İçeriğe geç
Filizim

Nisanda Bitki Bakımı

Nisan, bahçenin asıl açıldığı aydır; bölgeler arasındaki fark da en çok bu ayda hissedilir. Antalya'da domates çiçekteyken Ankara'da bir gece donu fideleri yakabilir, Erzurum'da ise toprak yeni çözülür. Bu yüzden dikim kararını takvimdeki tarihe değil, bulunduğunuz yerin son donuna göre verin. Ege'de don dönemi çoktan bitmiştir; Marmara'da da domates, biber, patlıcan ve fesleğen fideleri ayın son haftasından itibaren açığa geçebilir. İç ve Doğu Anadolu'da aynı fideleri bir süre daha evde ya da korunaklı bir köşede tutun.

Büyüme hızlandıkça iki şey birlikte artar: su ihtiyacı ve zararlılar. Yeni sürgünlerin ucunda ve gül goncalarının çevresinde yaprak bitleri koloni kurar. İlk görüldüğünde tazyikli suyla yıkamak ya da sürgün ucunu parmakla sıyırmak çoğu zaman yeter; fazla azotlu gübre ise yumuşak sürgünü ve bitleri çoğaltır. Sulamada kış alışkanlığını bırakın ve toprağı daha sık kontrol edin, çünkü yeni dikilen fidenin kökü henüz yüzeydedir. Evin içinde de güneşin açısı değişir: kışı güney penceresinin dibinde geçiren bitkiler, güçlenen güneşle camın arkasında yanık lekeleri gösterebilir.

Son kontrol: Eylül 2026Nasıl hazırlıyoruz?

Bu ayın 3 önceliği

  1. 1

    Dikimi son dona göre yapın

    Sıcak seven fideleri bölgenizin don dönemi bittikten sonra açığa dikin. Geceler hâlâ serinse fideleri akşamları örtün.

  2. 2

    Yaprak bitlerini erken yakalayın

    Gül, biber ve meyve ağaçlarının sürgün uçlarına haftada birkaç kez bakın. Küçük kolonileri tazyikli suyla yıkayın ya da elle temizleyin; uğur böceği gibi doğal düşmanlara dokunmayın.

  3. 3

    Sulama düzenini yenileyin

    Toprağı daha sık kontrol edin, üst 2–3 cm kuruysa kök bölgesine kadar derin sulayın. Toprağı saman ya da kompostla örtmek nemi korur.

Bölgeye göre farklar

Kaymalar vejetasyon döneminin başlangıç ve bitişinden, don riski MGM'nin il bazlı don sıklığından (%5 ve üstü) hesaplanır.

  • Akdeniz

    Mevsim:
    İlkbahar İstanbul'a göre ~7 hafta erken
    Don riski:
    Yok

    Antalya ve Adana'da sıcaklar erken başlar; açıktaki domates ve biberde düzenli, derin sulamaya geçin ve bitki diplerini malçla örtün. Narenciyede çiçeklenme sürerken sulamayı aksatmayın.

  • Ege

    Mevsim:
    İlkbahar İstanbul'a göre ~4 hafta erken
    Don riski:
    Yok

    İzmir ve Manisa'da domates, biber ve fesleğen fidelerini açığa dikme zamanıdır. Ilık ve nemli sabahlarda güllerde külleme ve yaprak biti için sürgün uçlarını kontrol edin.

  • Marmara

    Mevsim:
    İlkbahar İstanbul ile aynı dönemde
    Don riski:
    Yok

    İstanbul ve Bursa'da don dönemi geride kalır; domates, biber ve patlıcan fidelerini ayın son haftasından itibaren dikebilirsiniz. Yeni dikilen fideleri ilk günlerde öğle güneşinden koruyun.

  • Karadeniz

    Mevsim:
    İlkbahar İstanbul ile aynı dönemde
    Don riski:
    Yok

    Samsun ve Trabzon'da don riski bitmiştir ama bahar yağışları sürer; fideyi toprak ısınınca ve aşırı ıslak değilken dikin. Nemli havada domates ve gülü yaprağı ıslatmadan, dipten sulayın.

  • İç Anadolu

    Mevsim:
    İlkbahar İstanbul ile aynı dönemde
    Don riski:
    Var: Nisan

    Ankara, Konya ve Kayseri'de nisan hâlâ don riskli bir aydır; domates ve biber dikimi için mayısı bekleyin. Çiçekteki küçük meyve ağaçlarını ayazlı gece tahmin edildiğinde bahçe tülüyle örtün.

  • Doğu Anadolu

    Mevsim:
    İlkbahar İstanbul'a göre ~5 hafta geç
    Don riski:
    Var: Nisan

    Erzurum ve Kars'ta don sürer, toprak yeni işlenebilir hâle gelir. Ispanak, turp ve bezelye ekimini ayın sonuna doğru yapın; domates ve biber için haziranı bekleyin.

  • Güneydoğu Anadolu

    Mevsim:
    İlkbahar İstanbul'a göre ~3 hafta erken
    Don riski:
    Yok

    Gaziantep ve Diyarbakır'da don dönemi bitmiştir; domates, biber, patlıcan ve kabak açığa dikilebilir. Güneşli ve kuru günlerde yeni fidelerin toprağını sık kontrol edin.

Nisan ayında yapılacaklar

Liste bitkilerin bakım kurallarından hesaplanır; ilinizi seçince bölgenize göre kayar.

Türkiye geneli · Nisan

Ev bitkileri109 bitki

  • Orkide
    • Orkide gübresini az ve düzenli verin; her dördüncü sulamayı gübresiz yapın.
    • Yapmayın: Saksıyı tabakta su içinde bırakmayın, suyu yaprakların ortasına kaçırmayın.
  • Monstera
    • Ayda bir, nemli toprağa dengeli sıvı gübre verin.
    • Kökler saksıyı doldurduysa bir boy büyük saksıya alın ve desteği yenileyin.
  • Paşa Kılıcı
    • Ayda bir, nemli toprağa sıvı ev bitkisi ya da kaktüs gübresi verin.
    • Kökler saksıyı doldurduysa yalnızca biraz büyük, delikli bir saksıya alın.
  • Barış Çiçeği
    • Birkaç haftada bir seyreltik sıvı gübre verin; arada toprağı bol suyla yıkayın.
    • Kökler saksıyı sıkıca doldurduysa birkaç santim büyük saksıya alın.
  • Aloe Vera
    • Saksıyı dolduran bitkiyi en fazla iki boy büyük, delikli saksıya kaktüs toprağıyla alın.
    • Dipten çıkan köklü yavruları ayırıp ayrı saksılara dikin.
  • Salon Sarmaşığı
    • Ayda bir, nemli toprağa genel amaçlı sıvı ev bitkisi gübresi verin.
    • Uzayıp seyrekleşen gövdeleri bir yaprağın üstünden kesin; uçları suda köklendirin.
  • Kauçuk
    • Ayda bir, nemli toprağa azotça zengin sıvı gübre verin.
    • Kökler saksıyı doldurduysa bir boy büyük saksıya alın; gerek yoksa üstteki toprağı tazeleyin.
  • Zamioculcas
    • Yarı yarıya sulandırılmış sıvı gübreyi nemli toprağa verin.
    • Rizomlar saksıyı zorluyorsa yalnızca bir boy büyük saksıya alın.

Balkon ve çiçekler93 bitki

  • Gül
    • Ölü, hastalıklı ve çapraz dalları çıkarın; güçlü dalları dışa bakan bir gözün hemen üstünden kısaltın.
    • Çıplak köklü gülleri toprak donmuş ya da çamur değilken dikin.
  • Sardunya
    • Son don geçtikten sonra fideleri birkaç gün alıştırıp güneşli balkona ya da bahçeye çıkarın.
    • Dengeli sıvı gübreyi nemli toprağa verin.
  • Ortanca
    • Solmuş çiçek başlarını ilk ya da ikinci sağlam göz çiftinin üstünden kesin, en yaşlı bir iki dalı dipten çıkarın.
    • Toprak donmuş ya da çamur değilken dikin, dikimden sonra bol sulayıp malçlayın.
  • Begonvil
    • Yeni büyüme başlamadan dağınık ve fazla uzamış dalları kısaltın; kalın eldiven giyin.
    • Düzenli aralıklarla fosforu yüksek çiçeklendirici gübre verin; azotlu gübreden kaçının.
  • Begonya
    • Son don geçip gece sıcaklıkları ısınınca begonyayı alıştırarak balkona ya da bahçeye dikin.
    • Boy atan sürgünlerin uçlarını çimdikleyin.
  • Petunya
    • Son don geçip toprak ısınınca fideleri alıştırarak dikin; dikimde sürgün ucunu koparın.
    • Yapmayın: Don riski geçmeden fideleri dışarı çıkarmayın.
  • Lale
    • Çiçek solunca sapını kesin, yaprakları sararana kadar bırakın.
    • Solmuş çiçeği tohum bağlamadan alın; tohum soğanın gücünü tüketir.
  • Hercai menekşe
    • Solan çiçekleri koparın; tohum bağlamayan bitki daha uzun açar.

Sebzeler38 bitki

  • Domates
    • Tohumu viyole ya da küçük saksılara, korumalı ve ılık bir ortamda 1–2 cm derine ekin.
    • Fideyi son don geçtikten sonra, ilk yaprakları toprak üstünde kalacak kadar derine dikin ve can suyu verin.
    • Yapmayın: Toprağı kupkuru bırakıp birden bol su vermeyin; nem dalgalanması meyveyi çatlatır.
  • Biber
    • Tohumu viyole korumalı ve ılık bir ortamda ekin; çimlenme için 18–21 °C sağlayın.
    • Fideyi son don geçip geceler 12 °C'nin üstüne çıkınca, viyolde durduğu derinlikte dikin.
    • Yapmayın: Fazla azotlu gübre vermeyin; meyvelerin olgunlaşması gecikir.
  • Salatalık
    • Tohumu viyole korumalı ortamda ya da son dondan sonra doğrudan toprağa, yan yatırarak 1–2 cm derine ekin.
    • Fideyi 4–5 yapraklıyken, hava 12 °C'nin üstüne oturunca kök topunu bozmadan dikin.
    • Yapmayın: Yaprakları ıslatarak sulamayın; suyu bitkinin dibine verin.
  • Çilek
    • Frigo fideyi bir gece suda bekletip günün serin saatinde dikin; ilk haftalarda sık ve az sulayın.
    • Kızaran meyveleri sabah serinliğinde, sapından tutarak toplayın.
    • Yapmayın: Don beklenen gecelerde çiçekli bitkileri açıkta bırakmayın; üzerini örtün.
  • Patlıcan
    • Ana gövdenin ucunu koparın; bitki yan dal verip daha çok meyve bağlar.
    • Tohumu viyole korumalı ve sıcak bir ortamda ekin; çimlenme için en az 21 °C sağlayın.
  • Kabak
    • Tohumu viyole korumalı ortamda ya da toprak 15 °C'ye ısınınca doğrudan yerine, yan yatırarak ekin.
    • Fideyi son don geçip hava 10 °C'nin üstüne çıkınca, kök topunu bozmadan dikin.
    • Yapmayın: Yaprakları ıslatarak sulamayın; suyu bitkinin dibine verin.
  • Fasulye
    • Toprak ısınıp don riski geçince tohumu 5 cm derine doğrudan yerine ekin.
    • Baklaları taneler belirginleşmeden, kolayca kırılırken birkaç günde bir toplayın.
    • Yapmayın: Toprak 10 °C'ye ısınmadan tohum ekmeyin; soğuk toprakta tohum çimlenmez.
  • Marul
    • İlkbahar hasadı için tohumu korunaklı yastığa ya da viyole 1–2 cm derine ekin.
    • 5–6 yapraklı fideleri büyüme ucu toprağın üstünde kalacak şekilde dikin.
    • Yapmayın: Yaz sıcağında marulu tam güneşe dikmeyin; öğle gölgesi olmayan yerde tohuma kaçar.

Meyve ağaçları22 bitki

  • Limon Ağacı
    • Yaprak altlarında, meyve saplarında ve birbirine değen meyvelerin arasında unlu bit, kabuklu bit ve kırmızı örümcek arayın.
    • Nemli toprağa turunçgil gübresi verin; gübreyi gövdeye değdirmeden taç izdüşümüne yayın.
  • Zeytin Ağacı
    • Soğuklar geçince kuru, hastalıklı ve iç içe dalları çıkarın; tacın ortasına ışık girsin.
    • Fidanı güneşli, süzek ve taban suyu derinde olan bir yere dikin; iri fidanı kazığa bağlayın.
  • Portakal Ağacı
    • Meyve saplarında ve birbirine değen meyvelerin arasında unlu bit, dallarda kabuklu bit arayın.
    • Turunçgil gübresini nemli toprağa, taç izdüşümüne verin ve ardından sulayın.
    • Yapmayın: Çiçeklenme döneminde toprağın kurumasına izin vermeyin; su stresi çiçek ve genç meyve dökümüne yol açar.
  • Mandalina Ağacı
    • Taze sürgünlerde yaprak biti, meyve sapında unlu bit, yaprak altında kırmızı örümcek arayın.
    • Turunçgil gübresini nemli toprağa, gövdeye değdirmeden taç izdüşümüne verin.
  • Elma Ağacı
    • Fidanı aşı yeri toprağın 10 cm üstünde kalacak şekilde dikin, kazıkla destekleyip can suyu verin.
    • Ürün zayıfsa erken ilkbaharda ağacın dibine gübre serpin; malçlanan toprakta genellikle gerekmez.
  • İncir Ağacı
    • Çok soğuk olmayan bir günde kırık, kuru, çatal ve üst üste binen dalları kesin; eldiven takın.
    • Bu yılın sürgünlerinin uçlarını tırnakla alın; ağaç toplu kalır.
  • Kiraz Ağacı
    • Tam olgun meyveleri kuru havada, meyveye değil sapa tutarak toplayın; ağaçta meyve bırakmayın.
    • Fidanı söküldüğü derinlikte dikin, kazıkla destekleyip can suyu verin.
  • Kayısı Ağacı
    • Kuru bir günde yalnız kuru, hastalıklı ve iç içe geçmiş dalları kesin; kalın dalları tek yılda almayın.
    • Çiçek açıkken don beklenen gecelerde ağacı örtüyle koruyun, gündüz örtüyü açın.

Aromatikler19 bitki

  • Lavanta
    • Toprak ısınınca güneşli, süzek bir yere dikin; ilk yaz toprağı düzenli kontrol edin.
    • Kurutmak için başakları çiçeklerin çoğu açmadan, sabah saatlerinde kesin.
    • Yapmayın: Odunlaşmış, yapraksız gövdeye kesim yapmayın; her dalda yeşil kısım bırakın.
  • Kekik
    • Fideleri güneşli, süzek bir yere dikin; ağır toprakta saksı ya da yükseltilmiş yatak kullanın.
    • Kurutmak için çiçeklenme başlamadan hemen önce üstteki yeşil sürgünleri kesin; odunsu kısmı bırakın.
    • Yapmayın: Yerleşmiş bitkiye gübre vermeyin.
  • Fesleğen
    • Tohumu içeride, sıcak ve aydınlık bir pencere önünde küçük saksılara ya da viyollere ekin.
    • Geceler sürekli 10 °C'nin üstüne çıkınca fideleri alıştırarak dışarı dikin.
    • Yapmayın: Fideleri don riski geçmeden ve geceler ısınmadan dışarıda bırakmayın.
  • Nane
    • İlkbahar dikimini geciktirmeyin; köklü parçaları yeni sürgünler çıkmadan dikin.
    • Genç sürgün uçlarını düzenli kesin; kurutmalık için çiçeklenme başlarken biçin.
    • Yapmayın: Naneyi bahçe toprağına saksısız dikmeyin; tabansız bir kaba koyup kenarını topraktan taşırın.
  • Maydanoz
    • Tohumu 1 cm derinliğe doğrudan yerine ya da saksısına ekin, çimlenene kadar toprak yüzeyini kurutmayın.
    • Dış saplardan birkaçını toprağın 1–2 cm üstünden kesin, ortadaki genç yaprakları bırakın.
  • Dereotu
    • Tohumu 1 cm derinliğe doğrudan yerine ekin, birkaç haftada bir yeni sıra ekleyin.
    • Ekimden altı hafta sonra yaprak kesmeye başlayın, bitkinin en az üçte birini bırakın.
    • Yapmayın: Fideyi kazık kökü geliştikten sonra yerinden oynatmayın; gerekirse ekimden dört hafta içinde dikin.
  • Biberiye
    • Çiçekler solunca sürgünleri hafifçe kısaltın; yapraksız yaşlı odunlu kısma kadar kesmeyin.
    • Toprak ısınınca güneşli ve süzek bir yere dikin; köklerin üstünü ince bir toprakla örtün.
  • Adaçayı
    • Yeni sürgünler başlarken bitkiyi hafifçe budayın; yapraksız yaşlı gövdelere inmeyin, oradan sürgün vermeyebilir.
Bütün bitkilerin listesi: Bakım Takvimi

Sık Sorulan Sorular

Son donun geçtiğini nasıl anlarım?
Tek bir tarih yoktur; aynı ilde bile vadi tabanı ile yamaç arasında fark olabilir. Bu sayfadaki bölge tablosu, Meteoroloji Genel Müdürlüğü'nün il bazlı don verisine göre hangi ayların don riski taşıdığını gösterir. Riskli ay bittikten sonra da ilk bir iki hafta gece tahminlerini izleyin. Açık ve rüzgârsız gecelerde sıcaklık en çok düşer. MGM'nin Zirai Don Uyarı Sistemi ilçenize yönelik uyarıları ayrıca yayımlar; dikimden önce oraya bakmak iyi bir alışkanlıktır.
Yaprak bitlerini ilaçsız nasıl azaltırım?
Koloniler küçükken tazyikli suyla yıkayın ya da sürgün ucunu parmakla sıyırın; bunu birkaç gün arayla tekrarlayın. Uğur böceği ve larvaları, çiçek sinekleri ve parazitoit arılar bitleri kendiliğinden azaltır, bu yüzden bahçede geniş etkili ilaç kullanmaktan kaçının. Fazla azotlu gübre bitlerin sevdiği yumuşak sürgünü artırır; gübrelemeyi dengeli tutun. Çok yoğun ve yayılan bir bulaşmada Ruhsatlı ürün ve doğru doz için bir ziraat mühendisine ya da İl Tarım ve Orman Müdürlüğü'ne danışın.
Fideyi diktikten sonra yaprakları neden sarkıyor?
Buna dikim şoku denir. Kökler yeni yerine alışırken yaprakların kaybettiği suyu karşılayamaz ve bitki geçici olarak pörsür. Dikimi serin bir akşamüstü ya da bulutlu bir günde yapın, fideyi diker dikmez bol can suyu verin ve ilk iki üç gün öğle güneşinden hafifçe gölgeleyin. Dışarıya önceden alıştırılmış fideler bu şoku çok daha az yaşar. Birkaç gün içinde toparlanmayan fidede kök boğazını ve toprağın ıslaklığını kontrol edin.
Ev bitkimde kahverengi kuru lekeler çıktı, güneş yanığı mı?
Leke yalnız pencereye bakan yapraklarda, yaprağın en çok güneş alan yüzünde ve kuru, açık kahverengi ya da solgun bir yama biçimindeyse büyük olasılıkla güneş yanığıdır. İlkbaharda güneş yükselip güçlenince, kışı pencere dibinde geçiren bitkilerde sık görülür. Bitkiyi pencereden biraz uzaklaştırın ya da ince bir tül çekin. Yanan doku iyileşmez, ama yeni yapraklar sağlıklı çıkar. Leke yumuşak ve sulu görünüyorsa neden güneş değil, fazla su ya da hastalık olabilir.
Malç nedir, ne işe yarar?
Malç, toprağın yüzünü örten saman, kompost, ağaç kabuğu ya da yaprak gibi bir katmandır. Toprağın nemini korur, yabancı ot çıkışını azaltır ve sıcak günlerde kök bölgesinin aşırı ısınmasını önler; çürüdükçe toprağa organik madde de katar. Toprak ısındıktan ve iyice ıslandıktan sonra, birkaç santim kalınlığında serin. Malçı gövdeye yaslamayın, bitki dibinde küçük bir boşluk bırakın; gövdeye değen nemli malç kabukta çürümeye yol açabilir.
Kaynaklar (13)

Sebze

Soguk

Zararlılar

Ev bitkileri