Delikli Yapraklar: Kim Yiyor, Ne Yapmalı
Yapraklarda küçük yuvarlak delikler, düzensiz yenik kenarlar ya da iri boşluklar görülür. Deliğin şekli ve büyüklüğü, çevrede sümük izi, dışkı ya da leke olup olmadığı suçluyu bulmanıza yardım eder.
Son kontrol: Eylül 2026Nasıl hazırlıyoruz?
Olası nedenler
1TırtılSık görülür
Kelebek ve güve tırtılları yapraklarda düzensiz delikler açar, bazen yaprakları damarlara kadar yer. Lahana, brokoli ve karnabahar gibi lahanagiller ile latin çiçeği en çok etkilenenlerdir. Yaprakların altında yumurtalar, tırtıllar ve koyu renkli dışkı arayın. Tırtıl ve yumurtaları elle toplayın, sebzeleri ince tülle örtün.
2Salyangoz ve sümüklü böcekSık görülür
Salyangoz ve sümüklü böcekler geceleri beslenir, gündüz saklanır; yaprak, çiçek ve meyvelerde düzensiz, iri delikler açar. Çevrede parlak sümük izleri tipik işarettir. Akşam ya da sabah erken saatte elle toplayın, saklandıkları tahta, taş ve yabancı otları kaldırın, sulamayı akşam yerine sabah yapın.
3Pire böceğiAra sıra
Pire böcekleri üç milimetreden küçük, rahatsız edildiğinde pire gibi sıçrayan parlak böceklerdir. Yapraklarda çok sayıda küçük çukur ve saçma gibi delikler açarlar. Zarar genellikle fide döneminde önemlidir, gelişmiş bitkiler tolere eder. Fideleri örtüyle koruyun ve sonbaharda bitki artıklarını temizleyin; erginler bu artıklarda kışlar.
4Saçma deliği hastalığıAra sıra
Kayısı, şeftali, kiraz ve erikte görülen bu hastalıkta ilkbaharda yapraklarda küçük mor ya da kırmızımsı lekeler çıkar; lekelerin ortası kahverengileşip düşer ve saçma ile vurulmuş gibi delikler kalır. Yağışlı, ılık kış ve ilkbaharda artar. Hastalıklı dal ve tomurcukları budayın, yaprakları sulamada ıslatmayın.
5Dolu, rüzgâr ve fiziksel hasarNadir
Dolu genç yapraklarda ve meyvelerde yırtılma, ezilme ve küçük yaralar bırakır; bu izler yaprak büyüdükçe daha belirgin olur. Hasar genellikle bitkinin tepesinde ve açıkta kalan tarafında yoğunlaşır. Sert rüzgâr da yaprakları yırtar. Bitki çoğu zaman bu hasarı yeni büyümeyle kapatır.
Hızlı kontrol listesi
0/6 kontrol edildi · işaretler kaydedilmez
Ne yapmalı?
- Bitkileri akşam ve sabah erken saatte el feneriyle kontrol edin.
- Tırtıl, yumurta, salyangoz ve sümüklü böcekleri elle toplayın.
- Lahanagilleri ve fideleri ince tül ya da örtüyle koruyun.
- Saçma deliği görülen ağaçta hastalıklı dalları budayın.
- Saklanma yeri olan tahta, taş ve yabancı otları kaldırın.
Ne yapmamalı?
- Akşam saatlerinde sulama yapmayın.
- Hastalıklı yaprak ve dalları ağacın dibinde bırakmayın.
- Tülün yapraklara değmesine izin vermeyin; kelebek tülün üstünden yumurta bırakabilir.
Bu sorunun görüldüğü yaygın bitkiler
- SebzelerMarulSalyangoz ve sümüklü böcekler özellikle genç fideleri delik deşik eder.

- SebzelerRokaPire böcekleri yapraklarda küçük yuvarlak delikler açar.
- SebzelerLahanaLahana kelebeği tırtılları yaprakları delik deşik eder.
- SebzelerKarnabaharLahana kelebeği tırtılları yaprakları yer.
- SebzelerBrokoliLahana kelebeği ve diğer tırtıllar yaprakları yer.
- Çiçekler ve Süs BitkileriHostaSalyangoz ve sümüklü böcekler yaprakları delik deşik eder.
- Otlar ve Aromatik BitkilerFesleğenGölgede ve ıslak, sık dikimlerde sümüklü böcek ve salyangozlar yaprakları deler.

- Meyve AğaçlarıKiraz AğacıBakteriyel kanser yapraklarda saçma ile delinmiş görünüm bırakır.

- Meyve AğaçlarıKayısı AğacıYaprakdelen (çil) lekeleri kuruyup düşer, yaprakta delikler kalır.

- Meyve AğaçlarıŞeftali AğacıYaprakdelen (çil) hastalığında lekeler kuruyup düşer, yaprak saçma deliği gibi görünür.
- Otlar ve Aromatik BitkilerDereotuSümüklü böcek ve salyangozlar genç, yumuşak yaprakları yer.

- AğaçlarKatalpaKatalpa sfenks tırtılları yaprakları delik deşik eder, ağacı nadiren öldürür.
Nedenini birlikte bulalım
Toprak, ışık ve sulama hakkında birkaç soruyu yanıtlayın; verdiğiniz bilgilere göre olası nedenleri sıralayalım.
Teşhise başlaSık Sorulan Sorular
Yapraklarımı kim yiyor, nasıl anlarım?
Gündüz göremiyorum, yapraklarda delikler nereden çıkıyor?
Saçma deliği hastalığı nedir?
Lahanalarım delik delik, ne yapmalıyım?
Fidelerin yaprakları küçük deliklerle dolu, neden?
Dolu vuran bitki toparlanır mı?
Kaynaklar (6)
Hastalik
- UC IPM – Shot hole, or Coryneum blight · erişim 19 Eylül 2026
- RHS – Bacterial canker · erişim 19 Eylül 2026
Zararlılar
- RHS – Cabbage caterpillars · erişim 19 Eylül 2026
- UC IPM – Snails and slugs · erişim 19 Eylül 2026
- UC IPM – Flea beetles · erişim 19 Eylül 2026
Hava hasari
- RHS – Weather damage · erişim 19 Eylül 2026