Kabak Bakımı

Kabak geniş yer kaplar; bahçede bitkiler arasında en az 90 cm bırakın, tarlada kolsuz çeşitler 80–120 cm sıra arası, 40–60 cm sıra üzeri mesafeyle dikilir. Fideyi saksısından kökleri bozmadan çıkarın, çukurun ortasına dikip hafifçe bastırın ve bol su verin. Genç bitkileri sümüklü böcek ve salyangozlara karşı koruyun. Yaz boyunca iki işiniz vardır: toprağı nemli tutmak ve meyveleri küçükken toplamak. Küçükken düzenli toplanan meyveler hasat döneminin uzun sürmesini sağlar.

Kabak, özellikle meyve verirken ve saksıda yetişirken düzenli su ister; toprağı sürekli nemli tutmaya çalışın. İlk meyveler görüldükten sonra sulama büyük önem kazanır, çünkü meyveler çok hızlı büyür. Suyu bitkinin dibine verin, yaprakları ıslatmayın; ıslak yaprak külleme gibi mantar hastalıklarını kolaylaştırır. Sıcak günlerde sabah erken ya da akşam sulayın ki su buharlaşmadan toprağa işlesin. Bitkinin yanına gömülen 15 cm'lik bir saksıya su dökmek, suyun gövde dibinde birikmeden köklere ulaşmasını sağlar. Saksıdaki kabak sıcak havada her gün kontrol ister.

Kabak ışığa bağımlı bir tür değildir, ama ışıktan hoşlanır; günde en az altı saat doğrudan güneş alan bir yer seçin. Işığın en önemli etkisi çiçeklenme üzerinedir: kısa günlerde dişi çiçek oluşumu, uzun günlerde erkek çiçek oluşumu artar. Yırtılmış ya da hastalıklı yaprakları kaldırmak meyvelerin güneş almasını kolaylaştırır ve hasatta meyveyi bulmanızı sağlar. Saksıdaki kabağı sıcak ve güneşli bir balkona yerleştirin.

Kabak toprak bakımından çok seçici değildir, ama çok ağır ve çok kumlu toprakları sevmez. Organik maddece zengin, orta yapılı, hafif topraklarda iyi yetişir; toprak pH'sı 6–7 civarında olmalıdır. Humusu bol toprağı sever, bu yüzden dikim çukurlarına iyi yanmış organik gübre ya da kompost karıştırın. Köklerin çoğu üst 30 cm'de olsa da yanlara 1–1,5 m uzanabilir. Saksıda yetiştirecekseniz bodur ya da kompakt bir çeşit seçin ve en az 45 cm genişlikte bir saksıya tek bitki dikin.

Kabak nem bakımından seçici değildir; yüksek ya da düşük nemde yetişebilir, %70 civarında nemde iyi gelişir. Nem %95'in üzerine çıktığında külleme, mildiyö ve gri küf gibi mantar hastalıkları hızla yayılır. Açıkta bu risk, sık dikimle ve yaprakların ıslatılmasıyla artar. Bitkiler arasında hava dolaşımı bırakın ve sulamayı yaprakları ıslatmadan yapın. Samsun İl Tarım Müdürlüğü'nün yayını sakız kabağının fazla sıcaktan ve nemden hoşlanmadığını belirtir.

Sakız kabağı soğuktan çabuk zarar görür; 0 °C'de bitkide üşüme şoku oluşur. Yetiştirme 8–10 °C'nin altında kısıtlanır, bu yüzden hava sıcaklığı 10 °C'nin üstüne çıkmadan fide dikmeyin ya da tohum ekmeyin. Doğrudan ekim için toprak sıcaklığının 15 °C'ye ulaşmasını bekleyin. En uygun sıcaklık 20–27 °C'dir, 18–35 °C arasında rahatça yetişir; daha yüksek sıcaklıkta meyve tutumu zorlaşır. Sakız kabağı 15 °C gibi düşük sıcaklıkta bile meyve bağlayabilir.

Kabak humusu bol toprağı sever; dikimden önce çiftlik gübresi ya da kompostla toprağı zenginleştirin, çiftlik gübresini sonbaharda vermek uygundur. Kimyasal gübreyi toprak analizine göre, bir kısmını dikimde, bir kısmını ilk dişi çiçekler görülünce, kalanını bir ay sonra verin. Saksıdaki kabağa ilk meyveler irileşmeye başlayınca 10–14 günde bir potasyumca zengin sıvı gübre verin. Toprakta yetişen bitki, toprak fakir değilse genellikle ek gübre istemez.

Kabak tohumla çoğaltılır. Erken ürün için tohumu nisan–mayısta 7,5 cm'lik saksılara, yan yatırarak yaklaşık 1,3 cm derine ekin; çimlenme için 18–21 °C gerekir. Toprak ısındıktan sonra tohumu doğrudan yerine de ekebilirsiniz: her noktaya 2,5 cm derine iki üç tohum atın, çıkanlardan en güçlüsünü bırakın. Tarlada tohumlar 5–7 günde çimlenir. Dışarıda ekilen tohum daha geç ürün verir ve fideler nemli havada sümüklü böceklere karşı daha savunmasızdır.

Kabakta önce erkek çiçekler açar, dişi çiçekler bir iki hafta sonra gelir; bu yüzden ilk çiçeklerin meyve vermemesi normaldir. Dişi çiçek, sapının altındaki minik meyveden tanınır. Tozlaşmayı arılar sağlar ve arılar 15 °C'nin üzerinde çalışır. Erken yazda serin havada tozlaşma zayıf kalır, meyveler bağlamaz ya da küçükken ucundan çürür; hava ısınınca düzelir. Çevrede arı yoksa elle tozlama yapın: erkek çiçeğin tozunu küçük bir fırçayla dişi çiçeğin ortasına taşıyın. Erkek çiçekleri yemek için toplayabilirsiniz.

Nisanda viyole tohum ekilir. Mayısta, hava 10 °C'nin üstüne oturunca fideler dikilir ya da tohum doğrudan toprağa atılır; genç bitkileri sümüklü böceklerden koruyun. Haziranda ilk hasat başlar, meyveleri gün aşırı toplayın. Temmuz–ağustos en yoğun ürün ve külleme dönemidir; yaprakları izleyin, lekeli ya da yırtık yaprakları dipten kesin. Eylülde ürün azalır; hasadı biten bitkileri ve artıklarını bahçeden uzaklaştırın.