İçeriğe geç
Filizim

Boston eğreltisi Bakımı

Nephrolepis exaltata

Diğer adları: Nephrolepis

Son kontrol: Kasım 2026Nasıl hazırlıyoruz?

Boston eğreltisi parlak, dolaylı ışıkta, toprağı sürekli hafif nemli ve havası nemli tutularak iyi gelişir; kuru kalorifer havası yaprakçık uçlarını kurutur, kışın fazla su kökü çürütür.

  • Işık

    Aydınlık, dolaylı ışık

    Parlak, dolaylı ışık.

  • Sulama kontrolü

    Yazın ~2–4 günde bir kontrol

    Kışın ~5–8 günde bir

  • Nem

    En az %50

  • Sıcaklık

    16–21 °C

    En düşük 5 °C

  • Zorluk

    Kolay

  • Evcil hayvan

    Evcil hayvanlar için toksik değil

Bahçeme Ekle

Bahçem'e ekleyin; Boston eğreltisi için kontrol ve bakım zamanlarını biz hatırlatalım.

Bu ay bu bitki için ne yapılmalı?

Türkiye geneli · Kasım

  • Yapın: Toprağı ~5–8 günde bir kontrol edin; toprak tamamen kurumamalı; yüzeyi kurumaya başlayınca sulayın.
  • Yapın: Kaloriferli dönemde saksıyı mutfak ya da banyo gibi nemli bir odaya alın ya da ıslak çakıllı tepsiye oturtun.
  • Yapın: Kuru havada yaprak altlarında kabuklu bit ve kırmızı örümceğe bakın.
  • Kaçının: Kışın dinlenme döneminde toprağı ıslak tutmayın; yüzeyi kurumaya başlayınca sulayın.

Genel Bakım

Boston eğreltisini parlak, dolaylı ışık alan, kalorifer peteğinden uzak bir yere koyun. Toprağı sürekli hafif nemli tutun ama ıslak bırakmayın; kışın sulamayı azaltın. Kaloriferli dönemde havayı nemlendirmek bakımın en önemli parçasıdır. Büyüme döneminde yarı yarıya sulandırılmış gübre verin. Kuruyan ve yaşlanan yaprakları toprak hizasından kesin. Yaprak altlarındaki düzenli kahverengi noktalar spordur, müdahale gerektirmez. Kökler saksıyı doldurduğunda ilkbaharda bölerek hem bitkiyi yenileyin hem de yeni bitkiler elde edin.

  • Yaprak altındaki düzenli kahverengi noktalar spordur; zararlı sanıp yaprağı kesmeyin.
  • Gübreyi yarı yarıya sulandırarak verin; fazlası yaprak uçlarını kurutur.
  • Yaşlı yaprakları toprak hizasından kesin; yeni yaprak çıkışı hızlanır.

Sulama

NC State toprağın sürekli nemli tutulmasını ve hiç kurumamasını önerir; UW–Madison da harcın eşit biçimde nemli ama çamurlaşmamış olmasını ister. Toprak yüzeyi kurumaya başlayınca saksının altından su gelene kadar sulayın ve tabakta biriken suyu dökün. Askılı saksılar ve küçük kaplar yazın çok çabuk kurur; UW–Madison saksıyı nemli yosunla doldurulmuş daha büyük bir kabın içine yerleştirmenin nemi korumaya yardım ettiğini belirtir. Kışın bitki dinlenmeye geçer; NC State bu dönemde sulamanın azaltılmasını, fazla suyun kök çürümesine yol açtığını vurgular.

Sulama kontrol kartı

Sabit gün yok; yazın ~2–4 günde bir toprağı kontrol edin, kışın ~5–8 günde bir toprağı kontrol edin. Toprak tamamen kurumamalı; yüzeyi kurumaya başlayınca sulayın.

Toprağı şimdi kontrol edin: nasıl?

Işık

NC State içeride parlak, dolaylı ışık önerir. UW–Madison orta ile parlak ışığı uygun bulur: doğu penceresi ya da güney ve batı pencerelerinde tül perde arkası. NC State Gardener Handbook fazla ışığın yaprak yanığı, az ışığın ise soluk, uzamış büyüme ve yaprak dökümü yaptığını belirtir. Işık çok az kalırsa yapraklar seyrekleşir ve cılızlaşır. Dışarıda tam ya da yarı gölge uygundur; NC State bitkinin derin gölgeye de dayandığını ekler. Saksıyı ayda bir çevirmek yaprakların her yönde eşit gelişmesine yardım eder.

Toprak

UW–Madison suyu iyi süzen ama nemi de tutan bir karışım önerir; torf ve vermikülit karışımı buna örnektir. NC State iyi drene olan tınlı toprağı uygun bulur. Hazır ev bitkisi toprağına bir miktar torf ve perlit ya da çam kabuğu eklemek nem tutma ile havalanmayı dengeler. NC State Gardener Handbook bahçe toprağı yerine topraksız bir saksı karışımı kullanılmasını, saksının dibine çakıl koymanın drenajı iyileştirmediğini belirtir. Drenaj deliği olmayan saksı kullanmayın; kökler suda kalırsa çürür.

Nem

Boston eğreltisi nemli havayı sever. UW–Madison eğreltilerin en iyi nemli ortamda geliştiğini, kışın kuru iç mekân havasının yaprakçık uçlarında ve kenarlarında kahverengileşmeye yol açtığını belirtir. NC State saksının mutfak ya da banyo yakınına konmasını veya ıslak çakıllı bir tepsiye oturtulmasını önerir; düşük nemin kabuklu bit ve kırmızı örümceği artırdığını ekler. UNH Extension tropik bitkiler için yüzde 70–80 bağıl nemi ideal görür. Kaloriferli odada nemlendirici çalıştırın ve saksıyı petek ile menfezlerden uzak tutun.

Sıcaklık

NC State Boston eğreltisi için ideal sıcaklığı 16–21 °C olarak verir. UW–Madison gece sıcaklığının 18 °C civarında olmasını, gündüz en yüksek sıcaklığın 35 °C'yi aşmamasını önerir. Bitki dışarıda daha serin havaya dayanır, ama sıcaklık 5 °C civarına inmeden içeri alınmalı ya da korunmalıdır. UW–Madison bitkinin yalnız USDA 9–11. bölgeler gibi ılık iklimlerde dışarıda kışlayabildiğini belirtir; Türkiye'nin çoğunda kışı içeride geçirir. Kışın soğuk pencere camından, açılan kapılardan ve sıcak hava akımından uzak tutun.

Gübreleme

UW–Madison aktif büyüme döneminde 4–6 haftada bir yarı yarıya sulandırılmış sıvı ya da yavaş salınımlı ev bitkisi gübresi önerir; NC State Gardener Handbook ev bitkileri için Mart–Ekim arasında ayda bir uygulamayı uygun görür. Kışın gübrelemeyi belirgin biçimde azaltın ya da kesin. Fazla gübre yaprakçık uçlarını kahverengileştirip kurutur; UW–Madison bunu düşük nemle birlikte kahverengi uçların iki nedeninden biri olarak sayar. Toprak yüzeyinde beyaz kabuk oluşursa saksıdan birkaç dakika boyunca yavaşça su geçirerek tuzları yıkayın.

Budama

Boston eğreltisi düzenli budama istemez. UW–Madison yaşlı yaprakların toprak hizasından kesilmesinin yeni yaprak çıkışını teşvik ettiğini belirtir. Sararan, kuruyan ya da tamamen kahverengileşen yaprakları dipten kesin. Kabuklu bit bulaşmış yaprakları da UW–Madison'ın önerdiği gibi kesip atın. Saksı kenarından sarkan ince stolonlar istenmiyorsa kesilebilir ya da yeni bitki elde etmek için toprağa yönlendirilebilir. Yalnız uçları kahverengileşmiş yaprakları kesmek yerine önce nemi ve gübre miktarını düzeltin.

Saksı Değiştirme

UW–Madison birkaç yılda bir, ilkbaharda saksı değiştirmeyi ya da bitkiyi bölmeyi önerir. NC State Gardener Handbook kökler drenaj deliğinden çıkıyorsa, bitki sulamalar arasında sık sık soluyorsa ya da büyüme duraklamışsa saksının küçük geldiğini belirtir. Yeni saksıyı yalnız bir boy büyük seçin; 20 cm'ye kadar olan saksılarda kök topundan 2,5–5 cm daha geniş bir kap yeterlidir. Bitki çok büyüdüyse saksıyı büyütmek yerine bölmeyi düşünün. İşlemden sonra toprağı iyice ıslatın.

Çoğaltma

En kolay yol bölmedir. UW–Madison ilkbaharda kök topunun keskin bir bıçakla dikey olarak ikiye ya da dörde kesilmesini, her parçada olabildiğince çok yaprak bırakılmasını önerir. Parçaları ayrı saksılara dikin ve toprağı nemli tutun. İkinci yol stolonlardır: bitkinin uzattığı ince sürgünler toprağa değdiği yerde kök salar. Bir stolonun ucunu yanına koyduğunuz küçük bir saksıdaki toprağa sabitleyin, köklenince ana bitkiden kesin. Sporla çoğaltmak mümkündür ama zordur; UW–Madison adlı çeşitlerin sporla aynı özellikte çıkmadığını belirtir.

Mevsimsel Bakım

Boston eğreltisi bakım takvimiTürkiye geneli
Boston eğreltisi bakım takvimi, Türkiye geneli
OcaŞubMarNisMayHazTemAğuEylEkiKasAra
Ocak: bakım işi yokŞubat: bakım işi yokMart: gübreleme, saksı değişimiNisan: gübreleme, saksı değişimiMayıs: gübreleme, saksı değişimiHaziran: gübrelemeTemmuz: gübrelemeAğustos: gübrelemeEylül: gübrelemeEkim: gübrelemeKasım (bu ay): bakım işi yokAralık: bakım işi yok
  • Gübreleme
  • Saksı değişimi

İlkbaharda gübrelemeye başlayın, gerekiyorsa saksıyı değiştirin ya da bölün. Yazın toprak çabuk kurur, kontrolü sıklaştırın; isterseniz saksıyı gölgeli bir balkona ya da avluya çıkarın. Sonbaharda sıcaklık 5 °C civarına inmeden saksıyı içeri alın ve yaprak altlarını zararlılara karşı inceleyin. Kışın bitki dinlenir: sulamayı azaltın, gübreyi kesin ya da çok azaltın, saksıyı kalorifer peteğinden uzak, nemli ve aydınlık bir yerde tutun.

Yaygın Sorunlar

Zararlılar

  • Kabuklu bit: Kuru havada artar; yaprak sapı ve yaprakçıklarda kabuk gibi kabarıklar yapar. Spor noktalarıyla karıştırmayın.
  • Kırmızı örümcek: Kuru havada yaprakçıkları soluklaştırır, ince ağ bırakır.
  • Unlu bit: İçeride yaprak diplerinde beyaz, pamuksu kümeler yapar.
  • Sümüklü böcek: Dışarıdaki bitkilerde yapraklara zarar verebilir.

Önce kültürel ve mekanik önlem alın: zararlıyı suyla yıkayın, yoğun bölümleri kesin, bitkiyi diğerlerinden ayırın.

Hastalıklar

  • Kök çürümesi: Özellikle kışın dinlenme döneminde fazla sulamada gelişir.

Sık Sorulan Sorular

Boston eğreltisinin yaprak uçları neden kahverengi olur?
UW–Madison Extension iki neden sayar: kuru hava ve fazla gübre. Kaloriferli evlerde kış havası çok kurur ve yaprakçıkların uçları ile kenarları kahverengileşip kurur. Saksıyı ıslak çakıllı bir tepsiye oturtun, nemlendirici çalıştırın ya da yeterince aydınlıksa banyoya veya mutfağa taşıyın. Gübreyi yarı yarıya sulandırın ve kışın kesin. Toprağın tamamen kuruması da yaprakları kurutur; toprağı sürekli hafif nemli tutun.
Boston eğreltisi kaç günde bir sulanır?
Sabit bir gün yoktur. Yazın yaklaşık 2–4, kışın 5–8 günde bir toprağı kontrol edin. Yüzey kurumaya başlayınca saksının altından su gelene kadar sulayın; toprağın tamamen kurumasına izin vermeyin. Kışın bitki dinlenmeye geçer ve toprak daha geç kurur; NC State bu dönemde fazla suyun kök çürümesine yol açtığını belirtir. Askılı saksılar yazın daha çabuk kurur. Bahçem'e eklediğinizde kontrol zamanını sizin cevaplarınıza göre ayarlarız.
Boston eğreltisinin yaprak altındaki kahverengi noktalar nedir?
Yaprakların altında düzenli sıralar halinde beliren koyu kahverengi ya da siyahımsı noktalar spor keseleridir. Eğreltiler tohum yerine sporla ürer ve bu noktalar olgun yapraklarda doğal olarak oluşur. NC State Extension bunların zararlı ya da hastalık sanılmaması gerektiğini vurgular. Kabuklu bit ise düzensiz dağılmış, kabuk gibi kabarıklar yapar ve çoğunlukla kuru havada çoğalır. Spor gördüğünüz yaprağı kesmenize ya da ilaçlamanıza gerek yoktur.
Boston eğreltisi kedilere zararlı mı?
ASPCA Boston eğreltisini kedi ve köpekler için toksik olmayan bitkiler arasında sayar; NC State Extension da kedi, köpek ve atlar için toksik olmadığını belirtir. Bu bilgi Nephrolepis exaltata içindir; adında eğrelti geçen başka bitkiler için ayrıca kaynağa bakın. İnsanlar için doğrulanmış bir toksisite kaydı bulamadık. Kediniz yaprakları çok miktarda yediyse ve rahatsızlık belirtisi gösteriyorsa veterinerinize danışın.
Boston eğreltisi nasıl çoğaltılır?
En kolay yol ilkbaharda bölmedir. UW–Madison Extension kök topunun keskin bir bıçakla dikey olarak ikiye ya da dörde kesilmesini, her parçada olabildiğince çok yaprak bırakılmasını önerir. İkinci yol stolonlardır: bitkinin uzattığı ince sürgünler toprağa değdiği yerde kök salar. Bir stolonun ucunu yanına koyduğunuz küçük bir saksıdaki toprağa sabitleyin, köklenince ana bitkiden kesin. Sporla çoğaltmak zordur ve adlı çeşitler sporla aynı özellikte çıkmaz.
Boston eğreltisi kışın nasıl bakılır?
Kışın bitki dinlenmeye geçer. NC State Extension sulamanın azaltılmasını, fazla suyun bu dönemde kökleri çürüttüğünü belirtir. Gübreyi kesin ya da çok azaltın. Asıl sorun kuru kalorifer havasıdır: saksıyı petekten ve sıcak hava menfezinden uzaklaştırın, ıslak çakıllı bir tepsiye oturtun ya da odada nemlendirici çalıştırın. Aydınlık bir pencere önünde tutun ama soğuk camla temas ettirmeyin. Yazı balkonda geçiren saksıyı sıcaklık 5 °C civarına inmeden içeri alın.
Boston eğreltisi balkonda yetişir mi?
Yazın yetişir. UW–Madison Extension dışarıda tam ya da yarı gölge önerir; doğrudan öğle güneşi alan bir balkon uygun değildir. Gündüz sıcaklığının 35 °C'yi aşmaması gerekir. Balkonda, özellikle askılı saksıda toprak çok çabuk kurur; kontrolü sıklaştırın. Dışarıda sümüklü böcekler yapraklara zarar verebilir. Sonbaharda sıcaklık 5 °C civarına inmeden saksıyı içeri alın; bitki Türkiye'nin çoğunda kışı dışarıda geçiremez.

Boston eğreltisi hakkında

Boston eğreltisi (Nephrolepis exaltata), Amerika'nın tropik ve subtropik bölgelerinden gelen, hızlı büyüyen bir eğreltidir. Tür adı exaltata Latincede "çok uzun" anlamına gelir. Evlerde en çok yetiştirilen 'Bostoniensis' çeşidini NC State Extension geniş, sarkık yaprakları olan, kolay yetişen bir form olarak tanımlar; kıvırcık, ince dokulu ya da sarımsı yeşil yapraklı başka çeşitleri de vardır. Saksıda genellikle 60–90 cm boya ve ene ulaşır; uzun, kemer gibi sarkan yaprakları en güzel görünümünü askılı saksıda ya da yüksek bir sehpanın üstünde verir.

Kısa rizomlardan çıkan yaprakların yanı sıra ince, uzun stolonlar (yer üstü sürgünleri) oluşturur. UW–Madison Extension bu sürgünlerin toprağa değdiği yerde kök salıp yeni bitki oluşturduğunu belirtir. Yaprakların altında düzenli sıralar halinde beliren koyu kahverengi noktalar spor keseleridir; NC State bunların zararlı ya da hastalık belirtisi sanılmaması gerektiğini vurgular.

Bakımında üç şey belirleyicidir: nem, düzenli sulama ve ışık. Bitki nemli havayı sever. Kaloriferli evlerde kış havası çok kurudur; UW–Madison bunun yaprakçık uçlarında ve kenarlarında kahverengileşmeye yol açtığını belirtir. NC State toprağın hiç kurumamasını ister, ama bitkinin kışın dinlenmeye geçtiğini ve bu dönemde fazla suyun kökleri çürüttüğünü de ekler. Işık parlak ve dolaylı olmalıdır; doğu penceresi ya da tül perdeli güney ve batı pencereleri uygundur.

NC State ideal sıcaklığı 16–21 °C olarak verir. Türkiye'de yazın gölgeli bir balkonda ya da avluda iyi gelişir; UW–Madison sıcaklık 5 °C civarına inmeden bitkinin içeri alınmasını ya da korunmasını önerir. Kuru havada kabuklu bit ve kırmızı örümcek artar.

ASPCA Boston eğreltisini kedi ve köpekler için toksik olmayan bitkiler arasında sayar; NC State de kedi, köpek ve atlar için toksik olmadığını belirtir. İnsanlar için doğrulanmış bir toksisite kaydı bulamadık.

Kaynaklar (6)