Roka Bakımı

Rokayı güneşli, nemli ve organik maddece zengin bir toprağa tohumla doğrudan ekin. Tohumları 0,5–1 cm derine, 15–20 cm aralıklı sıralara seyrek serpin; fideler tutunca bitkiler arasında 15 cm kalacak şekilde seyreltin. Sık kalan bitkiler daha çabuk çiçeğe kalkar. Seyreltirken söktüğünüz fideleri salataya katabilirsiniz. Bahçe rokası kısa ömürlüdür; sürekli hasat için birkaç haftada bir yeni sıra ekin. Çevresini yabancı otlardan temiz tutmak su rekabetini azaltır.

Roka düzenli ve eşit su ister; saçak kökleri toprağın üst 10–15 cm'sinde yayıldığı için sık ve az sulama daha uygundur. Toprak yüzeyi kurumaya başladığında sulayın. Havada ve toprakta yeterli nem olmadığında yapraklar küçülür, lifleşir ve acılaşır; kuru dönemde susuz kalan bitki de erken çiçeğe kalkar. Saksıdaki roka sıcak günlerde çabuk kurur, toprağı her gün kontrol edin. Hafif toprağa ekimden önce karıştırılan kompost nemi korur.

İlkbahar ve yaz sonu ekimlerinde güneşli bir yer idealdir. Yaz ortasında ekecekseniz günün sıcak saatlerinde hafif gölge alan bir köşe seçin; bu, çiçeklenmeyi geciktirir ve hasadı uzatır. Uzun gün koşulları rokanın yaprak kalitesini düşürür ve çiçeklenmeyi hızlandırır. Saksıdaki rokayı sıcak dalgalarında gölgeye çekmek yeterli olur.

Roka toprak konusunda seçicidir. Yaprakları için yetiştirildiğinden ağır bünyeli, killi topraklarda yaprak kalitesi bozulur. En uygun toprak organik maddece zengin, nemi tutan ama iyi drene olan kumlu-tınlı topraktır. Nötr ya da nötre yakın, pH 6,0–7,0 arası toprakları sever. Hafif ve çabuk kuruyan topraklara ekimden önce kompost karıştırmak nem tutmayı artırır.

Değerlendirilen kısım taze yapraklar olduğu için ortamdaki nemin artması yaprak kalitesini yükseltir; yeterli nem olmadığında yapraklar küçülür, lifleşir ve aromatik maddeler artarak acılaşma başlar. Rokaya özgü bir oransal nem değeri bulunmuyor; Milli Eğitim Bakanlığı'nın sebzecilik modülü sebze yetiştiriciliğinde hava neminin yüzde 60–80 olmasını ister. Kuru ve sıcak havada sulamayı aksatmamak bu açığı kapatır.

Tohumlar en iyi 20–25 °C'de çimlenir. Sıcaklık 10 °C'nin altına düştüğünde çimlenme ve gelişme yavaşlar, yapraklardaki keskin maddeler artar ve yeme kalitesi bozulur. Yaz aylarının yüksek sıcaklıkları da gelişmeyi olumsuz etkiler ve bitkiyi çiçeğe kaldırır. En iyi ürün, sıcaklığın ne çok yüksek ne çok düşük olduğu ilkbahar ve sonbaharda alınır. Hafif donlara dayanır; soğuk dönemde hasat süresi 70–80 güne uzayabilir.

Roka organik maddeyi sever; her ekimden önce toprağa iyi yanmış çiftlik gübresi ya da kompost karıştırın. Yetiştirme süresi kısa olduğu ve aynı yerden yılda birkaç ürün alınabildiği için gübrelemeyi her ekim döneminin başında, toprak hazırlığında yapın. Ticari gübre kullanacaksanız türünü ve miktarını toprak analizine göre belirleyin. Damla sulama kullanıyorsanız gübre sulama suyuyla birlikte de verilebilir.

Roka yalnız tohumla çoğaltılır. Bir gramda yaklaşık 500 tohum bulunur ve tohumlar uygun koşullarda 4–5 yıl çimlenme gücünü korur. Tohumları doğrudan yerine ekebilir ya da erken ürün için Şubat–Mart'ta içeride viyole ekip 10 cm boya gelen fideleri dışarı dikebilirsiniz. Birkaç bitkiyi çiçeğe kalkmaya bırakırsanız ince baklalar içinde tohum bağlar ve kendi kendine yeniden çıkar.

Roka ilkbaharda ya da sıcaklık artışıyla birlikte 60–90 cm'ye uzanan bir çiçek sapı çıkarır. Dört taç yapraklı çiçekler beyaz ya da krem renklidir, üzerlerinde mor damarlar bulunur ve salatalarda yenebilir. Çiçeklenen bahçe rokasında yaprak hasadı biter; çiçek saplarını koparmak hasadı yalnızca kısa bir süre uzatır. Çiçeklerden sonra oluşan ince baklalarda 10–15 tohum bulunur.

Şubat–Mart'ta ekim yerine kompost karıştırın; Mart'tan Mayıs'a kadar birkaç hafta arayla küçük sıralar ekin ve Nisan–Haziran'da hasat edin. Yaz ortasında ekimi bırakın ya da hafif gölgede, bol suyla sürdürün. Ağustos–Ekim ikinci ekim dönemidir; sonbahar ekimleri Ekim'den Aralık'a kadar yaprak verir. Soğuk dönemde büyüme yavaşlar, hasat aralığı uzar.