Areka Palmiyesi Bakımı

Areka palmiyesi zamanla büyük bir öbek oluşturur; baştan geniş bir köşe ayırın. Bakımın çoğu üç şeyi dengede tutmaktan ibarettir: aydınlık dolaylı ışık, hafif nemli toprak ve kuru olmayan hava. Yaprakların tozunu ara sıra nemli bir bezle silin; yaprak parlatıcı ürünler palmiye yapraklarına ciddi zarar verir. Yeni yaprakların uçları dokunmaya hassastır, sulama sırasında onlara çarpmamaya dikkat edin. Alt yaprakların zamanla sararıp kahverengileşmesi yaşlanmanın doğal parçasıdır.

Palmiyeler tamamen kurumayı da sürekli ıslak kalmayı da sevmez. Toprağın üst 2–3 cm'si kuruduğunda saksının altından su gelene kadar sulayın ve tabakta biriken suyu dökün. Yazın toprak hiç tamamen kurumamalı; kışın ise yüzeyin biraz daha kurumasını bekleyebilirsiniz. Palmiyeler sudaki minerallere ve gübre tuzlarına duyarlıdır, bu birikim yaprak uçlarını kahverengileştirir. Mümkünse arıtılmış ya da yağmur suyu kullanın ve ara sıra saksıdan bol su geçirerek toprağı yıkayın.

Doğu, batı ya da güney cepheli bir pencerenin yakınında, süzülmüş parlak ışıkta en iyi büyür. Cam arkasından doğrudan vuran güçlü güneş yaprakları yakar; yazın tül perde kullanın. Kışın ışık azaldığında bitkiyi pencereye biraz daha yaklaştırabilirsiniz. Işık az olduğunda palmiye yaşar ama yavaş yavaş zayıflar. Güçlü ışık yaprakları sarımsı yeşile çevirebilir; hafif gölgelemek rengi koyulaştırır.

Organik maddece zengin, gözenekli ve suyu iyi süzen bir karışım kullanın. Normal saksı toprağına biraz torf ya da hindistan cevizi lifi ve perlit eklemek hem nemi tutar hem de fazla suyun akmasını sağlar. Saksının dibinde drenaj deliği şarttır; ıslak kalan toprak palmiye köklerini çürütür. Sıkışan toprak köklerin besin almasını da zorlaştırır, bu yüzden karışımın gevşek kalmasına dikkat edin.

Nemli havayı sever. Oda nemi yüzde 50'nin altına indiğinde, özellikle kaloriferli kış aylarında, yaprak uçları kahverengileşir. Saksı tabağını çakılla doldurup su ekleyin, saksının dibi suya değmesin; odada bir nemlendirici kullanmak ya da bitkileri bir arada gruplamak da işe yarar. Kuru ve sıcak ortam kırmızı örümceği davet eder; nemi yüksek tutmak bu zararlıya karşı da iyi bir önlemdir. Bitkiyi kalorifer ve klima çıkışlarının önüne koymayın.

Sıcağı sever: gece 18–21 °C, gündüz 24–29 °C ideal aralıktır. Kışın 13 °C'nin altına inmemelidir; özellikle genç bitkiler soğuğa duyarlıdır. Sıcaklık 7 °C civarına indiğinde birkaç gün içinde yapraklarda kırmızımsı-kahverengi ölü alanlar belirir. Açılan pencere, kapı önü ve klima üflemesi gibi ani sıcaklık değişimleri yaprak lekelerine yol açar. Yazı balkonda geçirecekse doğrudan güneş almayan bir köşeye koyun.

Palmiyeler az ama doğru beslenmek ister. İlkbahar ve yaz boyunca yılda iki üç kez, demir, mangan, çinko gibi mikro besinleri de içeren bir palmiye gübresi verin. Yeni saksılanmış bitkiyi altı–sekiz hafta gübrelemeyin. Fazla gübre alt yaprakların uçlarını kahverengileştirir, aşırı demir yapraklarda lekelenmeye yol açar. Sonbahar ve kışta gübre vermeyin.

Palmiyeler her gövdenin tepesindeki tek bir büyüme noktasından büyür; bu yüzden gövdeler kesilerek boy kısaltılamaz. Budama, yaşlanıp kahverengileşen yaprakları temizlemekten ibarettir. Bu yaprakları çekip koparmayın, gövdeye yakın yerden keskin bir makasla kesin. Kahverengi yaprak uçlarını kırpacaksanız yeşil dokuya girmeyin, ince bir kahverengi şerit bırakın. Bitki yerine sığmayacak kadar büyüdüyse tek çözüm öbeği bölmektir.

Palmiyeler kökleri biraz sıkışık olduğunda iyi büyür ve saksı değişimine hassastır. İki üç yılda bir, kökler saksıyı doldurduğunda ilkbaharda ya da yaz başında bir boy büyük saksıya alın. Kırılgan köklere zarar vermemek için kök topunu dağıtmadan taşıyın. Saksı değiştirmediğiniz yıllarda üstteki birkaç santim toprağı alıp taze toprakla yenileyin. Büyük bitkiler için ağır ve geniş tabanlı bir saksı seçin.

Areka öbek oluşturduğu için evde en pratik yöntem bölmedir. İlkbaharda, saksı değiştirirken öbekten kendi kökleri olan birkaç gövdeyi dikkatle ayırın ve ayrı bir saksıya dikin; ana bitkinin köklerine mümkün olduğunca az zarar verin. Tohumdan da yetiştirilebilir, ancak tohumlar en az 25 °C'de, sıcak ve nemli bir ortamda çimlenir ve süreç aylar alır. Ev bitkisi olarak yetişen arekalar nadiren çiçek ve tohum verir.

İlkbaharda saksı değişimi, bölme ve gübrelemeye başlama zamanıdır. Yazın toprağı tamamen kurutmayın, yaprak altlarını kırmızı örümceğe karşı kontrol edin ve bitkiyi doğrudan güneşten koruyun. Sonbaharda gübreyi kesin, balkondaki bitkiyi içeri alın. Kışın sulamayı biraz azaltın, bitkiyi kaloriferden uzak tutun ve nemi artırın; oda sıcaklığı 13 °C'nin altına düşmemeli.