
Bahçe kekiği tam güneşte, süzek ve kireçli toprakta, az suyla kolayca yetişir; yapraklar en kokulu hâline çiçeklenmeden hemen önce ulaşır, bu yüzden hasadı o zaman yapın.
- Işık
Direkt güneş
Tam güneş; günde en az 6 saat doğrudan güneş. İçeride en güneşli pencere önünde tutun.
- Sulama kontrolü
Yazın ~6–9 günde bir kontrol
Kışın ~12–18 günde bir
- Nem
En az %40
- Sıcaklık
13–21 °C
En düşük -15 °C
- Zorluk
Kolay
- Evcil hayvan
Evcil hayvanlar için toksik değil
| Oca | Şub | Mar | Nis | May | Haz | Tem | Ağu | Eyl | Eki | Kas | Ara |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Ocak: ekim | Şubat: ekim, dikim, budama | Mart: ekim, dikim, budama, çiçeklenme, hasat, saksı değişimi | Nisan: ekim, dikim, budama, çiçeklenme, hasat, saksı değişimi | Mayıs: ekim, dikim, budama, çiçeklenme, hasat | Haziran: ekim, dikim, budama, çiçeklenme, hasat | Temmuz: dikim, budama, çiçeklenme, hasat | Ağustos: budama, çiçeklenme, hasat | Eylül (bu ay): budama, hasat | Ekim: bakım işi yok | Kasım: bakım işi yok | Aralık: bakım işi yok |
- Ekim
- Dikim
- Budama
- Çiçeklenme
- Hasat
- Saksı değişimi
Bahçem'e ekleyin; Kekik için kontrol ve bakım zamanlarını biz hatırlatalım.
Bu ay bu bitki için ne yapılmalı?
Türkiye geneli · Eylül
- Yapın: Toprağı ~6–9 günde bir kontrol edin; toprağın büyük kısmı kuruyunca sulayın.
- Yapın: Çiçeklenme bitince solmuş çiçekli uçları kırpın.
- Kaçının: Yerleşmiş bitkiye gübre vermeyin.
Genel Bakım
Bahçe kekiği yerini sevdiği sürece çok az bakım ister: tam güneş, hızla su süzen toprak ve az su. Toprağın yüzeyine serilen ince çakıl ya da mıcır hem yabancı otu bastırır hem de alt dalları ıslak topraktan uzak tutarak çürümeyi önler. Güçlü komşu bitkilerin ya da dökülen yaprakların kekiği örtmesine izin vermeyin. Düzenli hasat bitkiyi sık ve taze sürgünlü tutar; birkaç yılda bir yeni bitki yetiştirmek odunlaşmayı çözer.
- Kurutmak için büyük hasadı çiçeklenme başlamadan hemen önce yapın.
- Toprak yüzeyine ince çakıl sermek alt dalları çürümeden korur.
- Etiketteki bilimsel adı kontrol edin; kekik adıyla farklı cinsler satılır.
Sulama
Bahçeye yerleşmiş kekik kurağa dayanıklıdır ve RHS'ye göre yeni dikildiği dönem ile sıcak, kuru havalarda saksıda yetiştiği durumlar dışında nadiren suya ihtiyaç duyar. Toprağın büyük kısmı kuruyunca sulayın. Penn State Extension, saksıdaki kekiğin sulamalar arasında biraz kurumasını önerir. Asıl tehlike fazla sudur: kökler özellikle kışın ıslak toprakta çürür. Saksı tabağında su bırakmayın.
Sulama kontrol kartı
Sabit gün yok; yazın ~6–9 günde bir toprağı kontrol edin, kışın ~12–18 günde bir toprağı kontrol edin. Toprağın büyük kısmı kuruyunca sulayın.
Toprağı şimdi kontrol edin: nasıl?
Işık
Tam güneş ister; günde en az altı saat doğrudan güneş alan bir yer seçin. Güneye ya da batıya bakan balkon, taşlık bahçe ve yol kenarları uygundur. İçeride yetiştirilecekse Missouri Botanik Bahçesi güneşli bir mutfak penceresini önerir. Penn State Extension, yeterli ışık almayan otların inceldiğini, yapraklarının küçüldüğünü ve kokularının zayıfladığını belirtir.
Toprak
Kuru, kumlu ya da taşlı ve çok iyi drene olan toprakta en iyi gelişir. RHS ve NC State Extension nötr ile alkali arası pH önerir; kireçli toprak kekiğe uygundur. Ağır ya da kışın ıslak kalan toprakta saksı ya da yükseltilmiş yatak kullanın. Saksı en az 15 cm genişliğinde ve 10 cm derinliğinde, bol drenaj delikli olmalı; toprak esaslı karışıma hacmin dörtte birine kadar kum ya da ince çakıl ekleyin.
Nem
Kekik kuru havayı ve iyi hava dolaşımını sever; nemli ve havasız ortamda kök ve gövde çürümesi riski artar. Penn State Extension, içeride yetiştirilen otlarda çok düşük nemin yaprakları kuruttuğunu, fazla nemin ise çürümeye ve mantar sorunlarına yol açtığını belirtir. Kaloriferli odada saksıları bir arada toplayın, havasız bir odada pencereyi aralayarak ya da bir vantilatörle hava akımı sağlayın.
Sıcaklık
Sıcağı ve güneşi seven bir bitkidir. RHS'nin H5 sınıfındadır; −10 ile −15 °C arası kışlara dayanır. Soğuktan çok ıslak kış toprağı zarar verir. Yağışlı bölgelerde bahçedeki bitkiyi kış yağmurundan koruyun, saksıları saçak altına alın. İçeride yetiştirirken Penn State Extension gündüz 18–21 °C, gece 13–16 °C sıcaklık önerir. Tohumlar 15–20 °C'de iyi çimlenir.
Budama
Bitkiyi sık tutmak için ilkbahar ortasından sonuna kadar ve çiçeklenmeden hemen sonra hafifçe kırpın. RHS yaşlı, yapraksız odunsu gövdeye inen sert budamanın riskli olduğunu, bu gövdelerin yeniden sürgün vermeyebileceğini belirtir. Illinois Extension ise birkaç yılda bir ilkbaharda sert kesimle yenilemeyi önerir; bunu deneyecekseniz yedek bitkiyi önceden çelikle hazırlayın. Düzenli hasat da budama işlevi görür.
Saksı Değiştirme
Kökler drenaj deliğinden çıkmaya başladığında saksıyı değiştirin. Penn State Extension en uygun zamanın ilkbahar başı olduğunu belirtir; bitki böylece büyüme döneminde yeni toprağa yerleşir. Yeni saksı eskisinden biraz büyük ve bol delikli olmalıdır. Kışı içeride geçirecek bir bahçe kekiğini Illinois Extension'ın önerdiği gibi sonbaharda saksıya alabilirsiniz; toprağı kuru tarafta tutun.
Çoğaltma
Tohumdan yetiştirmek mümkündür ama çimlenme düzensizdir ve bitkinin hasada gelmesi yaklaşık bir yıl sürer. Daha kolay yollar çelik, daldırma ve bölmedir. Penn State Extension ilkbahar sonunda genç sürgünlerden 10 cm'lik uç çelikleri alıp kuma dikmeyi önerir. RHS ilkbahar ya da sonbaharda alçak dalları toprağa sabitleyerek daldırmayı ve yerleşmiş bitkileri bölmeyi önerir. Daldırma, dalı ana bitkiden ayırmadan köklendirmektir.
Çiçeklenme
Bahçe kekiği Mayıs–Temmuz arasında sürgün uçlarında küçük lila, pembe ya da beyaz çiçekler açar. Çiçekler arılar ve diğer tozlayıcılar için değerli bir kaynaktır. Yaprakların uçucu yağı çiçeklenmeden hemen önce en yüksek düzeye ulaşır; bu yüzden kurutmak için büyük hasadı o dönemde yapın. Çiçeklenme bitince solmuş uçları hafifçe kırpın. Çiçekler de yenir ve salatalara yaprak gibi koku verir.
Mevsimsel Bakım
| Oca | Şub | Mar | Nis | May | Haz | Tem | Ağu | Eyl | Eki | Kas | Ara |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Ocak: ekim | Şubat: ekim, dikim, budama | Mart: ekim, dikim, budama, çiçeklenme, hasat, saksı değişimi | Nisan: ekim, dikim, budama, çiçeklenme, hasat, saksı değişimi | Mayıs: ekim, dikim, budama, çiçeklenme, hasat | Haziran: ekim, dikim, budama, çiçeklenme, hasat | Temmuz: dikim, budama, çiçeklenme, hasat | Ağustos: budama, çiçeklenme, hasat | Eylül (bu ay): budama, hasat | Ekim: bakım işi yok | Kasım: bakım işi yok | Aralık: bakım işi yok |
- Ekim
- Dikim
- Budama
- Çiçeklenme
- Hasat
- Saksı değişimi
İlkbaharda tohum ekin, saksı değiştirin ve bitkiyi hafifçe kırpın; Nisan–Haziran arası dikim zamanıdır. Mayısta, çiçeklenme başlamadan önce kurutmak için büyük hasadı yapın. Yaz boyunca taze sürgün kesmeye devam edin ve çiçeklenme sonrası kırpın. Sonbaharda daldırma ve bölme yapabilirsiniz. Kışın toprağı kuru tutun, saksıları yağmur almayan bir yere çekin.
Yaygın Sorunlar
Kökler çürüyorSık görülür
Kışın ıslak kalan, kötü drene toprakta kökler çürür.
Dallar kuruyor
Yaşlanan bitki odunlaşır; yapraksız gövdeler yeniden sürgün vermeyebilir.
Bitki boy atıp inceldi
İçeride ya da gölgede yeterli ışık almayınca sürgünler incelir, yapraklar küçülür.
Zararlılar
- Sümüklü böcek ve salyangoz: RHS'ye göre genç sürgünleri yiyebilir.
- Biberiye böceği: Yaprakları kemirir; genellikle ciddi zarar vermez.
- Adaçayı yaprak piresi: Yapraklarda soluk benekler bırakır.
Önce kültürel ve mekanik önlem alın: zararlıyı suyla yıkayın, yoğun bölümleri kesin, bitkiyi diğerlerinden ayırın.
Hastalıklar
- Kök çürüklüğü: Özellikle kışın ıslak kalan, kötü drene toprakta görülür.
Sık Sorulan Sorular
Kekik ne zaman hasat edilir?
Kekik ile İzmir kekiği aynı bitki mi?
Kekik kaç günde bir sulanır?
Kekik kedilere ve köpeklere zararlı mı?
Kekik neden kurur ya da odunlaşır?
Kekik nasıl çoğaltılır?
Kekik saksıda ya da evde yetişir mi?
Kekik hakkında
Bu kayıt, bahçe kekiği olarak da bilinen Thymus vulgaris'i anlatır. Güneybatı Avrupa ve güneydoğu İtalya kökenli, nane familyasından (Lamiaceae) odunsu tabanlı, her dem yeşil küçük bir çalıdır. İnce, dört köşeli ve tüylü gövdeleri üzerinde kenarları aşağı kıvrık, gri-yeşil, çok kokulu yapraklar taşır. 15–30 cm yüksekliğinde bir öbek oluşturur ve Mayıs–Temmuz arasında sürgün uçlarında küçük lila ya da beyaz çiçekler açar; bu çiçekler arıları çeker.
Türkiye'de kekik adı tek bir bitkiyi anlatmaz. Ege Üniversitesi Ziraat Fakültesi'nden Doç. Dr. Çiğdem Sönmez ve Prof. Dr. Emine Bayram'ın Antalya İl Tarım ve Orman Müdürlüğü'nce yayımlanan ders notlarına göre, uçucu yağında karvakrol ve timol bulunan pek çok tür kekik olarak kabul edilir; Thymus, Origanum, Satureja, Thymbra ve Coridothymus cinsleri bu gruptadır. İhracatta en büyük payı Origanum onites, yani İzmir kekiği alır. Kara kekik ya da zahter olarak bilinen Thymbra spicata ve İstanbul kekiği denen Origanum vulgare alt türü de aynı adla satılır. Fidelikte kekik etiketiyle aldığınız bitki bu nedenle farklı bir cinsten olabilir; bilimsel adı etikette kontrol edin.
Bahçe kekiği tam güneş, iyi drene ve nötr ile alkali arası toprak ister; kurağa dayanıklıdır. En sık hata fazla sudur: özellikle kışın ıslak kalan toprakta kökler çürür ve bitki kısa sürede kaybedilir. İkinci sorun yaşlanmadır. Birkaç yıl sonra gövdeler odunlaşır, bitki dağılır ve yaprak azalır; bu noktada çelik ya da daldırmayla yeni bitki yetiştirmek en kolay yoldur. Düzenli hasat bitkiyi sık tutar.
ASPCA Thymus vulgaris'i kedi, köpek ve atlar için toksik olmayan bitkiler arasında sayar. Aynı kaynak Yunan kekiği olarak da bilinen Origanum vulgare subsp. hirtum'u ise kedi ve köpeklerde hafif kusma ve ishale yol açabilen toksik bitkiler arasında gösterir.
Kaynaklar (11)
Nem
- Penn State Extension — Growing Herbs Indoors (Humidity) · erişim 19 Eylül 2026
- UNH Extension — How can I increase the humidity indoors for my houseplants? · erişim 19 Eylül 2026
Bakim
- RHS — How to grow thyme · erişim 19 Eylül 2026
- Missouri Botanical Garden Plant Finder — Thymus vulgaris · erişim 19 Eylül 2026
Hasat
- Penn State Extension — Herb Garden Plants: Thyme · erişim 19 Eylül 2026
- University of Illinois Extension — Thyme · erişim 19 Eylül 2026
- NC State Extension Plant Toolbox — Thymus vulgaris · erişim 19 Eylül 2026
Toprak
- RHS Plants — Thymus vulgaris · erişim 19 Eylül 2026
Toksisite
- ASPCA — Thyme (Thymus vulgaris) · erişim 19 Eylül 2026
- ASPCA — Oregano (Origanum vulgare hirtum) · erişim 19 Eylül 2026