Biber Bakımı

Biberin istediği sıcaklık, düzenli nem ve destek. Fideyi mayısta en sıcak köşeye, viyolde ya da saksıda durduğu derinlikte dikin; gövde dibine toprak doldurmayın ya da çok az doldurun. Bahçede sırta dikmek, sulama suyunun gövdeye değmesini engeller. Dalları meyve yükü altında kolay kırıldığı için dikimde bir kazık çakın, meyve bağladıkça yan dalları da yumuşak iple destekleyin. Aynı yere üst üste biber, domates ya da patlıcan dikmeyin ve önceki dönemden kalan bitki artıklarını temizleyin.

Biber kuru ortamda iyi gelişmez; toprağın hep hafif nemli kalmasını ister. İl tarım müdürlüklerinin önerisi suyu bol ve seyrek değil, az ve sık vermektir. Toprak yüzeyi kurumaya başladığında sulayın. Su stresi yaşayan bitkide meyveler küçük kalır, çoğu zaman çiçekler de silkinir. Tersine, sulama suyunun kök boğazına kadar yükselmesi kök boğazı yanıklığını tetikler; bu yüzden gövdeyi ıslatmayın. Saksıdaki biber yazın çok çabuk kurur, sıcak ve kuru günlerde her gün kontrol edin. Bahçede toprağın üstüne serilen kalın bir organik malç nemi korur.

Biber bol ışık ve sıcaklık ister, günde en az altı saat doğrudan güneş almalıdır. Işık şiddeti arttıkça meyve tutumu da artar. Balkonda güneye bakan bir duvar dibi en uygun yerdir. RHS, açıkta yetiştirilen biber için en sıcak ve en güneşli, sıcaklığın 15 °C ve üzerinde kaldığı bir köşe önerir. Fide döneminde viyolleri çok aydınlık bir pencerede, 16–18 °C'de tutun.

Biber kökleri narindir; ağır, killi ve havasız toprakta sağlıklı gelişemez. Tınlı-kumlu ya da tınlı-hafif killi, organik maddece zengin ve süzek topraklar idealdir, pH 5,5–6,5 arası uygundur. Toprağınız fakir ya da çok ağırsa dikimden önce birkaç kova kompost ya da iyi yanmış gübre karıştırın. Saksıda yetiştirecekseniz en az 30 cm genişlikte bir saksıya tek bitki dikin ve torf içermeyen çok amaçlı kompost kullanın; standart bir dikim torbasına iki üç bitki sığar.

Biber için uygun hava nemi %60–80 arasıdır. Kuru ve sıcak havada kırmızı örümcek gibi öz su emen zararlılar hızla çoğalır, özellikle serada. Serada sıcak günlerde zemini ıslatmak hem nemi artırır hem de sıcaklığı düşürür. Nem çok yükseldiğinde ise gri küf gibi mantar hastalıkları artar; sera içi nemin düşürülmesi bu hastalıkları kontrol altına almayı kolaylaştırır. Açıkta bitkileri sık dikmeyin ki yapraklar arasında hava dolaşsın.

Biber en iyi 20–30 °C arasında gelişir. İl tarım müdürlüğü kaynakları 15 °C'nin altında ve 32 °C'nin üzerinde bitkinin zarar gördüğünü, 35 °C'nin üzerinde gelişmenin yavaşladığını belirtir. Düşük sıcaklıkta takoz meyve denen şekli bozuk meyveler oluşur. RHS, fideyi gece sıcaklıkları düzenli olarak 12 °C'nin üstüne çıktıktan sonra dışarı dikmeyi, genç bitkileri haziran sonuna kadar örtüyle rüzgâr ve soğuğa karşı korumayı önerir. 0 °C'nin altında bitki ölür.

Dikimden önce toprak analizine göre temel gübreleme yapılır; iyi yanmış çiftlik gübresi sonbaharda toprağa karıştırılabilir. Biberde fazla azotlu gübrelemeden kaçının, çünkü meyve olgunlaşmasını geciktirir. Damla sulama yoksa azotlu gübre üretim boyunca üçe bölünerek verilir. Saksıdaki biberlere çiçeklenme başlayınca haftada bir potasyumca zengin sıvı gübre verin. Zenginleştirilmiş toprakta yetişen biber düzenli beslemeye ihtiyaç duymayabilir, ama gübre verimi artırır.

Türkiye'de biberde budama yapılmaz ve iyi bir hasat için gerekli değildir. RHS, 30 cm boya ulaşan bitkinin ucunu almanın daha çok sayıda ama daha küçük meyve verdirdiğini, bu işin hasadı biraz geciktirdiğini belirtir. Budamadan çok destek önemlidir: dallar kırılgandır, iri meyveli çeşitlerde meyve yüklü yan dalları bitkinin çevresine çakılan bambu çubuklara yumuşak iple bağlayın.

Biber tohumla çoğaltılır. Açıkta yetiştirmek için tohumu mart sonu–nisan başında viyole ya da küçük saksılara ekin; çimlenme için 18–21 °C gerekir, sıcak bir pencere önü ya da ısıtmalı çimlendirme kutusu işe yarar. Fideler çıktıktan sonra 16–18 °C'de, bol ışıkta tutun ve toprağı eşit nemde bırakın. İki gerçek yaprak açınca her birini 7,5–9 cm'lik ayrı bir saksıya alın. Fideyi dikmeden önce iki hafta kadar gündüzleri dışarı çıkararak dış koşullara alıştırın.

Mart–nisan tohum ekimi ve fide yetiştirme dönemidir. Mayısta, geceler 12 °C'yi geçince fideleri dikin ve kazıkları yerleştirin; ilk haftalarda genç bitkileri örtüyle koruyabilirsiniz. Haziranda çiçeklenmeyle birlikte saksıdakilere gübre başlar, sürgün uçlarında yaprak biti kontrol edilir. Temmuz–eylül hasat dönemidir; meyveleri düzenli toplamak yeni meyve bağlamayı teşvik eder. Sezon sonunda soğuklar başlarken saksıdaki biberi içeri alırsanız kalan meyveler olgunlaşabilir.