İçeriğe geç
Filizim

Haziranda Bitki Bakımı

Haziranda bahçenin yönünü sıcaklık belirler. Günler yılın en uzunudur ve Adana, Şanlıurfa ya da İzmir'de öğle güneşi saksı toprağını birkaç saatte kurutabilir. Bu ayın ilk önceliği suyu doğru vermektir: sabah erken ya da akşamüstü, yaprağı değil toprağı ıslatarak, azar azar yerine derin sulayın. Derin sulama kökü aşağı yönlendirir; her gün biraz su vermek ise kökü yüzeyde tutar ve bitkiyi sıcağa karşı kırılgan yapar. Siyah plastik saksılar güneşte çabuk ısınır, onları açık renkli bir saksının içine koyun ya da öğle güneşinden çekin.

İkinci sırada domates gelir. Sırık domateslerde yaprak koltuğundan çıkan yan sürgünleri parmakla koparılabilecek kadar küçükken alın; bitki gücünü meyveye verir, yapraklar arasında hava dolaşır. Bodur domateslerde koltuk alınmaz. Aşırı sıcakta domates ve biberde çiçek dökümü görülebilir; bu çoğu zaman hastalık değil, sıcağın tozlanmayı bozmasıdır ve hava yumuşayınca geçer. Üçüncü iş hasattır: kiraz, çilek ve kabak düzenli toplanmak ister, kekik çiçeklenmeden hemen önce, lavanta ise çiçekler açmaya başlarken kesildiğinde en kokulu hâlindedir. Erzurum ve Kars'ta ise haziran, sıcak seven sebzelerin nihayet açığa dikildiği aydır.

Son kontrol: Eylül 2026Nasıl hazırlıyoruz?

Bu ayın 3 önceliği

  1. 1

    Sabah erken, derin sulayın

    Toprağı sabah kontrol edin, üst 2–3 cm kuruysa kök bölgesine kadar ıslatın. Toprağı malçla örtmek buharlaşmayı azaltır ve kökü serin tutar.

  2. 2

    Domateste koltuk alın

    Sırık domateslerde yaprak ile ana gövde arasından çıkan yan sürgünleri küçükken koparın. Bodur domateslerde bu işlem yapılmaz.

  3. 3

    Hasadı geciktirmeyin

    Kabak, fasulye ve salatalığı genç ve körpeyken toplayın; dalda unutulan meyve yeni çiçeklenmeyi yavaşlatır. Kiraz ve çilek hasadını sabah serinliğinde yapın.

Bölgeye göre farklar

Kaymalar vejetasyon döneminin başlangıç ve bitişinden, don riski MGM'nin il bazlı don sıklığından (%5 ve üstü) hesaplanır.

  • Akdeniz

    Mevsim:
    İlkbahar İstanbul'a göre ~7 hafta erken
    Don riski:
    Yok

    Antalya ve Adana'da sıcak stresi bu ay ciddileşir; saksıları öğle güneşinden çekin, açıktaki sebzelere sabah erken derin su verin. Narenciyede meyve tutumundan sonra görülen doğal dökülmeyi düzensiz sulamayla artırmayın.

  • Ege

    Mevsim:
    İlkbahar İstanbul'a göre ~4 hafta erken
    Don riski:
    Yok

    İzmir ve Manisa'da öğle sıcağında sulamayın; suyu damla ya da dipten vererek köke ulaştırın. Lavanta ve kekik hasadı için sabah saatlerini seçin.

  • Marmara

    Mevsim:
    İlkbahar İstanbul ile aynı dönemde
    Don riski:
    Yok

    İstanbul, Bursa ve Kocaeli'de domateste koltuk alma ve bağ yenileme haftalık iş hâline gelir. Hasadı biten kiraz ağaçlarında gerekli budamayı yaz bitmeden, kuru bir günde yapın.

  • Karadeniz

    Mevsim:
    İlkbahar İstanbul ile aynı dönemde
    Don riski:
    Yok

    Samsun ve Trabzon'da nem yüksektir; domates ve salatalıkta alt yaprakları topraktan uzak tutun ve sıraları sık dikmeyin. Çürüyen çilek ve kiraz meyvelerini dalda ya da yerde bırakmayın.

  • İç Anadolu

    Mevsim:
    İlkbahar İstanbul ile aynı dönemde
    Don riski:
    Yok

    Ankara ve Konya'da gündüz sıcağı ve kuru rüzgâr toprağı hızla kurutur; mayısta dikilen sebzelerin dibini malçlayın. Kiraz ve vişne hasadına ayın sonuna doğru hazırlanın.

  • Doğu Anadolu

    Mevsim:
    İlkbahar İstanbul'a göre ~5 hafta geç
    Don riski:
    Yok

    Erzurum, Kars ve Van'da don dönemi biter; domates, biber ve kabak fidelerini açığa dikin. Kısa yaz için erkenci çeşitleri tercih edin.

  • Güneydoğu Anadolu

    Mevsim:
    İlkbahar İstanbul'a göre ~3 hafta erken
    Don riski:
    Yok

    Şanlıurfa ve Diyarbakır'da sıcaklık bitkilerin sınırına dayanır; öğle saatlerinde sebzeleri gölge filesiyle koruyun, sulamayı sabah erkene alın. Saksıları batı cephesinden uzaklaştırın.

Haziran ayında yapılacaklar

Liste bitkilerin bakım kurallarından hesaplanır; ilinizi seçince bölgenize göre kayar.

Türkiye geneli · Haziran

Ev bitkileri115 bitki

  • Orkide
    • Orkide gübresini az ve düzenli verin; her dördüncü sulamayı gübresiz yapın.
    • Çiçekleri biten sapı, alttaki ikinci boğumun hemen üstünden kesin.
    • Yapmayın: Saksıyı tabakta su içinde bırakmayın, suyu yaprakların ortasına kaçırmayın.
  • Monstera
    • Ayda bir, nemli toprağa dengeli sıvı gübre verin.
    • Yaprak altlarında kırmızı örümcek ağı ve unlu bit kümelerine bakın.
    • Yapmayın: Öğlen güneşinin doğrudan vurduğu pencere önüne koymayın.
  • Paşa Kılıcı
    • Ayda bir, nemli toprağa sıvı ev bitkisi ya da kaktüs gübresi verin.
    • Yaprak diplerinde unlu bit, sıcak ve kuru havada kırmızı örümcek arayın.
    • Yapmayın: Öğlen güneşinin doğrudan vurduğu yere koymayın.
  • Barış Çiçeği
    • Birkaç haftada bir seyreltik sıvı gübre verin; arada toprağı bol suyla yıkayın.
    • Solan çiçek saplarını ve sararan yaprakları dipten kesin.
  • Aloe Vera
    • Ayda bir, nemli toprağa genel amaçlı sıvı gübre verin.
    • Dipten çıkan köklü yavruları ayırıp ayrı saksılara dikin.
    • Yapmayın: Balkondaki saksıyı yağmur alan açık bir yere koymayın.
  • Salon Sarmaşığı
    • Ayda bir, nemli toprağa genel amaçlı sıvı ev bitkisi gübresi verin.
    • Yaprak koltuklarında unlu bit, yaprak altlarında akar ve kabuklu bit arayın.
    • Yapmayın: Öğlen güneşinin doğrudan vurduğu pencere önüne koymayın.
  • Kauçuk
    • Ayda bir, nemli toprağa azotça zengin sıvı gübre verin.
    • Yaprak altlarında kırmızı örümcek ağı, unlu bit ve kabuklu bit arayın.
  • Zamioculcas
    • Yapmayın: Öğle güneşinin doğrudan vurduğu pencere önüne koymayın.

Balkon ve çiçekler91 bitki

  • Gül
    • Çıplak köklü gülleri toprak donmuş ya da çamur değilken dikin.
    • İlk çiçek dalgasından sonra ikinci gübrelemeyi yapın.
    • Yapmayın: Yaprakları ıslatarak ya da akşamları sulamayın; suyu gövde dibine verin.
  • Sardunya
    • Son don geçtikten sonra fideleri birkaç gün alıştırıp güneşli balkona ya da bahçeye çıkarın.
    • Çiçeklenme boyunca iki haftada bir potasyumu yüksek sıvı gübre verin.
  • Ortanca
    • Gövde ve yapraklarda beyaz mumsu kabuklu bit ve sürgün uçlarında yaprak biti arayın.
    • Yapmayın: Saksıdaki toprağın tamamen kurumasına izin vermeyin.
  • Begonvil
    • Düzenli aralıklarla fosforu yüksek çiçeklendirici gübre verin; azotlu gübreden kaçının.
    • Geceler ısınınca saksıyı güneşli yere çıkarın ya da toprağa dikin.
  • Begonya
    • Son don geçip gece sıcaklıkları ısınınca begonyayı alıştırarak balkona ya da bahçeye dikin.
    • İki haftada bir potasyumu yüksek sıvı gübreyi nemli toprağa verin.
    • Yapmayın: Güneş yaprağa vururken sulamayın ve yaprakları ıslatmayın.
  • Petunya
    • Son don geçip toprak ısınınca fideleri alıştırarak dikin; dikimde sürgün ucunu koparın.
    • Ayda bir, nemli toprağa dengeli gübre verin.
  • Lale
    • Çiçek solunca sapını kesin, yaprakları sararana kadar bırakın.
  • Hercai menekşe
    • Solan çiçekleri koparın; tohum bağlamayan bitki daha uzun açar.

Sebzeler40 bitki

  • Domates
    • Fideyi son don geçtikten sonra, ilk yaprakları toprak üstünde kalacak kadar derine dikin ve can suyu verin.
    • Sırık domateste yaprak koltuklarından çıkan sürgünleri 4–5 cm boydayken koparın.
    • Yapmayın: Toprağı kupkuru bırakıp birden bol su vermeyin; nem dalgalanması meyveyi çatlatır.
  • Biber
    • Fideyi son don geçip geceler 12 °C'nin üstüne çıkınca, viyolde durduğu derinlikte dikin.
    • Çiçeklenme başlayınca haftada bir potasyumca zengin sıvı gübre verin.
    • Yapmayın: Fazla azotlu gübre vermeyin; meyvelerin olgunlaşması gecikir.
  • Salatalık
    • Tohumu viyole korumalı ortamda ya da son dondan sonra doğrudan toprağa, yan yatırarak 1–2 cm derine ekin.
    • Fideyi 4–5 yapraklıyken, hava 12 °C'nin üstüne oturunca kök topunu bozmadan dikin.
    • Yapmayın: Yaprakları ıslatarak sulamayın; suyu bitkinin dibine verin.
  • Çilek
    • Frigo fideyi bir gece suda bekletip günün serin saatinde dikin; ilk haftalarda sık ve az sulayın.
    • Meyve için yetiştirdiğiniz bitkide kolları görür görmez keskin makasla kesin.
    • Yapmayın: Sularken tacı ve meyveleri ıslatmayın; suyu sabah toprağa verin.
  • Patlıcan
    • Ana gövdenin ucunu koparın; bitki yan dal verip daha çok meyve bağlar.
    • Fideyi ilkbahar donları tamamen bittikten sonra, 3–4 gerçek yapraklıyken dikin ve can suyu verin.
    • Yapmayın: Hasattan sonra sulamayı atlamayın; düzensiz sulama meyveyi acılaştırır.
  • Kabak
    • Tohumu viyole korumalı ortamda ya da toprak 15 °C'ye ısınınca doğrudan yerine, yan yatırarak ekin.
    • Fideyi son don geçip hava 10 °C'nin üstüne çıkınca, kök topunu bozmadan dikin.
    • Yapmayın: Yaprakları ıslatarak sulamayın; suyu bitkinin dibine verin.
  • Fasulye
    • Toprak ısınıp don riski geçince tohumu 5 cm derine doğrudan yerine ekin.
    • Sırık çeşitlere 2–3 m boyunda sırık, kamış ya da ağ desteği kurun.
    • Yapmayın: Çiçek ve bakla döneminde toprağı kurumaya bırakmayın; düzensiz su çiçek döker.
  • Marul
    • İlkbahar hasadı için tohumu korunaklı yastığa ya da viyole 1–2 cm derine ekin.
    • 5–6 yapraklı fideleri büyüme ucu toprağın üstünde kalacak şekilde dikin.
    • Yapmayın: Yaz sıcağında marulu tam güneşe dikmeyin; öğle gölgesi olmayan yerde tohuma kaçar.

Meyve ağaçları29 bitki

  • Limon Ağacı
    • Yaprak altlarında, meyve saplarında ve birbirine değen meyvelerin arasında unlu bit, kabuklu bit ve kırmızı örümcek arayın.
    • Nemli toprağa turunçgil gübresi verin; gübreyi gövdeye değdirmeden taç izdüşümüne yayın.
  • Zeytin Ağacı
    • Son don geçince saksıyı dışarıya, güneşli ve rüzgârsız bir köşeye çıkarın.
    • Saksıdaki zeytine ayda bir dengeli sıvı gübre verin.
  • Portakal Ağacı
    • Meyve saplarında ve birbirine değen meyvelerin arasında unlu bit, dallarda kabuklu bit arayın.
    • Turunçgil gübresini nemli toprağa, taç izdüşümüne verin ve ardından sulayın.
  • Mandalina Ağacı
    • Bahçedeki ağacın dibinden 30–40 cm derinden toprak alıp sıkın; avuçta dağılıyorsa sulayın.
    • Taze sürgünlerde yaprak biti, meyve sapında unlu bit, yaprak altında kırmızı örümcek arayın.
  • Elma Ağacı
    • Tele ya da duvara eğitilmiş ağaçlarda bu yılın uzun sürgünlerini kısaltın.
    • Fidanı aşı yeri toprağın 10 cm üstünde kalacak şekilde dikin, kazıkla destekleyip can suyu verin.
  • İncir Ağacı
    • Bu yılın sürgünlerinin uçlarını tırnakla alın; ağaç toplu kalır.
    • Kabuğu yumuşayıp dalından sarkan incirleri sabah çiğ kalkınca, sapını burkarak koparın.
  • Kiraz Ağacı
    • Hasat biter bitmez kuru bir günde budayın; hastalıklı dalı sağlam kısmın 25–30 cm altından kesin.
    • Tam olgun meyveleri kuru havada, meyveye değil sapa tutarak toplayın; ağaçta meyve bırakmayın.
    • Yapmayın: Olgunlaşan meyveye bol su vermeyin; kabuk çatlar.
  • Kayısı Ağacı
    • Çekirdek sertleşmeye başlarken küçük meyveleri koparın; aralarında 4–8 cm kalsın.
    • Rengini alan, dokununca hafif yumuşayan meyveleri ezmeden, hafifçe çevirerek toplayın.

Aromatikler20 bitki

  • Lavanta
    • Toprak ısınınca güneşli, süzek bir yere dikin; ilk yaz toprağı düzenli kontrol edin.
    • Çiçekler solunca solmuş sapları ve yaklaşık 2,5 cm yapraklı sürgünü kesin.
    • Yapmayın: Gübre vermeyin; lavanta besince fakir toprağı sever.
  • Kekik
    • Fideleri güneşli, süzek bir yere dikin; ağır toprakta saksı ya da yükseltilmiş yatak kullanın.
    • Kurutmak için çiçeklenme başlamadan hemen önce üstteki yeşil sürgünleri kesin; odunsu kısmı bırakın.
    • Yapmayın: Yerleşmiş bitkiye gübre vermeyin.
  • Fesleğen
    • Geceler sürekli 10 °C'nin üstüne çıkınca fideleri alıştırarak dışarı dikin.
    • Çiçek tomurcuklarını görür görmez koparın, uzayan sürgünlerin ucunu bir yaprak çiftinin üstünden alın.
    • Yapmayın: Akşam yapraklara su dökmeyin; sabah, doğrudan toprağa sulayın.
  • Nane
    • Genç sürgün uçlarını düzenli kesin; kurutmalık için çiçeklenme başlarken biçin.
    • Yaprak altlarında turuncu pas kabarcıklarına bakın, lekeli sürgünleri kesip atın.
  • Maydanoz
    • Sonbahar ve kış hasadı için tohumu yaz sonunda yeniden ekin.
    • Dış saplardan birkaçını toprağın 1–2 cm üstünden kesin, ortadaki genç yaprakları bırakın.
    • Yapmayın: Saksıyı öğleden sonra güneşinde bırakmayın; sıcak günlerde yarı gölgeye çekin.
  • Dereotu
    • Tohumu 1 cm derinliğe doğrudan yerine ekin, birkaç haftada bir yeni sıra ekleyin.
    • Sonbahar hasadı için yaz sonunda yeniden ekin.
    • Yapmayın: Sıcak ve kurak günlerde toprağın tamamen kurumasına izin vermeyin; susuzluk tohuma kaçırır.
  • Biberiye
    • Çiçekler solunca sürgünleri hafifçe kısaltın; yapraksız yaşlı odunlu kısma kadar kesmeyin.
    • Toprak ısınınca güneşli ve süzek bir yere dikin; köklerin üstünü ince bir toprakla örtün.
  • Adaçayı
    • Yeni sürgünler başlarken bitkiyi hafifçe budayın; yapraksız yaşlı gövdelere inmeyin, oradan sürgün vermeyebilir.
    • Solan çiçek saplarını yaz sonunda dipten kesin.
Bütün bitkilerin listesi: Bakım Takvimi

Sık Sorulan Sorular

Domates koltuğu nasıl alınır?
Koltuk, yaprak sapı ile ana gövdenin birleştiği yerden çıkan yan sürgündür. Sırık domateslerde bu sürgünleri birkaç santimken, sabah bitki dolgunken parmak uçlarınızla yana doğru koparın; büyümüş koltuk için temiz bir makas kullanın. Ana gövdenin tepesini ve çiçek salkımlarını koparmamaya dikkat edin. İşlemi haftada bir tekrarlayın. Bodur, yani çalı tipi domateslerde koltuk alınmaz; bu çeşitler yan dallarda da meyve verir ve budandığında verim düşer.
Sıcakta bitkim öğlen pörsüyor, akşam düzeliyor. Sulamalı mıyım?
Önce toprağa bakın. Sıcak saatlerde yaprak, kökün taşıyabildiğinden hızlı su kaybeder ve pek çok bitki öğlen geçici olarak pörsür; akşam serinliğinde toparlanıyorsa bu çoğu zaman normaldir. Sabah erken toprağı kontrol edin: üst 2–3 cm kuruysa derin sulayın. Toprak ıslak olduğu hâlde bitki sabah da pörsükse sorun susuzluk değil, kök çürümesi olabilir; bu durumda sulamayı kesip saksının drenajını kontrol edin.
Domates çiçekleri neden dökülüyor?
Haziranda en sık neden sıcaklıktır. Çok sıcak gündüzler ve serinlemeyen geceler çiçek tozunun canlılığını bozar, döllenmeyen çiçek sapından kopup düşer. Kuru hava, düzensiz sulama ve fazla azotlu gübre de dökümü artırır. Bitkiye ilaç gerekmez. Sabah derin sulayın, toprağı malçla örtün, azotlu gübreyi azaltın ve sıcak dalgası geçene kadar bekleyin. Hava yumuşayınca bitki yeniden meyve tutmaya başlar.
Tatile giderken saksıları nasıl susuz kalmadan bırakırım?
Birkaç günlük yokluk için saksıları doğrudan güneş almayan, rüzgârsız bir köşede bir araya toplayın; birbirine yakın duran saksılar daha yavaş kurur. Gitmeden önce saksının altından su çıkana kadar derin sulayın ve toprak yüzünü malçla örtün. Bir kovadan saksılara uzanan pamuklu fitiller ya da su haznesi olan saksılar suyu azar azar verir. Bir haftadan uzun yokluklarda bitkileri toprağı kontrol edip sulayacak bir komşuya bırakmak en doğrusudur.
Lavantayı ne zaman kesmeliyim?
Kurutmak ya da kokusundan yararlanmak için lavantayı, başaktaki çiçeklerin bir kısmı açmışken kesin; bu, çoğu bölgede hazirana denk gelir. Kesimi sabah, çiğ kalktıktan sonra yapın. Çiçeklenme bitince bitkiyi yuvarlak bir biçim verecek şekilde kısaltın, ama her dalda birkaç yeşil yaprak bırakın. Yapraksız, odunlaşmış kısma kadar inen kesimlerden lavanta çoğu zaman yeniden sürgün vermez.
Kaynaklar (15)

Hasat

Sebze

Sulama

Narenciye