Yaprak Lekeleri: Belirtiler ve Olası Nedenler
Yapraklarda kahverengi, siyah, sarı, turuncu ya da açık renkli lekeler belirir; bazıları büyüyüp birleşir, bazıları olduğu gibi kalır. Lekenin rengi, kenarı ve yaprağın hangi yüzünde olduğu nedeni ayırt etmeye yardım eder.
Son kontrol: Eylül 2026Nasıl hazırlıyoruz?
Olası nedenler
1Kara lekeSık görülür
Güllerin en ciddi hastalığı olan kara leke, yaprağın üst yüzünde hızla büyüyen mor ya da siyah lekelerle kendini gösterir. Lekelerin çevresi sararabilir ve yaprak erken dökülür. Mantar yağmur ve sulama suyuyla sıçrayarak yayılır. Hastalıklı yaprakları toplayın, bitkiyi yapraklarını ıslatmadan dipten sulayın.
2KüllemeSık görülür
Külleme yaprağın iki yüzünde de beyaz, un gibi lekelerle başlar; zamanla yaprak sararıp kahverengileşir ve dökülür, yeni sürgünler şekilsizleşebilir. Pek çok mantar hastalığının aksine ıslaklık gerektirmez; ılık, gölgeli ve havasız ortamlarda hızla yayılır. Budayarak hava akışını artırın ve fazla azotlu gübreden kaçının.
3Güneş yanığıAra sıra
Yaz güneşini doğrudan alan yapraklarda, özellikle bitkinin güneşe bakan tarafında kahverengi, kuru ve solgun lekeler oluşabilir. Alacalı yapraklarda açık renkli bölümler daha kolay yanar. Parlak güneşte sulama sonrasında yaprakta kalan su damlaları da ışığı odaklayarak küçük yanıklar bırakabilir. Bitkiyi öğle güneşinden koruyun.
4Bakteriyel lekeAra sıra
Bakteriyel lekeler genellikle su emmiş gibi görünen, benzer büyüklükte, bazen sarı haleli lekelerdir. Nemli koşullarda büyüyüp birleşir, kuru havada kuruyup kırmızımsı kahverengiye döner. Hastalıklı yaprakları uzaklaştırın, yaprakları ıslatmayın, bitkileri sık dizmeyin ve soğuktan koruyun. Yağmurlu dönemde bitkiyi dışarıda bırakmak lekeleri büyütür.
5Pas hastalığıAra sıra
Pas hastalığında yaprağın üst yüzünde küçük sarı lekeler, alt yüzünde ise bunlara denk gelen turuncu, tozlu kabarcıklar görülür. Yaz sonunda kabarcıklar siyaha dönebilir ve yapraklar erken dökülebilir. Hastalıklı yaprakları toplayıp atın, bitkiler arasında hava akışı bırakın ve dayanıklı çeşitleri tercih edin.
6Soğuk su lekesiAra sıra
Bazı ev bitkilerinde, özellikle tüylü yapraklılarda, yaprağa soğuk su sıçraması beyaz ya da saman renginde leke ve halkalar bırakır. Bu bir hastalık değildir, yayılmaz; ancak lekeler kalıcıdır. Sulama suyunu oda sıcaklığına getirin ve yapraklara su sıçratmadan toprağa verin. Sprey ürünler de benzer açık lekeler yapabilir.
Hızlı kontrol listesi
0/6 kontrol edildi · işaretler kaydedilmez
Ne yapmalı?
- Lekeli yaprakları toplayın ve komposta atmayın.
- Bitkiyi yapraklarını ıslatmadan dipten sulayın.
- Budayarak ve aralık bırakarak hava akışını artırın.
- Sulama suyunu oda sıcaklığında kullanın.
- Yeni dikimde dayanıklı çeşitleri tercih edin.
Ne yapmamalı?
- Akşam saatlerinde yapraklara su sıçratmayın.
- Dökülen hastalıklı yaprakları bitkinin dibinde bırakmayın.
- Lekeli bitkiye azotlu gübreyi artırmayın.
Bu sorunun görüldüğü yaygın bitkiler
- Çiçekler ve Süs BitkileriGülKara leke yapraklarda hızla büyüyen mor-siyah lekeler yapar.

- SebzelerSalatalıkYalancı mildiyöde soluk sarı lekeler ve alt yüzde grimsi küf.

- Meyve AğaçlarıElma AğacıYaprak ve meyvede koyu, kabuklu lekeler çoğunlukla karalekedir; kışı dökülen yapraklarda geçirir.

- Ev BitkileriKeman Yapraklı İncirIslak toprakta damar çevresinde yumuşak, sonra kahverengileşen lekeler; öğle güneşinde yanıklar.

- Ev BitkileriAfrika MenekşesiYaprağa değen soğuk sudan kalıcı beyaz-sarı halkalar ve çizgiler oluşur.
- Otlar ve Aromatik BitkilerNaneYaprak altında turuncu-kahverengi kabarcıklar nane pasıdır; ıslak yaprak ve fazla gübre artırır.

- SebzelerSoğanSerin ve nemli havada soğan mildiyösü yapraklarda soluk lekeler ve küf yapar.
- Balkon BitkileriSarkan sardunyaFazla ya da düzensiz sulamada yaprak altlarında kahverengi, mantarımsı kabarcıklar (ödem) oluşur.
- Meyve AğaçlarıAyvaKahverengi benek (ayva yaprak yanıklığı) özellikle yağışlı yazlarda yapraklarda leke yapar ve ağacı zayıflatır.
- Çiçekler ve Süs BitkileriAslanağzıPas, mantar kaynaklı yaprak lekesi ve mildiyö sık görülür.
- Çiçekler ve Süs BitkileriEkinezyaYaprak lekesi ara sıra görülür; aster sarılığı hastalığına da duyarlıdır.
- ÇalılarAteş DikeniKaraleke yaprak ve meyvelerde siyah kabuklu lekeler yapar.
Nedenini birlikte bulalım
Toprak, ışık ve sulama hakkında birkaç soruyu yanıtlayın; verdiğiniz bilgilere göre olası nedenleri sıralayalım.
Teşhise başlaSık Sorulan Sorular
Mantar lekesini bakteri lekesinden nasıl ayırırım?
Lekeli yaprakları koparmalı mıyım?
Gülde siyah lekeler neden olur?
Yapraktaki turuncu kabarcıklar nedir?
Ev bitkisinde yaprak lekeleri neden olur?
Yaprak lekeleri bitkiyi öldürür mü?
Kaynaklar (7)
Cevresel
- RHS – Leaf damage on houseplants · erişim 19 Eylül 2026
- RHS – How to help a poorly houseplant · erişim 19 Eylül 2026
- RHS – Weather damage · erişim 19 Eylül 2026
Hastalıklar
- RHS – Rose black spot · erişim 19 Eylül 2026
- RHS – Rose rust · erişim 19 Eylül 2026
- UC IPM – Powdery mildew on ornamentals · erişim 19 Eylül 2026
- Clemson HGIC – Houseplant diseases & disorders · erişim 19 Eylül 2026