşitleri seçin.
Kaynaklar (15)

Soguk