Marul Bakımı

Marul çoğunlukla fideyle yetiştirilir; fide tohum ekiminden yaklaşık dört hafta sonra, 5–6 yapraklı olduğunda dikime hazırdır. Fideyi topraklı olarak çıkarın ve büyüme ucu toprağın üstünde kalacak şekilde dikin; derin dikim büyümeyi geciktirir. Baş salatalar ve marullar 30 cm, kıvırcık yaprak salatalar 15 cm arayla dikilir. Gelişme süresi kısa olduğu için bir iki yüzeysel çapa yeterlidir. Romen tipinde göbek bağlama döneminde yaprak uçlarını rafyayla hafifçe bağlamak göbeğin temiz ve açık renkli kalmasını sağlar.

Marul çok su tüketir ve toprağın sürekli nemli kalmasını ister. Su noksanlığında erken ama kötü bir baş oluşur, yaprak kenarları yanar ve bitki tohuma kaçmaya başlar. Toprağın yüzeyi kurumaya başladığında sulayın. En uygun yöntem damla sulamadır; elle sularken suyu doğrudan toprağa verin. Sabah erken sulayın: akşam sulamasının bıraktığı nem salyangozları çeker. Saksıdaki marul yazın hızla kurur, öğle güneşinden uzak tutup her gün kontrol edin.

İlkbahar ve sonbaharda güneşli bir yer marul için en iyisidir. Yaz ortasında ise öğle saatlerinde hafif gölge alan bir köşe seçin, çünkü fazla sıcak bitkiyi erken çiçeğe kaldırır. Marul uzun gün bitkisidir: gün uzunluğu ve sıcaklık birlikte arttığında generatif döneme geçer. Az ışıkta tohumların çimlenmesi de olumsuz etkilenir, bu yüzden tohumu çok derine gömmeyin; 1–2 cm yeterlidir.

Kaliteli ürün humusça zengin, su tutma kabiliyeti iyi kumlu-tınlı ya da tınlı topraktan alınır. Organik madde önemlidir ve toprağın en az bir metre derin olması istenir. Toprak pH'ı 6,0–7,0 arasında olmalıdır; asitli toprakta kalite bozulur. Marul tuza çok hassastır. Aynı yere arka arkaya marul dikmeyin; domates, kabakgiller, mısır, ıspanak, pancar ya da havuçla ekim nöbeti uygulamak hastalık ve zararlıların toprağa yerleşmesini önler.

Yalova'daki araştırma enstitüsünün ders notları marul için yüzde 60–70 hava oransal nemini ideal kabul eder. Nemin sürekli çok yüksek olduğu serin ve kapalı havalar hastalıkları kolaylaştırır; RHS serin ve nemli yazlarda yapraklarda gri küf görüldüğünü belirtir. Toprak kuruduğunda ise yaprak kenarları yanar. Sıra aralarını açık tutup yabancı otları temizlemek hava dolaşımını artırır.

Marul için en uygun yetiştirme sıcaklığı 16–21 °C'dir. Tohumlar en iyi 18–21 °C'de çimlenir; 26 °C'nin üzerinde uyku haline geçer, 25–30 °C'nin üstünde hiç çimlenmez. 7 °C gelişmenin alt sınırıdır. Bitki soğuğa en dayanıklı olduğu 6–10 yapraklı dönemde kışlık çeşitlerde 0–5 °C'ye 5–10 gün dayanır; bazı çeşitler −5 °C'yi kaldırır. Yazın ekim yapacaksanız tohumu akşam ekip soğuk suyla sulayın ve yastığı gölgeleyin.

Salata ve marullar organik maddece zengin toprakta daha iyi gelişir; dikimden önce toprağa yanmış çiftlik gübresi karıştırın. Ticari gübrenin türü ve miktarı mutlaka toprak analizine göre belirlenmelidir. Azotlu gübre tek seferde değil, dikimde ve gelişme döneminde birkaç parçaya bölünerek verilir; fosforlu gübre son toprak hazırlığında karıştırılır. Saksıda yetişen marula yaz boyunca iki haftada bir genel amaçlı sıvı gübre verin.

Marul tohumla çoğaltılır. Tohumu doğrudan yerine ekebilir ya da viyol ve yastıklarda fide yetiştirebilirsiniz; fideden yetiştirme daha erken ürün verir. Tohumları sıraya seyrek ekin; fideler 2–3 yapraklı olunca seyreltin, sökülen fideleri başka yere şaşırtabilirsiniz. Doğrudan ekimde her iki haftada bir kısa bir sıra ekmek sürekli hasat sağlar. Tohumlar uzun süre saklanmaz, her yıl taze tohum almak çimlenmeyi güvenceye alır.

Ocak–Şubat'ta ilkbahar ürünü için tohumları korunaklı yastık ya da viyole ekin, Mart–Nisan'da fideleri dikin. Mayıs–Haziran'da baş sıkılaşınca hasat edin ve yaz sıcağında yeni dikimleri hafif gölgeye yapın. Temmuz–Eylül sonbahar ve kış ürünü için ekim dönemidir; Ağustos–Ekim'de fideleri dikin. Ekim'in ikinci yarısından itibaren erken donlara karşı kışlık marulu takip edin; Kasım'dan Şubat'a kadar hasada devam edilir.