İncir Ağacı Bakımı

İncir hızlı büyüyen, genellikle sağlıklı ve güçlü bir ağaçtır; bakımı büyük ölçüde doğru yer, ölçülü budama ve yaz boyunca düzenli sudan ibarettir. Kökleri sınırlandırılan ağaç yaprak yerine meyveye yönelir; bu yüzden saksıda ya da kenarları taşla çevrilmiş bir dikim çukurunda daha verimli olur. Ağaç çok dip sürgünü verir; istemediğiniz sürgünleri dipten kesin. Olgunlaşan meyveleri kuşlardan korumak için ağacı gergin bir fileyle örtebilirsiniz.

Büyüme döneminde toprak düzenli nem ister; üst 2–3 cm kuruyunca bol su verin. Yeni dikilen ağaçlar, saksıdakiler ve duvar dibinde yağmur almayan ağaçlar sıcak ve kurak günlerde her gün kontrol edilmelidir, çünkü kuruyan incir yaprak ve meyve döker. Fazla su da zararlıdır: ağır, drenajı zayıf toprakta kökler çürür. Olgunlaşma döneminde bol su ve yağmur meyvede yarılmaya yol açar; bu yüzden hasada yaklaşık bir ay kala sulamayı azaltın. Kışın saksıyı su dolu tabakta bırakmayın.

İncir tam güneşte en iyi ürünü verir; yarı gölgeye (günde 2–6 saat güneş) dayanır ama meyve azalır ve geç olgunlaşır. Serin bölgelerde güneye bakan bir duvar önü hem ışığı hem duvarın biriktirdiği ısıyı sağlar. Saksıdaki inciri yazın balkonun en güneşli köşesine koyun. Budanmayan ağaçta dallar dikine uzayıp alt kısım çıplaklaşınca meyveler öğle güneşinde yanabilir.

İncir çok ıslak topraklar dışında hemen her toprakta yetişir; en iyisi derin, süzek, organik maddece zengin kumlu-killi topraktır. Kireçli toprakları sever ve pH'ı 6–7,8 arası, nötre yakın topraklar uygundur. Tuzluluğa ve topraktaki sodyum ile bor fazlasına duyarlıdır. Taban suyu 2 metreden yakın ya da mevsime göre inip çıkan yerlerde zarar görür. Saksıda turba içermeyen, toprak esaslı bir karışım kullanın; ilk dikimde yaklaşık 30 cm genişlik ve derinlikte bir saksı yeterlidir.

İncir kurak havayı sever. Kurutmalık incir yetiştirilen bölgelerde kurutma mevsiminde havadaki nemin %40–45 civarında olması istenir. Olgunluk döneminde yüksek nem ve yağmur meyvenin yarılmasına, ekşimesine ve küf bağlamasına yol açar. Fazla yağış alan yerlerde ağaç kuvvetli büyür, meyveler iri ama tatsız olur. Nemli ve havasız bahçelerde yaprak lekeleri de daha sık görülür.

İncir yıllık ortalama sıcaklığı 18–20 °C olan, kışı ılık, yazı sıcak ve kurak yerlerde yetişir; meyve olgunlaşırken 30 °C'ye yakın ortalamalar ister. Ağaç −7/−8 °C'ye kadar dayanır. Genç ağaçlar Ekim–Kasım'da −3/−4 °C'ye inen erken donlardan ve −6/−8 °C'lik kış soğuklarından zarar görebilir. Soğuk yerlerde yaprak döküldükten sonra dalları saman ve örtüyle sarın, ilkbaharda sürgün başlayınca yavaş yavaş açın. Saksıdaki inciri sonbaharda ısıtılmayan, donsuz bir yere alın ve son dondan sonra çıkarın.

Bahçede gübreleme toprak analizine göre yapılmalıdır. İyi yanmış çiftlik gübresini hasattan hemen sonra verin ve sonbahar toprak işlemesiyle karıştırın; fosforlu ve potasyumlu gübreler de sonbaharda ya da en geç kışın ilk yarısında verilir. Azotlu gübreyi Şubat–Mart'ta, mümkünse iki parça halinde uygulayın; fazla azot yaprak ve sürgünü artırır, meyveyi azaltır. Saksıdaki incire büyüme döneminde, meyveler olgunlaşmaya başlayana kadar iki haftada bir potasyumca zengin sıvı gübre verin.

İncirde şekil, ürün ve gençleştirme budaması yapılır. Genç ağaçta ilk kışlarda gövde çevresine eşit dağılmış 3–4 ana dal seçilir ve ortası açık bir vazo şekli verilir. Verim çağında kırık, kuru, çatal, çapraz ve üst üste binen dallar kesilir; esas budama kış sonunda çok soğuk olmayan günlerde yapılır. Yaz başında bu yılın sürgünlerinin uçlarını tırnakla almak ağacı toplu tutar. Sert budamadan kaçının, ağaç sürgüne kaçar ve verim düşer. Özsu cildi tahriş ettiği için eldiven takın ve damlamaması için alttan yukarı doğru çalışın.

İncir saksıda iyi meyve verir, çünkü köklerinin sınırlanması onu meyveye yönlendirir. Bu yüzden saksıyı her seferinde yalnızca biraz büyütün; çok büyük saksıda ağaç yaprak ve sürgün yapar. İki yılda bir Mart'ta bir boy büyük saksıya alın ve toprak esaslı, turba içermeyen bir karışım kullanın. Saksı büyütmek artık zorlaştığında ağacı aynı saksıya geri koyun: gevşek toprağı atın, kökleri hafifçe kısaltın ve taze toprak ekleyin. Aradaki yıllarda yalnızca üst toprağı yenileyin.

İncir çelikle kolay köklenir. Bir yıllık, 1,5–2,5 cm kalınlığındaki sürgünlerden 25–30 cm uzunluğunda çelikler kesin: üst kesim bir boğumun hemen üstünden, alt kesim bir boğumun hemen altından olsun. Çelikleri Ocak–Şubat'ta dikin; sonbaharda alınan odun çelikleri saksıda ya da toprakta birkaç ayda yavaşça köklenir. Yere yakın bir dalı ilkbaharda ya da sonbaharda toprağa gömerek daldırma yapabilir, ilkbaharda dip sürgünlerini kökleriyle ayırıp saksıya alabilirsiniz.

Şubat–Mart: esas budama ve azotlu gübre; saksıdaki ağacın saksısını değiştirin. İlkbahar: son dondan sonra saksıyı dışarı çıkarın, bahçede fidan dikin. Haziran: bu yılın sürgünlerinin uçlarını alın, sulamayı düzenli sürdürün. Ağustos–Ekim: hasat; yere düşen meyveleri sık sık toplayın. Sonbahar: yaprak döküldükten sonra soğuk yerlerde dalları sarın, saksıyı donsuz bir yere alın.