İçeriğe geç
Filizim
Çiçeklenmiş dereotunda sarı şemsiye çiçek salkımları
Fotoğraf: Tomas Pocius · CC0 1.0 · künye

Dereotu Bakımı

Anethum graveolens

Diğer adları: Dere otu

Son kontrol: Eylül 2026Nasıl hazırlıyoruz?

Dereotu tam güneşte, iyi drene olan toprakta ve tohumu doğrudan yerine ekildiğinde kolay yetişir; kurak havada sulamayı aksatmayın, yoksa hızla çiçeğe kalkar.

  • Işık

    Direkt güneş

    Tam güneş. Günde en az 6 saat doğrudan güneş ister; gölgede uzayıp incelir ve yatar.

  • Sulama kontrolü

    Yazın ~4–6 günde bir kontrol

    Kışın ~8–12 günde bir

  • Nem

    %40–60

  • Sıcaklık

    21–27 °C

  • Zorluk

    Kolay

  • Evcil hayvan

    Evcil hayvanlar için toksik değil

Bahçeme Ekle

Bahçem'e ekleyin; Dereotu için kontrol ve bakım zamanlarını biz hatırlatalım.

Bu ay bu bitki için ne yapılmalı?

Türkiye geneli · Eylül

  • Yapın: Toprağı ~4–6 günde bir kontrol edin; toprağın üst 2–3 cm'si kuruyunca sulayın.
  • Yapın: Sonbahar hasadı için yaz sonunda yeniden ekin.
  • Yapın: Ekimden altı hafta sonra yaprak kesmeye başlayın, bitkinin en az üçte birini bırakın.
  • Yapın: Kahverengileşen tohum tepelerini kesip kese kâğıdında ters asarak kurutun.

Genel Bakım

Dereotu az bakım ister, ama iki kurala uymak gerekir: yerinden oynatmamak ve kurak havada susuz bırakmamak. Tohumu doğrudan son yerine ya da derin bir saksıya ekin, fideler çıkınca seyreltin. Yaprak için yetiştiriyorsanız çiçek saplarını çıktıkça kesin ve sürgün uçlarını düzenli alın; bitki gürleşir ve çiçeklenme gecikir. Uzun çeşitler rüzgârda yatabilir, korunaklı bir yer seçin ya da destek verin. Yaprak üretimi birkaç hafta sürdüğü için birkaç haftada bir yeni ekim yapın.

  • Tohumu doğrudan yerine ekin; dereotu şaşırtmayı sevmez.
  • Birkaç haftada bir küçük partiler halinde ekin, taze yaprak yaz boyu sürer.
  • Hasatta bitkinin en az üçte birini yerinde bırakın.

Sulama

Dereotu çok su isteyen bir bitki değildir; Utah State University fazla sulamanın külleme hastalığını kolaylaştırdığını belirtir. Toprağın üst 2–3 cm'si kuruyunca sulayın. Buna karşılık RHS sıcak ve kurak havada susuz kalan dereotunun hızla çiçeğe kalktığını, yaprak üretiminin durduğunu vurgular; kurak dönemlerde sulamayı aksatmayın. Saksıdaki bitki yazın çok çabuk kurur, kontrolü sıklaştırın. NC State Extension düzenli sulamanın tohuma kaçmayı önlediğini, fazla suyun ise bitkiyi uzatıp yatırdığını belirtir.

Sulama kontrol kartı

Sabit gün yok; yazın ~4–6 günde bir toprağı kontrol edin, kışın ~8–12 günde bir toprağı kontrol edin. Toprağın üst 2–3 cm'si kuruyunca sulayın.

Toprağı şimdi kontrol edin: nasıl?

Işık

Dereotu tam güneş ister. Günde en az 6 saat doğrudan güneş alan, rüzgârdan korunaklı bir yer seçin. Kısmi gölgeye katlanır, ama NC State Extension gölgede ve fazla suyla yetişen dereotunun uzayıp incelerek yattığını belirtir. Utah State University uzun günlerde yapraklardaki uçucu yağ miktarının arttığını not eder. İçeride güneşli bir pencere önünde de yetişir; RHS ışığın bol olduğu aylarda daha gür bitkiler elde edileceğini belirtir.

Toprak

İyi drene olan, gevşek ve orta verimli toprakları sever; Utah State University çok zengin toprak gerekmediğini, en uygun pH aralığının 5,5–6,5 olduğunu belirtir. Ekimden önce yabani otları temizleyin, toprağı kabartın, taşları ayıklayın ve tırmıkla ince bir yüzey hazırlayın. RHS soğuk ve ıslak toprağı sevmediğini vurgular. Saksıda en az 30 cm genişlik ve derinlikte bir kap kullanın; kazık kök derine iner. Bodur çeşitler saksıya daha uygundur.

Sıcaklık

Dereotu ılıman iklimi sever. NC State Extension en iyi 21 °C civarında büyüdüğünü, düşük sıcaklıklara dayanabildiğini belirtir; sera denemelerinde yaprak kütlesi ortalama sıcaklık 27 °C'ye çıkana kadar artmaya devam etmiştir. Tohum için toprak ısınmalıdır; RHS içeride ekimde ortamın 15 °C'nin altına düşmemesini önerir. Sıcak ve kurak havada erken çiçeğe kalkar; Utah State University 35 °C'nin üstündeki sıcaklıkların tohum verimini düşürdüğünü belirtir.

Budama

Dereotunda budama, çiçeklenmeyi geciktirmek içindir. Yaprak için yetiştiriyorsanız çiçek saplarını görür görmez kesin ve sürgün uçlarını düzenli alın; bitki enerjisini yeni yapraklara verir. Hasatta genç bitkiden yalnızca birkaç yaprak alın ve RHS'nin önerdiği gibi bitkinin en az üçte birini her zaman yerinde bırakın. Tohum almak istediğiniz birkaç bitkiyi kesmeden çiçeğe bırakın.

Çoğaltma

Dereotu yalnız tohumla çoğaltılır ve en iyi sonucu yerine ekimde verir. Tohumu 1 cm derinliğe, sıralar arasında 30 cm bırakarak ekin; fideleri 20 cm aralıkla seyreltin. Fideler toprak sıcaklığına göre 7–21 günde çıkar. Viyolde başlatacaksanız her gözeye bir tohum ekin ve fideleri ekimden yaklaşık dört hafta sonra, kazık kök uzamadan dikin. Çiçeğe bırakılan bitkilerin döktüğü tohumlar kendiliğinden çimlenir; bu fideleri de küçükken taşıyın.

Çiçeklenme

Dereotu yaz ortasında gövde uçlarında küçük sarı çiçeklerden oluşan şemsiyeler açar. Utah State University lezzetin çiçeklenme başladığında en yüksek olduğunu belirtir; çiçeklenmeden sonra yaprak üretimi durur. Çiçekler arıları ve uğur böceği gibi faydalı böcekleri çeker. Tohumlar yaz sonu ve sonbaharda kahverengileşip kuruduğunda toplanır.

Mevsimsel Bakım

Dereotu bakım takvimiTürkiye geneli
Dereotu bakım takvimi, Türkiye geneli
OcaŞubMarNisMayHazTemAğuEylEkiKasAra
Ocak: ekimŞubat: ekim, dikimMart: ekim, dikim, hasatNisan: ekim, dikim, budama, çiçeklenme, hasatMayıs: ekim, dikim, budama, çiçeklenme, hasatHaziran: ekim, dikim, budama, çiçeklenme, hasatTemmuz: ekim, budama, çiçeklenme, hasatAğustos: ekim, budama, çiçeklenme, hasatEylül (bu ay): ekim, budama, çiçeklenme, hasatEkim: ekim, hasatKasım: hasatAralık: hasat
  • Ekim
  • Dikim
  • Budama
  • Çiçeklenme
  • Hasat

İlkbaharda toprak ısınınca ilk ekimi yapın ve yaz ortasına kadar birkaç haftada bir küçük ekimlerle devam edin. Mayıstan itibaren yaprak kesimi başlar. Yaz sıcağında sulamayı aksatmayın, yaprak bitlerine bakın ve çiçek saplarını kesin. Yaz sonunda sonbahar hasadı için yeniden ekin; ağustos–ekimde tohumları kahverengileşen tepelerden toplayın.

Yaygın Sorunlar

Zararlılar

  • Yaprak biti: Çiçeklenme ve tohum olgunlaşması sırasında sürgün uçlarında yoğunlaşır.
  • Trips: Yapraklarda beyazımsı-gümüşi renk açılmaları yapar, kurak havada artar.
  • Sümüklü böcek ve salyangoz: Genç ve yumuşak yaprakları yer.

Önce kültürel ve mekanik önlem alın: zararlıyı suyla yıkayın, yoğun bölümleri kesin, bitkiyi diğerlerinden ayırın.

Hastalıklar

  • Külleme: Yaprak ve saplarda beyaz-grimsi bir örtü oluşur; fazla sulama ve sık ekim hastalığı artırır.
  • Phytophthora kök ve gövde çürüklüğü: Islak, drene olmayan toprakta kök ve gövde dibi çürür, bitki solar.

Sık Sorulan Sorular

Dereotu kaç günde bir sulanır?
Sabit bir gün yoktur; yazın ~4–6, kışın ~8–12 günde bir toprağı kontrol edin. Üst 2–3 cm kuruysa sulayın, nemliyse bekleyin. Dereotu fazla su istemez ve ıslak toprakta hastalanır, ama sıcak ve kurak havada susuz kalırsa hızla çiçeğe kalkar. Saksıdaki bitki yazın çok çabuk kurur, kontrolü sıklaştırın.
Dereotu neden hemen çiçeğe kalkıyor?
En sık neden sıcak ve kurak havadır. RHS'ye göre susuz kalan dereotu erkenden çiçek sapı çıkarır ve yaprak üretimi durur; sık ekim de bunu hızlandırır. Kurak dönemde sulamayı aksatmayın, fideleri 20 cm aralıkla seyreltin, çiçek saplarını çıktıkça kesin. Yavaş çiçeğe kalkan çeşitler seçin ve birkaç haftada bir yeni ekim yaparak her zaman genç bitkileriniz olmasını sağlayın.
Dereotu fidesi şaşırtılır mı?
Şaşırtma, yani fideyi yerinden alıp başka yere dikmek, dereotunun sevmediği bir iştir; kazık kökü zedelenen bitki geriler ya da erken çiçeğe kalkar. Bu yüzden tohumu doğrudan son yerine ekin. Viyolde başlatmak zorundaysanız her gözeye bir tohum ekin ve fideleri ekimden yaklaşık dört hafta sonra, kazık kök uzamadan, kök topunu dağıtmadan dikin. Dikimden önce fideleri sulayın.
Dereotu ne zaman ekilir?
İlkbaharda toprak ısınınca ekime başlayın ve yaz ortasına kadar birkaç haftada bir küçük partiler halinde sürdürün; RHS ekim dönemini ilkbahar ortasından yaz ortasına kadar verir. Yaz sonunda yapılan ekimler sonbahar hasadı verir. Yaprak kesimine ekimden yaklaşık altı hafta sonra başlanır. Soğuk ve ıslak toprağa erken ekilen tohum iyi çimlenmez.
Dereotu saksıda yetişir mi?
Evet, ama derin bir saksı gerekir. RHS en az 30 cm genişlik ve derinlikte bir kap ile torf içermeyen çok amaçlı kompost önerir; kazık kök derine iner. Bodur ve yavaş çiçeğe kalkan çeşitler saksıya daha uygundur. Tohumu doğrudan saksıya ekin, fideleri seyreltin. Saksı toprağı sıcak havada çok çabuk kurur; susuz kalan dereotu çiçeğe kalkacağı için toprağı sık kontrol edin.
Dereotu kedi ve köpekler için zehirli mi?
ASPCA dereotunu kedi, köpek ve atlar için toksik olmayan bitkiler arasında sayar. Aynı kayıt, bitkiyle uzun süre temas eden deride tahriş görülebileceğini not eder. NC State Extension'ın bitki kaydı da dereotunu kediler, köpekler ve atlar için toksik olmayan bitkiler arasında etiketler. Evcil hayvanınız yaprakları sürekli kemiriyorsa saksıyı ulaşamayacağı bir yere alın.
Dereotu tohumu nasıl toplanır?
Birkaç bitkiyi kesmeden çiçeğe bırakın. Tohumlar yaz sonu ve sonbaharda kahverengileşip kuruduğunda çiçek sapını kesin, tepeyi bir kese kâğıdının içine koyup sapları aşağı gelecek şekilde asın. Kuruyan tohumlar kendiliğinden torbaya dökülür. Sap kırıntılarını ayıklayıp tohumları hava almayan bir kavanozda serin ve karanlık bir yerde saklayın.

Dereotu hakkında

Dereotu (Anethum graveolens), maydanoz ve havuçla aynı familyadan, anavatanı Akdeniz ile güneybatı Asya olan tek yıllık bir bitkidir. İçi boş, dik gövdeleri üzerinde tüy gibi ince bölünmüş, mavimsi yeşil yapraklar taşır; RHS'ye göre koşullara ve çeşide bağlı olarak 90 cm ile 1,5 m arasında boylanır ve yaz ortasında küçük sarı çiçeklerden oluşan şemsiyeler açar. Mutfakta yaprağı, çiçek şemsiyesi ve tohumu kullanılır; yaprağı taze kullanıldığında en kokuludur, tohumu turşu ve ekmeklere tat verir.

Dereotunun iki huyu bakımını belirler. Birincisi kazık köküdür: RHS ve Maryland Üniversitesi yayım servisi dereotunun şaşırtmayı, yani fideyi yerinden alıp başka yere dikmeyi sevmediğini, bu yüzden tohumun doğrudan son yerine ekilmesini önerir. Fide yetiştirecekseniz her gözeye bir tohum ekin ve fideleri kazık kök uzamadan, ekimden yaklaşık dört hafta sonra, kök topunu dağıtmadan dikin. İkincisi tohuma kaçmadır: sıcak ve kurak havada dereotu erkenden çiçek sapı çıkarır ve yaprak üretimi durur. Kurak dönemde düzenli sulama ve birkaç haftada bir yapılan küçük ekimler taze yaprağın yaz boyu sürmesini sağlar.

Ekim ilkbaharda toprak ısınınca başlar ve yaz ortasına kadar sürer; yaz sonunda yapılan ekimler sonbaharda yeni bir hasat verir. Ekimden yaklaşık altı hafta sonra yaprak kesmeye başlanır. Yaprak için yetiştirilen bitkide çiçek sapları çıktıkça kesilir; birkaç bitkiyi çiçeğe bırakmak ise arıları ve yaban arıları, uğur böcekleri gibi faydalı böcekleri bahçeye çeker, gelecek yıl için de tohum sağlar. Dökülen tohumlar kendiliğinden çimlenir; bu fideleri de kazık kökleri gelişmeden taşıyabilirsiniz.

Fazla su ve gölge bitkiyi uzatıp inceltir ve yatırır; rüzgârlı yerlerde uzun gövdeler kırılabilir, gerekirse destek verin. ASPCA dereotunu kedi, köpek ve atlar için toksik olmayan bitkiler arasında sayar ve uzun süreli temasta deride tahriş görülebileceğini not eder.

Kaynaklar (8)