İçeriğe geç
Filizim

Kuruyan Dallar: Olası Nedenler ve Budama

Dal ve sürgün uçlarından başlayarak yapraklar kahverengileşir, dökülür ve dal kurur. Kuruma bir dalda kalabilir ya da bitkinin geneline yayılabilir. Nedeni bulmak için son bir yılın hava koşullarını, kökleri ve kuru dalın sağlam dokuya geçtiği yeri inceleyin.

Son kontrol: Eylül 2026Nasıl hazırlıyoruz?

Olası nedenler

  1. 1KuraklıkSık görülür

    Uzun kurak dönemlerde kökler yaprakları besleyecek suyu bulamaz; önce yapraklar solar, sonra dökülür ve sürgün uçları kurur. Köklere en uzak kısımlar önce ve en çok etkilenir. Yeni dikilen ağaç, çalı ve sarmaşıklar köklerini birkaç yılda yerleştirdiği için özellikle risk altındadır. Kurak dönemde derinlemesine sulayın ve malç serin.

  2. 2Don ve soğuk hasarıSık görülür

    İlkbahar donları taze sürgünlerin uçlarını kahverengileştirip kurutabilir; hasar genellikle bitkinin tepesinde ve açıkta kalan kısımlarında yoğunlaşır. Sert kışlar dona dayanıksız bitkilerde dal ve gövdeyi öldürebilir. Odunsu bitkilerde don hasarı aylar sonra ortaya çıkabilir. Hasarlı sürgünleri ilkbaharda sağlam dokuya kadar kesin.

  3. 3Kök sorunlarıAra sıra

    Su basması, sürekli ıslak ve ağır toprak ya da kök çürüklüğü hastalıkları kökleri öldürdüğünde bitki suyu yukarı taşıyamaz. Belirtiler solma, seyrek ve sarı yapraklanma ve dal kurumasıdır; çoğu zaman kök çürümesi ilerledikten sonra fark edilir. Dal kuruması bütün bitkiye yayılıyorsa kök boğazını ve kökleri kontrol edin.

  4. 4Dal hastalıkları ve kanserAra sıra

    Bakteriyel ve mantar kaynaklı kanserler dal kabuğunda çökük, ölü alanlar oluşturur; erik ve kirazda bakteriyel kanserde bu alanlardan zamklı sızıntı gelebilir. Kanser dalı çepeçevre sardığında dalın ucu hızla kurur. Bu mantarlar çoğu zaman don ya da kötü budama yaralarından girer. Hastalıklı dalları sağlam dokuya kadar kesin.

  5. 5ZararlılarAra sıra

    Yoğun kabuklu bit bulaşması özsuyu emerek dal ve sürgünlerin şekilsizleşmesine ve kurumasına yol açabilir; özellikle zırhlı kabuklu bitlerde bu sık görülür. Dallarda küçük, yapışık kabarcıklar ya da pullar arayın. Yapışkanlık, siyah is küfü ve karınca trafiği de özsu emen bir zararlıya işaret edebilir.

Hızlı kontrol listesi

0/6 kontrol edildi · işaretler kaydedilmez

Ne yapmalı?

  • Kuru ve hasarlı dalları sağlam dokuya kadar temiz bir kesimle alın.
  • Kesimi bir tomurcuğun hemen üstünden, dışa eğimli yapın.
  • Kurak dönemlerde derinlemesine sulayın ve malç serin.
  • Yeni dikilen ağaç ve çalıları ilk yıllarda kuraklığa karşı izleyin.
  • Hastalıklı dal kesiminden sonra aletlerinizi temizleyin.

Ne yapmamalı?

  • Budama kesiği sonunda uzun güdük bırakmayın.
  • Kuruyan dalları ağacın dibinde bırakmayın.
  • Kuraklık ya da su basmasına eğilimli toprağa yeni dikim yapmayın.

Bu sorunun görüldüğü yaygın bitkiler

Nedenini birlikte bulalım

Toprak, ışık ve sulama hakkında birkaç soruyu yanıtlayın; verdiğiniz bilgilere göre olası nedenleri sıralayalım.

Teşhise başla

Sık Sorulan Sorular

Kuru dalı nereden kesmeliyim?
Kuru dalı, canlı dokuya ulaşana kadar geri kesin. Kesimi bir tomurcuğun ya da yan dalın hemen üstünden, tomurcuktan dışa doğru eğimli yapın. Uzun bırakılan güdükler kuruyarak geriye doğru ölür ve hastalıklara kapı açar. Keskin ve temiz alet kullanın; hastalıklı dallarda kesimler arasında aleti temizleyin.
Kuruyan ağaç tekrar canlanır mı?
Bu, hasarın nedenine ve büyüklüğüne bağlıdır. Kuraklık ya da don gibi hava kaynaklı hasarlarda bitki çoğu zaman yeni büyümeyle toparlanır; hasarlı kısımları kesmek ve bakımı düzeltmek yeterli olabilir. Kök çürüklüğü ya da gövdeyi saran kanserde toparlanma olasılığı düşüktür; bir uzmana danışın.
Don hasarı ne zaman anlaşılır?
Bazı bitkilerde don hasarı birkaç gün içinde kararma ve kavrulma olarak görülür. Odunsu bitkilerde ise hasar aylar sonra, ilkbaharda sürgünler çıkmadığında ya da yaz başında dallar kuruduğunda anlaşılabilir. Bu yüzden kuruyan bir dalın nedenini ararken son on iki aydaki hava koşullarını düşünün.
Yeni diktiğim ağacın dalları neden kuruyor?
Yeni dikilen ağaçların kök sistemi kuraklığa dayanacak hâle gelene kadar birkaç yıl geçer. Bu dönemde kurak havada sulama yetersiz kalırsa önce köklere uzak sürgün uçları kurur. Su basan ya da sıkışmış toprak da yeni kökleri öldürebilir. İlk yıllarda toprağı derinlemesine sulayın ve çevresini malçla örtün.
Erik ve kirazda kuruyan dallar neden olur?
Erik, kiraz ve akrabalarında bakteriyel kanser sık görülen bir nedendir. İlkbaharda kabukta çökük, ölü alanlar ve zamklı sızıntı oluşur, sürgünler hızla kurur; yapraklarda da saçma deliği gibi küçük delikler görülebilir. Zamk tek başına kanser anlamına gelmez; çökük, ölü kabuk olup olmadığına bakın.
Kuruma zararlılardan olabilir mi?
Olabilir. Kabuklu bitler dallara yapışık, hareketsiz ve kolay gözden kaçan böceklerdir; yoğunlaştıklarında dal kurumasına yol açarlar. Yapışkanlık, siyah is küfü ve karıncalar da özsu emen zararlıya işaret eder. Az sayıdaki kabuklu biti fırça ya da bezle temizleyin, yoğun bulaşmış dalları kesin.
Kaynaklar (6)

Soguk

Hastalik

Nedenler

Zararlılar