İçeriğe geç
Filizim

Meyve Çatlaması: Nedenleri ve Önlemler

Olgunlaşan meyvede sap çevresinden yayılan ya da çevresinde halka şeklinde çatlaklar oluşur. Domateste çok sık görülür. Derin çatlaklar mantar ve çürüklük organizmalarının meyveye girmesine yol açabilir.

Son kontrol: Eylül 2026Nasıl hazırlıyoruz?

Olası nedenler

  1. 1Düzensiz sulamaSık görülür

    Çatlamanın en önemli nedeni toprak nemindeki dalgalanmadır. Kuru kalan toprağa bolca su verildiğinde meyvenin içi hızla genişler, kabuğu aynı hızda esneyemez ve çatlar. Saksı ve torbada yetişen bitkilerde toprak nemi daha çabuk değişir. Toprağı dengeli nemde tutun, malç ve damla sulama bu dalgalanmayı azaltır.

  2. 2Kuraklık sonrası yağışSık görülür

    Uzun kurak dönemden sonra gelen şiddetli yağış hem toprağa hem de doğrudan meyveye su vererek meyve içindeki basıncı artırır. Olgunlaşan domatesin sap çevresindeki doğal açıklıklardan su doğrudan meyveye girebilir. Açıkta yetişen bitkilerde bunu tamamen önlemek zordur; yağış öncesinde olgun meyveleri toplamak kaybı azaltır.

  3. 3Sıcaklık dalgalanmasıAra sıra

    Sıcak ve güneşli günlerde meyve ısınır, içindeki basınç artar ve kabuk esnekliğini yitirir. Doğrudan güneş alan meyveler çatlamaya daha yatkındır. Değişken sıcaklıklar kabukta pürüz ve yüzeysel izlere de yol açar. Yaprak örtüsünü korumak meyveyi gölgeler; aşırı budamadan ve yaprak koparmaktan kaçının.

  4. 4Geç hasatAra sıra

    Meyve olgunlaştıkça kabuğu doğal olarak zayıflar ve çatlamaya karşı hassaslaşır. Domateste çatlama en çok renk dönmeye başladığında görülür. Tamamen olgunlaşmayı dalda beklemek yerine meyveyi renk almaya başladığında toplayıp içeride olgunlaştırmak çatlak riskini azaltabilir. Yağışlı dönemlerde hasadı geciktirmeyin. Sezon sonunda kalan meyveleri de içeride olgunlaştırabilirsiniz.

  5. 5Besin dengesizliğiNadir

    Kabuğun dayanıklılığı bitkinin beslenmesinden de etkilenir. Toprak verimliliğini dengeli tutmak ve yeterli potasyum sağlamak iyi meyve gelişimini destekler; yeterli kalsiyum da istikrarlı büyümeye yardım eder. Fazla azot hızlı ve yumuşak büyümeyi teşvik eder. Gübrelemeyi toprak analizine göre, ölçülü yapın. Beslenmenin etkisi sulamaya göre daha sınırlıdır.

Hızlı kontrol listesi

0/5 kontrol edildi · işaretler kaydedilmez

Ne yapmalı?

  • Toprağı dengeli nemde tutun, kurak dönemde düzenli sulayın.
  • Toprağı malçla örtün, mümkünse damla sulama kullanın.
  • Meyveleri renk almaya başladığında toplayıp içeride olgunlaştırın.
  • Şiddetli yağış öncesinde olgun meyveleri hasat edin.
  • Yeni ekimde çatlamaya dayanıklı çeşitleri tercih edin.

Ne yapmamalı?

  • Kupkuru toprağa bir anda bol su vermeyin.
  • Meyveleri gölgeleyen yaprakları gereğinden fazla koparmayın.
  • Azotlu gübreyi aşırı kullanmayın.

Bu sorunun görüldüğü yaygın bitkiler

Nedenini birlikte bulalım

Toprak, ışık ve sulama hakkında birkaç soruyu yanıtlayın; verdiğiniz bilgilere göre olası nedenleri sıralayalım.

Teşhise başla

Sık Sorulan Sorular

Domates neden çatlar?
Domates çatlamasının başlıca nedeni toprak nemindeki ani değişimdir: kuru dönemden sonra gelen bol yağış ya da sulama meyvenin içini hızla genişletir, kabuk yetişemez ve çatlar. Sıcak günlerde güneşte ısınan meyveler ve olgunlaştıkça zayıflayan kabuk da riski artırır. Çeşitler arasında da belirgin fark vardır.
Çatlamış meyveleri ne yapmalıyım?
Çatlamış meyveleri dalda bekletmeden toplayın ve kısa sürede kullanın. Derin çatlaklardan çürüklük organizmaları meyveye girebilir; özellikle serin ve nemli sonbahar havasında gri küf gelişebilir. Yumuşamış, küflenmiş ya da kötü kokan meyveleri atın. Sezon sonunda olgunlaşmayan meyveleri toplayıp sıcak ve karanlık bir yerde olgunlaştırabilirsiniz.
Çatlamayı tamamen önleyebilir miyim?
Tamamen önlemek zordur, çünkü sıcaklık ve yağış çoğu zaman kontrolünüz dışındadır. Riski azaltmak için toprağı dengeli nemde tutun, malç kullanın, meyveleri gölgeleyen yaprakları koruyun ve meyveleri renk almaya başladığında toplayın. Çatlama her yıl sorun oluyorsa dayanıklı bir çeşide geçmek en etkili adımdır.
Saksıdaki domates neden daha çok çatlar?
Saksı ve torbalarda toprak hacmi az olduğu için nem çok hızlı değişir: sıcak bir günde kuruyup sulamayla bir anda doygun hâle gelir. Bu dalgalanma çatlamayı artırır. Toprağa dikilen bitkilerin daha geniş kök sistemi bu değişimleri daha iyi tamponlar. Saksıda toprağı sık kontrol edin ve malçla örtün.
Yağmurdan sonra meyveler neden çatlıyor?
Uzun kuraklığın ardından gelen yağış toprağın suyunu bir anda artırır ve meyvenin içindeki basınç yükselir. Olgunlaşan meyvelerde su, sap çevresindeki küçük açıklıklardan doğrudan meyveye de girebilir. Yağış tahmini olduğunda olgun ve renk dönmüş meyveleri önceden toplamak kayıpları azaltır. Sulamada da suyu meyvelere değil toprağa verin.
Çatlamaya dayanıklı çeşit var mı?
Evet. Domates çeşitleri çatlamaya yatkınlık bakımından belirgin biçimde farklıdır ve bazı çeşitler çatlamaya dayanıklı olarak geliştirilmiştir. Tohum ya da fide alırken çeşit açıklamalarında çatlamaya dayanıklılık bilgisine bakın. Bölgenizde iyi sonuç veren çeşitler için il tarım müdürlüğüne danışabilirsiniz. Dayanıklı çeşitte de dengeli sulama gereklidir.
Kaynaklar (4)

Cesit ve bakim