Hercai menekşe Bakımı

Hercai menekşe serin mevsim çiçeğidir ve bakımı bu döngüye göre planlanır. Yaz sıcağı kırılınca fideleri güneşli ya da sabah güneşi alan bir yere dikin. Clemson Extension küçük çiçekli tipler arasında 15–20 cm, iri çiçekliler arasında 25–30 cm mesafe önerir. Toprağı süzek ama nemli tutun, üstüne yaklaşık 5 cm organik malç serin. Solan çiçekleri düzenli koparın, sümüklü böcek izlerine bakın. İlkbahar sonunda sıcaklar başlayıp bitki boy atınca söküp yerine yazlık çiçekler dikin.

Hercai menekşe sürekli nemli ama su tutmayan toprak ister. Dikimden sonra iyice sulayın. Clemson Extension sonbahar ve kış boyunca haftalık yağış yaklaşık 2,5 cm'nin altında kalırsa sulamayı, ilkbaharda haftada yaklaşık 2,5 cm su vermeyi önerir. Kışın ~8–12, ilkbahar ve yaz başında ~4–6 günde bir toprağı kontrol edin; iki sulama arasında üstü hafifçe kurusun. Suyu toprağa verin ve sabah sulayın; akşamüstü sulama ve sürekli ıslak toprak kök çürüklüğü ile yaprak lekesini kolaylaştırır.

NC State Extension tam güneşten yarı gölgeye kadar farklı yerlere uyum sağladığını belirtir. Clemson Extension sabah güneşi alan bir yeri önerir; serin havada mümkün olduğunca tam güneş vermek çiçeklenmeyi artırır. Kışın ışık azalırken saksıları balkonun en aydınlık köşesine çekin; RHS bunun yaprakları yeşil ve sağlıklı tuttuğunu yazar. Gölgede kalan bitki seyrek büyür ve az çiçek verir. Ilık bölgelerde ilkbahar sonunda öğleden sonra hafif gölge çiçeklerin biraz daha uzun kalmasına yardım eder.

Humusça zengin, süzek bir toprak seçin. Clemson Extension dikimden önce toprağa çiftlik gübresi, yaprak çürüntüsü ya da kompost karıştırmayı, drenajı zayıf yerlerde yükseltilmiş yatak yapmayı önerir. Bahçe toprağında pH 5,6–6,0, saksı harcında 5,4–5,8 hedeflenir; bu hafif asidik aralıkta çoğu bahçede kireç gerekmez. Fazla yaprak ya da mantar kompostu kalsiyumu artırıp magnezyum eksikliğine yol açabilir. Saksıda drenaj delikli bir kap kullanın.

Hercai menekşe serin havada büyür ve açar. Clemson Extension 24 °C'nin altında en iyi geliştiğini, sıcaklık arttıkça çiçeklenmenin azalıp kısaldığını belirtir; UF/IFAS gece sıcaklıklarının 18 °C'nin altında kalmasını uygun bulur. Soğuğa dayanıklıdır: RHS kış çiçekli serileri H5 olarak, yani yaklaşık −10 ile −15 °C'ye dayanacak şekilde derecelendirir. Sert soğukta çiçeklenme durur, ılık günlerde yeniden başlar. Saksıdaki kökler bahçedekinden daha çabuk donar.

Dikimde toprağa yavaş salınımlı granül gübre karıştırın. Toprak analizi yoksa Clemson Extension sonbahar sonunda ve ilkbahar başında birer kez azotu düşük, fosfor ve potasyumu daha yüksek bir granül gübre (5-10-10 gibi) önerir. Azotu yüksek gübreler bitkiyi çürüklüğe daha açık hale getirir. RHS kış saksılarında gübrelemenin gerekmediğini belirtir. Gübreyi paketteki talimata göre ve nemli toprağa uygulayın.

Hercai menekşede asıl kesim, solan çiçeklerin koparılmasıdır. Çiçek soldukça sapıyla birlikte dipten koparın; tohum bağlamayan bitki yeni tomurcuk vermeye devam eder. Clemson Extension uzayıp dağılan bitkilerin yaklaşık üçte bir oranında kısaltılmasını önerir; bu kesim yeni sürgünleri uyarır. Sararan ve küflenen yaprakları da temizleyin, çünkü kurşuni küf en çok ölü ve hasarlı dokuda başlar.

Hercai menekşe tohumla çoğaltılır. Clemson Extension tohumların yaz sonunda, fideleri dikmeden 6–8 hafta önce içeride ekilmesini önerir; Türkiye'de sonbahar dikimi için bu Ağustos–Eylül'e denk gelir. UF/IFAS tohumların 18–24 °C arasında çimlendiğini yazar. RHS ilkbahar çiçeklenmesi için kış sonu ve ilkbahar başında ekimi de önerir. Pratikte çoğu kişi fidelikten hazır fide alır; çiçeği az, tomurcuğu çok, bodur ve koyu yeşil fideleri seçin.

Sonbaharda dikilen bitki havalar donma noktasının üzerinde kaldıkça açar; NC State çiçeklenmenin 4–6 ay sürebildiğini, Clemson ise en bol çiçeğin ilkbaharda geldiğini belirtir. RHS kış çiçekli çeşitlerin soğukta yalnız ılık dönemlerde aralıklı açtığını yazar. Çiçeklenmeyi uzatan iki şey vardır: serin hava ve solan çiçeklerin koparılması. Yaz sıcağı başlayınca çiçekler küçülür, bitki boy atar; bu, mevsiminin bittiğinin işaretidir.

Ağustos–Eylül'de tohum ekin ya da fide ayarlayın. Ekim–Kasım'da sıcaklar kırılınca dikin, can suyu verin ve malç serin. Kışın yağış azsa sulayın, saksıları en aydınlık yere çekin; sert soğukta saksıları ayak üzerine kaldırıp RHS'nin önerdiği gibi kabarcıklı naylonla sarın. İlkbaharda gübreleyin, solan çiçekleri koparın, sümüklü böcek ve yaprak bitine bakın. Yaz sıcağı başlayınca bitkileri söküp yerine yazlık çiçekler dikin.