Zamioculcas Bakımı

ZZ bitkisinin bakımı büyük ölçüde onu rahat bırakmaktan ibarettir. Bitkiyi aydınlık, doğrudan güneş almayan bir yere koyun, toprağın tamamen kuruduğundan emin olmadan su vermeyin ve gübreyi yılda bir iki kezle sınırlayın. Yavaş büyüdüğü için birkaç ay yeni sap çıkarmaması normaldir. Parlak yapraklar kendiliğinden cilalı görünür; parlatıcı sprey gerekmez, tozlandığında nemli bir bezle silmek yeter. Saksı değiştirirken ve yaprak keserken eldiven takın, çünkü özsu cildi tahriş edebilir.

Bu bitki suyu toprak altındaki rizomlarında ve şişkin sap diplerinde depolar, bu yüzden toprağın tamamen kurumasını bekleyin. Parmağınızı ya da tahta bir çubuğu saksının dibine kadar batırın; nem hissediyorsanız sulamayı erteleyin. Sulayacağınız zaman suyu saksının altından akana kadar verin ve tabakta kalanı dökün. Kışın, özellikle loş bir odada, toprak haftalarca nemli kalabilir; bu dönemde sulama çok seyrekleşir. Susuz kalan bitki önce yaprakçıklarını döker ama rizomları sağlamsa yeniden sürer; fazla sulanan bitkide ise rizomlar çürür ve bu zarar geri dönmez.

ZZ bitkisi loş ortamlara ev bitkilerinin çoğundan daha iyi dayanır. Florida Üniversitesi'nin çalışmalarında çok düşük ışıkta bir yıldan uzun süre yeni yaprak vermeyi sürdürmüştür. Yine de en dolgun, dik ve koyu yeşil büyüme aydınlık, dolaylı ışıkta görülür: doğu ya da kuzey penceresinin yakını, güney penceresinde ise tül perde arkası uygundur. Doğrudan öğle güneşi yapraklarda sarımsı yanık lekeleri ve kahverengileşme bırakır. Karanlık bir köşede duran bitki yaşar ama çok yavaş büyür ve saplar ışığa doğru eğilebilir.

Toprağın en önemli özelliği fazla suyu hızla bırakmasıdır. Florida Üniversitesi torf ya da ağaç kabuğu esaslı, iyi drene olan her saksı toprağının kullanılabileceğini belirtir; üretimde torf, perlit ve vermikülit karışımları, pH 6,0–7,0 aralığında kullanılır. Hazır saksı toprağına bir miktar perlit eklemek havalanmayı artırır. Sıkışmış, killi bahçe toprağı ve drenaj deliği olmayan saksılar kök çürümesinin başlıca nedenidir.

ZZ bitkisi özel bir nem istemez. RHS ortalama ev neminin bu bitki için yeterli olduğunu belirtir; UNH Extension çoğu ev bitkisi için yüzde 40–60 bağıl nemi uygun görür. Kaloriferli odalarda yaprak püskürtmeye ya da nemlendiriciye gerek yoktur. Parlak yaprakların üstünde su damlası bırakmak iz yapar, bu yüzden bitkiyi püskürtmek yerine tozunu nemli bezle alın. Nem düşük olsa da bitkiyi kalorifer peteğinin hemen önüne koymayın; sıcak hava toprağı ve yaprakları gereğinden hızlı kurutur.

RHS bu bitki için 15–24 °C aralığını önerir. Florida Üniversitesi 10 °C'nin altında büyümenin durduğunu ve yapraklarda hasar görülebildiğini belirtir. Kışın soğuk cereyan alan kapı önlerinden ve gece açık kalan pencere kenarlarından uzak tutun. Yazın balkona çıkarılabilir; NC State dış sıcaklık 16 °C'nin altına inmeye başlayınca içeri alınmasını önerir. Balkonda da doğrudan güneş almayan, rüzgârsız bir köşe seçin.

ZZ bitkisi az besinle yetinir ve fazla gübreden zarar görür. RHS nisandan eylüle kadar, paketteki önerinin yarısı kadar sulandırılmış sıvı gübre verilmesini önerir; Florida Üniversitesi yılda iki kez düşük dozlu sıvı gübrenin yeterli olduğunu belirtir. Gübreyi her zaman nemli toprağa verin. Ekimden sonra büyüme durduğu için gübrelemeye ara verin. Yeni saksıya alınan bitkiye ilk birkaç ay gübre gerekmez.

RHS saksı değişiminin yalnızca gerektiğinde, genellikle 2–3 yılda bir yapılmasını önerir; bitki köklerinin saksıyı biraz sıkışık doldurmasından hoşlanır. Rizomlar büyüyüp saksıyı esnetmeye, çatlatmaya ya da toprağı yukarı itmeye başladıysa zamanı gelmiştir. En uygun dönem büyümenin başladığı ilkbahardır. Yeni saksı eskisinden yalnızca bir boy büyük olmalı; çok büyük saksıda toprak uzun süre ıslak kalır. Rizomlara zarar vermeden kök topunu çıkarın ve eldiven kullanın.

İki yöntem vardır. Bölmede, saksı değişimi sırasında rizom kümesi elle ya da temiz bir bıçakla, her parçada en az bir sap ve rizom kalacak şekilde ayrılır ve ayrı saksılara dikilir. Yaprakçık çeliğinde tek bir yaprakçık koparılıp alt ucu nemli, havadar bir karışıma batırılır; önce dibinde küçük bir rizom, sonra kökler ve yeni bir sap oluşur. Bu yol çok yavaştır ve sıcaklık ister: Florida Üniversitesi köklendirmeyi 24–29 °C arasında, gölgeli ve nemli ortamda yapar.

İlkbaharda saksı değişimi ve bölme zamanıdır; büyüme başlayınca ilk seyrek gübreyi verin. Yazın toprak daha çabuk kurur, kontrolü sıklaştırın ve bitkiyi öğle güneşinden koruyun. Balkondaki bitkiyi sonbaharda gece sıcaklıkları düşmeden içeri alın. Kışın sulamayı büyük ölçüde azaltın, gübre vermeyin ve bitkiyi soğuk cereyandan uzak tutun.