İçeriğe geç
Filizim
Su dolu kavanozda köklenen salon sarmaşığı çeliği
Fotoğraf: Kuttykrishnan Photos · CC0 1.0 · künye

Salon Sarmaşığı Bakımı

Epipremnum aureum

Diğer adları: Pothos, Potos

Son kontrol: Eylül 2026Nasıl hazırlıyoruz?

Salon sarmaşığı dolaylı, aydınlık ışıkta ve toprağın büyük kısmı kuruyunca sulanarak kolayca büyür; az ışığa dayanır ama alacası solar, en sık sorunu fazla sulamadır.

  • Işık

    Aydınlık, dolaylı ışık

  • Sulama kontrolü

    Yazın ~6–9 günde bir kontrol

    Kışın ~12–18 günde bir

  • Nem

    %40–50

  • Sıcaklık

    18–27 °C

  • Zorluk

    Kolay

  • Evcil hayvan

    Evcil hayvanlar için toksik

Bahçeme Ekle

Bahçem'e ekleyin; Salon Sarmaşığı için kontrol ve bakım zamanlarını biz hatırlatalım.

Bu ay bu bitki için ne yapılmalı?

Türkiye geneli · Eylül

  • Yapın: Toprağı ~6–9 günde bir kontrol edin; toprağın büyük kısmı kuruyunca sulayın.
  • Yapın: Ayda bir, nemli toprağa genel amaçlı sıvı ev bitkisi gübresi verin.

Genel Bakım

Salon sarmaşığı yeni başlayanlar için en kolay ev bitkilerinden biridir, ama tamamen ihmal edilmeyi de sevmez. Bitkiyi pencereden dolaylı ışık alan bir rafa ya da askıya yerleştirin, toprağı kontrol ederek sulayın. Yaprakları ara sıra nemli bir bezle silin; toz, yaprağın ışığı kullanmasını zorlaştırır. Bitkiyi eve getirdikten sonra ilk dört hafta saksı değiştirmeyin ve gübre vermeyin, yeni ortama alışmasını bekleyin. Budarken ve çelik alırken özsuyu cildi tahriş edebileceği için eldiven kullanın.

  • Alacası solan bitkiyi daha aydınlık, ama doğrudan güneş almayan bir yere taşıyın.
  • Budamadan kalan uçları suda köklendirip aynı saksıya dikerek bitkiyi gürleştirin.
  • Kireçli musluk suyu yerine yağmur ya da filtrelenmiş su kullanın.

Sulama

Toprağın büyük kısmı kuruduğunda sulayın; parmağınızla birkaç santim derinliğe kadar kontrol edin. Salon sarmaşığı toprağın biraz kuru tarafta kalmasını, sürekli ıslak toprağa tercih eder. Sık sulama ya da saksının uzun süre tabakta suda beklemesi kökleri çürütür. Kireçli musluk suyu zamanla toprağın asitliğini bozduğu için mümkünse yağmur suyu ya da filtrelenmiş su kullanın ve suyu oda sıcaklığında verin. Bitki yosunlu bir çubuğa tırmanıyorsa çubuğu da nemli tutun ki hava kökleri ona tutunabilsin. Kışın sulamayı belirgin biçimde azaltın.

Sulama kontrol kartı

Sabit gün yok; yazın ~6–9 günde bir toprağı kontrol edin, kışın ~12–18 günde bir toprağı kontrol edin. Toprağın büyük kısmı kuruyunca sulayın.

Toprağı şimdi kontrol edin: nasıl?

Işık

En iyi yer doğu ya da batı cepheli bir pencerenin yakınıdır; güney penceresinde tül perde ya da stor arkası uygundur. Doğrudan yaz güneşi yapraklarda yanık lekeleri bırakır, özellikle alacalı kısımlar çabuk yanar. Bitki az ışıkta uzun süre yaşayabilir, ama bu durumda yeni yapraklar küçük çıkar, büyüme yavaşlar ve alacalı çeşitlerin sarı ya da beyaz desenleri solar. Loş bir odada tutmak istiyorsanız düz yeşil yapraklı 'Jade' gibi çeşitleri seçin.

Toprak

Salon sarmaşığı nemi tutan ama fazla suyu hızla bırakan, hafif asidik bir toprağı sever. Hazır torfsuz ev bitkisi toprağı yeterli olur. Daha iyi bir karışım için üç ölçü torfsuz asidik (erikasi) kompost, bir ölçü kaba kum ve bir ölçü orta boy orkide kabuğu karıştırabilirsiniz. Ağır, killi bahçe toprağı ve drenaj deliği olmayan saksılar kök çürümesinin en sık nedenidir. Kökleri drenaj deliğinden çıkmaya başlayan bitki yeni saksıya hazırdır.

Nem

Pek çok tropikal ev bitkisinin aksine salon sarmaşığı yüksek nem istemez; yüzde 40–60 arası normal ev nemi ona yeter. Kaloriferli evlerde kışın nem yüzde 20'nin altına düşebilir; bu durumda yaprak kenarları kuruyup kahverengileşebilir. Saksıyı ıslak çakıllı bir tepsiye koymak, bitkileri bir arada gruplamak ya da odada nemlendirici çalıştırmak işe yarar. Bitkiyi kalorifer peteğinin ve klima üflemesinin önünden uzak tutun.

Sıcaklık

Salon sarmaşığı 18–30 °C arasında iyi büyür; ev içi için en uygun aralık 21–27 °C'dir. Gece sıcaklığının sürekli 18 °C'nin altına inmesi büyümeyi yavaşlatır. Soğuğa hassastır: 1–4 °C'de birkaç saat kalmak ya da ani sıcaklık değişimleri yaprakların ortasında dağınık kahverengi lekeler bırakır. Kışın açılan pencere ve kapı önlerinden, soğuk camdan ve kaloriferin hemen üstünden uzak tutun. Aşırı sıcak ve güçlü ışıkta ise alacalı bölgelerde geri dönmeyen yanıklar oluşur.

Gübreleme

Nisan'dan Ekim'e kadar, bitki yeni yaprak verirken ayda bir genel amaçlı sıvı ev bitkisi gübresi verin. Kışın büyüme yavaşladığında gübrelemeyi kesin. Gübreyi her zaman nemli toprağa uygulayın. Yeni saksıya alınan ya da eve yeni gelen bitkiye ilk dört hafta gübre vermeyin. Fazla gübre topraktaki tuzu artırır ve yaprak kenarlarında kararmaya, köklerde hasara yol açabilir; yaprak kenarları yanıyorsa toprağı bol suyla yıkayıp gübreye bir süre ara verin.

Budama

Gövdeler çok uzadığında ya da dipler seyrekleştiğinde budayın; en uygun zaman ilkbahardır. Gövdeyi bir yaprağın hemen üstünden temiz bir makasla kesin. Kesilen noktanın hemen altındaki yaprak koltuğundan yeni sürgünler çıkar ve bitki daha gür bir görünüm kazanır. Zamanla eski yaprakların sararıp dökülmesi ve yaprakların gövde ucunda toplanması bu bitkide doğaldır; düzenli uç budaması bunu dengeler. Kesilen uçları atmayın, çelik olarak köklendirip aynı saksıya geri dikerek bitkiyi sıklaştırabilirsiniz. Eldiven kullanın.

Saksı Değiştirme

Salon sarmaşığı birkaç yıl aynı saksıda kalabilir. Kökler saksıda sıkıştığında ya da drenaj deliğinden çıkmaya başladığında, genellikle 2–3 yılda bir, ilkbaharda saksı değiştirin. Yeni saksı kök kütlesini rahatça alacak kadar, eskisinden yalnızca bir boy büyük olmalı; çok büyük saksıda toprak uzun süre ıslak kalır ve kök çürümesi riski artar. Bitki çubuğa tırmanıyorsa saksı değişiminde çubuğu da yenileyin ya da daha uzun bir çubukla değiştirin.

Çoğaltma

Salon sarmaşığı en kolay çoğalan ev bitkilerinden biridir, çünkü gövdesi yaprak boğumlarından (yaprağın gövdeye bağlandığı nokta) kolayca kök verir. Bir gövde parçasını bir boğumun hemen altından kesin ve aydınlık bir yerde bir bardak suya koyun. Kökler oluştuğunda çeliği saksıya dikin. İkinci yol daldırmadır: sarkan bir gövdeyi yandaki küçük bir saksıdaki toprağa bir boğumundan sabitleyin; boğum köklenince gövdeyi ana bitkiden ayırın. İlkbahar budamasından kalan parçalar en iyi çelik malzemesidir.

Mevsimsel Bakım

Salon Sarmaşığı bakım takvimiTürkiye geneli
Salon Sarmaşığı bakım takvimi, Türkiye geneli
OcaŞubMarNisMayHazTemAğuEylEkiKasAra
Ocak: bakım işi yokŞubat: bakım işi yokMart: budama, saksı değişimiNisan: budama, gübreleme, saksı değişimiMayıs: budama, gübreleme, saksı değişimiHaziran: gübrelemeTemmuz: gübrelemeAğustos: gübrelemeEylül (bu ay): gübrelemeEkim: gübrelemeKasım: bakım işi yokAralık: bakım işi yok
  • Budama
  • Gübreleme
  • Saksı değişimi

İlkbaharda seyrekleşen gövdeleri budayın, kesilen uçları köklendirin, gerekiyorsa saksıyı değiştirin ve gübrelemeye başlayın. Yazın toprak daha çabuk kurur; kontrolü sıklaştırın, bitkiyi öğlen güneşinden koruyun ve yaprak altlarını zararlılar için kontrol edin. Sonbaharda gübreyi Ekim sonunda kesin. Kışın sulamayı azaltın, bitkiyi soğuk camdan ve kalorifer peteğinden uzak tutun, kuru havada nemi artırın.

Yaygın Sorunlar

Zararlılar

  • Unlu bit: Yaprak koltuklarında ve gövdede beyaz, pamuksu kümeler bırakır.
  • Kabuklu bit: Gövde ve yaprak damarlarında kabuk gibi kabarıklar yapar.
  • Akarlar (kırmızı örümcek): Kuru havada yaprak altında ince benekler ve ağ görülür.
  • Trips: Yapraklarda gümüşi çizgiler ve lekeler bırakır.

Önce kültürel ve mekanik önlem alın: zararlıyı suyla yıkayın, yoğun bölümleri kesin, bitkiyi diğerlerinden ayırın.

Hastalıklar

  • Kök çürümesi: Drenajı kötü, sürekli ıslak toprakta gelişir; yaprak kenarları kararır, eski yapraklar sararır.
  • Mantar kaynaklı yaprak lekesi: Yapraklarda kahverengi lekeler halinde görülür.
  • Botrytis (kurşuni küf): Yaprak ve gövdelerde gri, tozlu küf lekeleri olarak görülebilir.

Sık Sorulan Sorular

Salon sarmaşığı kaç günde bir sulanır?
Sabit bir gün yoktur; ne kadar su istediği ışığa, odanın sıcaklığına ve saksının boyutuna göre değişir. Yazın yaklaşık 6–9, kışın 12–18 günde bir toprağı kontrol edin. Parmağınızı toprağa birkaç santim batırın: büyük kısmı kuruysa iyice sulayın ve tabakta kalan suyu dökün, hâlâ nemliyse birkaç gün bekleyin. Bu bitki biraz kuru kalmayı fazla sudan daha iyi tolere eder. Bahçem'e eklediğinizde kontrol zamanını sizin cevaplarınıza göre ayarlarız.
Salon sarmaşığının yaprakları neden sararır?
En sık neden sulama düzenidir: toprak sürekli ıslak kalırsa kökler çürür, uzun süre kupkuru kalırsa da eski yapraklar sararıp düşer. Önce toprağı kontrol edin; ıslaksa kuruyana kadar sulamayın ve drenaj deliğinin açık olduğundan emin olun. Yaprak kenarlarının kararması da fazla suyun işaretidir. Gövdenin dibindeki birkaç eski yaprağın zamanla sararıp dökülmesi ise bu bitkide doğaldır. Yeni yapraklar da soluk ve küçük çıkıyorsa ışık azlığı ya da besin eksikliği olası nedenlerdir.
Salon sarmaşığı nasıl çoğaltılır?
En kolay yol suda çeliktir. Bir gövdeden en az bir iki yaprak ve boğum (yaprağın gövdeye bağlandığı nokta) taşıyan parçayı, bir boğumun hemen altından kesin. Çeliği aydınlık bir yerde bir bardak suya koyun; kökler boğumlardan çıkar. Kökler oluşunca çeliği saksıya dikin; birkaç çeliği birlikte dikmek daha gür bir bitki verir. Diğer yol daldırmadır: sarkan bir gövdeyi yanındaki küçük saksıdaki toprağa boğumundan sabitleyin ve köklenince ana bitkiden kesin. Eldiven kullanın.
Salon sarmaşığı neden seyrekleşip uzar?
Yıllar içinde eski yaprakların sararıp dökülmesi ve yaprakların gövdenin ucunda toplanması bu bitkinin doğal büyüme biçimidir. Işık azsa süreç hızlanır: boğum araları açılır, yapraklar küçülür, gövde çıplak ve ipe benzer bir görünüm alır. İlkbaharda uzamış gövdeleri bir yaprağın hemen üstünden kesin; kesilen noktanın altından yeni yan sürgünler çıkar. Kesilen uçları köklendirip saksının seyrek kalan kısmına dikerek bitkiyi yeniden sıklaştırabilirsiniz. Bitkiyi daha aydınlık bir yere almak da yeni yaprakların sık ve iri çıkmasını sağlar.
Salon sarmaşığının alacası neden kayboluyor?
Sarı ya da beyaz desenlerin solması ve yeni yaprakların düz yeşil çıkması çoğunlukla ışığın yetersiz olduğunu gösterir. Bitkiyi doğu ya da batı penceresine yaklaştırın, güney penceresinde tül arkasına alın; doğrudan güneşe koymayın, çünkü alacalı bölgeler kolay yanar. Işık yeterli olduğunda yeni yapraklar rengini ve boyunu korur. Işığı artıramıyorsanız loş yerlerde iyi sonuç veren düz yeşil 'Jade' gibi bir çeşit seçin.
Salon sarmaşığı kedilere ve köpeklere zararlı mı?
Evet. ASPCA salon sarmaşığını kedi ve köpekler için toksik bitkiler arasında sayar. Bitkideki çözünmeyen kalsiyum oksalat kristalleri çiğnendiğinde ağızda yoğun yanma, dudak ve dilde şişlik, salya artışı, kusma ve yutma güçlüğüne yol açar. NC State Üniversitesi insanlar için zehirlilik derecesini orta olarak verir. Çocuğunuz bu bitkiden yuttuysa 114 Ulusal Zehir Danışma Merkezi'ni arayın. Evcil hayvanınız yuttuysa vakit kaybetmeden veterinerinize başvurun. Sarkan gövdeleri kedilerin ve küçük çocukların ulaşamayacağı yükseklikte tutun.

Salon Sarmaşığı hakkında

Salon sarmaşığı, dünyada pothos adıyla bilinen Epipremnum aureum türüdür. Güney Pasifik adalarının tropikal ormanlarından gelir; doğada ağaç gövdelerine kahverengi hava kökleriyle tutunarak on metrelerce tırmanır ve yere yayılarak örtü oluşturur. Orada yaprakları bir metreye yaklaşan, derin yarıklı bir bitkiye dönüşür; evde ise tanıdığımız, avuç içinden küçük, kalp biçimli genç yaprak evresinde kalır. Uzun yıllar Scindapsus aureus adıyla satıldığı için bazı kaynaklarda hâlâ bu adla geçer.

Türkiye'de raf ve dolap üstlerinden sarkan, ofislerde ve bekleme salonlarında sık görülen sarmaşıkların başında gelir. Ev koşullarında gövdeleri 2 metreyi aşabilir. Yeşil üzerine sarı çizgili 'Golden', beyaz alacalı 'Marble Queen', limon yeşili 'Neon' ve düz koyu yeşil 'Jade' en yaygın çeşitlerdir. Sarkıtılarak yetiştirilebileceği gibi, yosun ya da hindistan cevizi lifi sarılı bir çubuğa da tırmandırılabilir. Desteğe tırmanan ve yeterli ışık alan bitkinin yaprakları zamanla belirgin biçimde büyür.

Kolay bakımlı olmasının nedeni geniş bir koşul aralığına uyum sağlamasıdır: yüksek nem istemez, az ışıkta yaşar, oda sıcaklığında büyür. Yine de iki hata sık görülür. Birincisi fazla sulamadır; toprak kurumadan tekrar sulanan bitkide kökler çürür, yaprak kenarları kararır ve eski yapraklar sararır. İkincisi uzun süre loş bir köşede kalmaktır; bu durumda alacalar solar, yeni yapraklar küçülür ve yıllar içinde yapraklar gövdenin ucunda toplanıp dipler çıplak kalır. İlkbaharda uçlardan yapılan hafif bir budama bitkiyi yeniden gürleştirir, kesilen parçalar da bir bardak suda kolayca köklenir. Eve yeni gelen bitkiyi ilk dört hafta saksı değiştirmeden ve gübresiz bırakmak, ortam değişikliğinin yarattığı stresi azaltır.

Salon sarmaşığı kedi ve köpekler için toksiktir. Bitkinin her bölümünde çözünmeyen kalsiyum oksalat kristalleri bulunur; çiğnendiğinde ağızda yanma, dudak ve dilde şişlik, salya artışı, kusma ve yutma güçlüğü görülür. NC State Üniversitesi insanlar için zehirlilik derecesini orta olarak verir ve özsuyunun ciltte tahriş yapabileceğini belirtir.

Kaynaklar (7)