İçeriğe geç
Filizim

Mayısta Bitki Bakımı

Mayısta bahçe hızla dolar ve işin ağırlığı ekimden bakıma kayar. Marmara ve Ege'de nisanda dikilen domates, biber ve patlıcan kök tutmuştur; şimdi sırık ya da kazıkla desteklenme zamanıdır. Desteği bitki büyüdükten sonra değil, dikimden kısa süre sonra yerleştirin, çünkü sonradan çakılan kazık gelişmiş kökleri zedeler. Ankara, Konya ve Kayseri'de ise don dönemi geride kaldığı için mayıs asıl dikim ayıdır. Fideleri rüzgârsız bir akşamüstü dikin ve hemen can suyu verin. Doğu Anadolu'da mayıs hâlâ don riski taşır; orada sıcak seven sebzeler haziranı bekler.

Evdeki bitkiler için de ay bir geçiş dönemidir. Geceler ılıyınca sardunya, begonvil, yeşim ve kaktüsler balkona çıkabilir; ama kışı içeride geçirmiş yapraklar doğrudan güneşe hazır değildir. İlk hafta yarı gölgede tutun, sonra güneşe yavaş yavaş açın. Güllerde ilk çiçeklenme de bu aya denk gelir: solan çiçekleri bir yaprağın hemen üstünden kesmek, tekrar çiçek açan çeşitlerde yeni tomurcuğu teşvik eder. Yağışlı ve ılık haftalarda külleme ve kara leke hızla yayılır; sabah sulayın, yaprağı ıslatmayın, sıklaşan dalları seyrelterek havalandırın.

Son kontrol: Eylül 2026Nasıl hazırlıyoruz?

Bu ayın 3 önceliği

  1. 1

    Sebzeleri erkenden destekleyin

    Sırık domates, salatalık ve sırık fasulye için desteği dikimden hemen sonra yerleştirin ve gövdeyi yumuşak bir bağla gevşekçe tutturun. Geç çakılan kazık kökleri zedeler.

  2. 2

    Balkon bitkilerini güneşe alıştırın

    Balkona çıkan ev bitkilerini ilk günlerde yarı gölgede tutun, öğle güneşine aşamalı açın. Kışı içeride geçiren yapraklar ani güneşte yanar.

  3. 3

    Güllerde hastalığı erken fark edin

    Beyaz unlu kaplama ya da sarı halkalı siyah lekeler görülen yaprakları toplayın, yere dökülenleri de kaldırın. Hastalıklı yaprağı kompost yığınına atmayın.

Bölgeye göre farklar

Kaymalar vejetasyon döneminin başlangıç ve bitişinden, don riski MGM'nin il bazlı don sıklığından (%5 ve üstü) hesaplanır.

  • Akdeniz

    Mevsim:
    İlkbahar İstanbul'a göre ~7 hafta erken
    Don riski:
    Yok

    Antalya ve Mersin'de sıcaklar yazı aratmaz; saksılarda toprağı artık hemen her gün kontrol edin. Çilek hasadı sürer, erken dikilen domateslerde ilk kızaran meyveler görülür.

  • Ege

    Mevsim:
    İlkbahar İstanbul'a göre ~4 hafta erken
    Don riski:
    Yok

    İzmir ve Aydın'da kiraz ve çilek hasadı başlar; meyveyi sabah serinliğinde toplayın. Batı cephesindeki saksıları öğleden sonra güneşinden korumayı düşünün.

  • Marmara

    Mevsim:
    İlkbahar İstanbul ile aynı dönemde
    Don riski:
    Yok

    İstanbul ve Bursa'da kök tutan domateslerde destekleme ve ilk koltuk alma başlar. Ilık ve nemli günlerde güllerde külleme ile kara lekeyi izleyin.

  • Karadeniz

    Mevsim:
    İlkbahar İstanbul ile aynı dönemde
    Don riski:
    Yok

    Samsun ve Ordu'da yağışlı günler hâlâ sıktır; fazla sulamaktan çok drenaja dikkat edin. Açıkta salatalık ve fasulye ekimi için uygun bir aydır.

  • İç Anadolu

    Mevsim:
    İlkbahar İstanbul ile aynı dönemde
    Don riski:
    Yok

    Ankara ve Konya'da mayıs dikim ayıdır; domates, biber, patlıcan ve kabak fidelerini açığa geçirin. Gece ile gündüz arasındaki büyük sıcaklık farkında yeni fideleri ilk haftalarda rüzgârdan koruyun.

  • Doğu Anadolu

    Mevsim:
    İlkbahar İstanbul'a göre ~5 hafta geç
    Don riski:
    Var: Mayıs

    Erzurum ve Kars'ta mayıs hâlâ don riskli bir aydır; sıcak seven fideleri içeride ya da örtü altında tutun. Ispanak, marul ve turp ekimine devam edebilirsiniz.

  • Güneydoğu Anadolu

    Mevsim:
    İlkbahar İstanbul'a göre ~3 hafta erken
    Don riski:
    Yok

    Gaziantep ve Diyarbakır'da sıcaklık hızla yükselir; açıktaki sebzelerde sulamayı sabaha alın. Yeni dikilen fidan ve sebzelerin dibini malçla örtün.

Mayıs ayında yapılacaklar

Liste bitkilerin bakım kurallarından hesaplanır; ilinizi seçince bölgenize göre kayar.

Türkiye geneli · Mayıs

Ev bitkileri113 bitki

  • Orkide
    • Orkide gübresini az ve düzenli verin; her dördüncü sulamayı gübresiz yapın.
    • Çiçekleri biten sapı, alttaki ikinci boğumun hemen üstünden kesin.
    • Yapmayın: Saksıyı tabakta su içinde bırakmayın, suyu yaprakların ortasına kaçırmayın.
  • Monstera
    • Ayda bir, nemli toprağa dengeli sıvı gübre verin.
    • Kökler saksıyı doldurduysa bir boy büyük saksıya alın ve desteği yenileyin.
  • Paşa Kılıcı
    • Ayda bir, nemli toprağa sıvı ev bitkisi ya da kaktüs gübresi verin.
    • Kökler saksıyı doldurduysa yalnızca biraz büyük, delikli bir saksıya alın.
  • Barış Çiçeği
    • Birkaç haftada bir seyreltik sıvı gübre verin; arada toprağı bol suyla yıkayın.
    • Kalabalıklaşan bitkiyi köklü parçalara bölüp ayrı saksılara dikin.
  • Aloe Vera
    • Ayda bir, nemli toprağa genel amaçlı sıvı gübre verin.
    • Saksıyı dolduran bitkiyi en fazla iki boy büyük, delikli saksıya kaktüs toprağıyla alın.
    • Yapmayın: Balkondaki saksıyı yağmur alan açık bir yere koymayın.
  • Salon Sarmaşığı
    • Ayda bir, nemli toprağa genel amaçlı sıvı ev bitkisi gübresi verin.
    • Uzayıp seyrekleşen gövdeleri bir yaprağın üstünden kesin; uçları suda köklendirin.
  • Kauçuk
    • Ayda bir, nemli toprağa azotça zengin sıvı gübre verin.
  • Zamioculcas
    • Rizomlar saksıyı zorluyorsa yalnızca bir boy büyük saksıya alın.
    • Sap diplerinde ve yaprakçık altlarında kabuklu bite bakın.

Balkon ve çiçekler89 bitki

  • Gül
    • Çıplak köklü gülleri toprak donmuş ya da çamur değilken dikin.
    • Yapraklarda mor-siyah lekeye ve beyaz pudralı küfe bakın; lekeli yaprakları koparıp atın.
    • Yapmayın: Yaprakları ıslatarak ya da akşamları sulamayın; suyu gövde dibine verin.
  • Sardunya
    • Son don geçtikten sonra fideleri birkaç gün alıştırıp güneşli balkona ya da bahçeye çıkarın.
    • Dengeli sıvı gübreyi nemli toprağa verin.
  • Ortanca
    • Solmuş çiçek başlarını ilk ya da ikinci sağlam göz çiftinin üstünden kesin, en yaşlı bir iki dalı dipten çıkarın.
    • Toprak donmuş ya da çamur değilken dikin, dikimden sonra bol sulayıp malçlayın.
  • Begonvil
    • Yeni büyüme başlamadan dağınık ve fazla uzamış dalları kısaltın; kalın eldiven giyin.
    • Düzenli aralıklarla fosforu yüksek çiçeklendirici gübre verin; azotlu gübreden kaçının.
  • Begonya
    • Son don geçip gece sıcaklıkları ısınınca begonyayı alıştırarak balkona ya da bahçeye dikin.
    • İki haftada bir potasyumu yüksek sıvı gübreyi nemli toprağa verin.
  • Petunya
    • Son don geçip toprak ısınınca fideleri alıştırarak dikin; dikimde sürgün ucunu koparın.
    • Ayda bir, nemli toprağa dengeli gübre verin.
  • Lale
    • Çiçek solunca sapını kesin, yaprakları sararana kadar bırakın.
    • Solmuş çiçeği tohum bağlamadan alın; tohum soğanın gücünü tüketir.
  • Hercai menekşe
    • Solan çiçekleri koparın; tohum bağlamayan bitki daha uzun açar.

Sebzeler39 bitki

  • Domates
    • Tohumu viyole ya da küçük saksılara, korumalı ve ılık bir ortamda 1–2 cm derine ekin.
    • Fideyi son don geçtikten sonra, ilk yaprakları toprak üstünde kalacak kadar derine dikin ve can suyu verin.
    • Yapmayın: Toprağı kupkuru bırakıp birden bol su vermeyin; nem dalgalanması meyveyi çatlatır.
  • Biber
    • Tohumu viyole korumalı ve ılık bir ortamda ekin; çimlenme için 18–21 °C sağlayın.
    • Fideyi son don geçip geceler 12 °C'nin üstüne çıkınca, viyolde durduğu derinlikte dikin.
    • Yapmayın: Fazla azotlu gübre vermeyin; meyvelerin olgunlaşması gecikir.
  • Salatalık
    • Tohumu viyole korumalı ortamda ya da son dondan sonra doğrudan toprağa, yan yatırarak 1–2 cm derine ekin.
    • Fideyi 4–5 yapraklıyken, hava 12 °C'nin üstüne oturunca kök topunu bozmadan dikin.
    • Yapmayın: Yaprakları ıslatarak sulamayın; suyu bitkinin dibine verin.
  • Çilek
    • Frigo fideyi bir gece suda bekletip günün serin saatinde dikin; ilk haftalarda sık ve az sulayın.
    • Meyve için yetiştirdiğiniz bitkide kolları görür görmez keskin makasla kesin.
    • Yapmayın: Don beklenen gecelerde çiçekli bitkileri açıkta bırakmayın; üzerini örtün.
  • Patlıcan
    • Ana gövdenin ucunu koparın; bitki yan dal verip daha çok meyve bağlar.
    • Tohumu viyole korumalı ve sıcak bir ortamda ekin; çimlenme için en az 21 °C sağlayın.
    • Yapmayın: Hasattan sonra sulamayı atlamayın; düzensiz sulama meyveyi acılaştırır.
  • Kabak
    • Tohumu viyole korumalı ortamda ya da toprak 15 °C'ye ısınınca doğrudan yerine, yan yatırarak ekin.
    • Fideyi son don geçip hava 10 °C'nin üstüne çıkınca, kök topunu bozmadan dikin.
    • Yapmayın: Yaprakları ıslatarak sulamayın; suyu bitkinin dibine verin.
  • Fasulye
    • Toprak ısınıp don riski geçince tohumu 5 cm derine doğrudan yerine ekin.
    • Sırık çeşitlere 2–3 m boyunda sırık, kamış ya da ağ desteği kurun.
  • Marul
    • İlkbahar hasadı için tohumu korunaklı yastığa ya da viyole 1–2 cm derine ekin.
    • 5–6 yapraklı fideleri büyüme ucu toprağın üstünde kalacak şekilde dikin.
    • Yapmayın: Yaz sıcağında marulu tam güneşe dikmeyin; öğle gölgesi olmayan yerde tohuma kaçar.

Meyve ağaçları25 bitki

  • Limon Ağacı
    • Yaprak altlarında, meyve saplarında ve birbirine değen meyvelerin arasında unlu bit, kabuklu bit ve kırmızı örümcek arayın.
    • Nemli toprağa turunçgil gübresi verin; gübreyi gövdeye değdirmeden taç izdüşümüne yayın.
  • Zeytin Ağacı
    • Soğuklar geçince kuru, hastalıklı ve iç içe dalları çıkarın; tacın ortasına ışık girsin.
    • Son don geçince saksıyı dışarıya, güneşli ve rüzgârsız bir köşeye çıkarın.
  • Portakal Ağacı
    • Meyve saplarında ve birbirine değen meyvelerin arasında unlu bit, dallarda kabuklu bit arayın.
    • Turunçgil gübresini nemli toprağa, taç izdüşümüne verin ve ardından sulayın.
    • Yapmayın: Çiçeklenme döneminde toprağın kurumasına izin vermeyin; su stresi çiçek ve genç meyve dökümüne yol açar.
  • Mandalina Ağacı
    • Taze sürgünlerde yaprak biti, meyve sapında unlu bit, yaprak altında kırmızı örümcek arayın.
    • Turunçgil gübresini nemli toprağa, gövdeye değdirmeden taç izdüşümüne verin.
  • Elma Ağacı
    • Fidanı aşı yeri toprağın 10 cm üstünde kalacak şekilde dikin, kazıkla destekleyip can suyu verin.
    • Büyüme döneminde iki haftada bir potasyumu yüksek sıvı gübre verin.
  • İncir Ağacı
    • Bu yılın sürgünlerinin uçlarını tırnakla alın; ağaç toplu kalır.
    • Saksıdaki incire meyveler olgunlaşmaya başlayana kadar iki haftada bir potasyumca zengin sıvı gübre verin.
  • Kiraz Ağacı
    • Hasat biter bitmez kuru bir günde budayın; hastalıklı dalı sağlam kısmın 25–30 cm altından kesin.
    • Tam olgun meyveleri kuru havada, meyveye değil sapa tutarak toplayın; ağaçta meyve bırakmayın.
    • Yapmayın: Olgunlaşan meyveye bol su vermeyin; kabuk çatlar.
  • Kayısı Ağacı
    • Çiçek monilyasıyla kuruyan çiçekli sürgünleri sağlam kısımdan kesip bahçeden uzaklaştırın.
    • Çekirdek sertleşmeye başlarken küçük meyveleri koparın; aralarında 4–8 cm kalsın.

Aromatikler21 bitki

  • Lavanta
    • Toprak ısınınca güneşli, süzek bir yere dikin; ilk yaz toprağı düzenli kontrol edin.
    • Kurutmak için başakları çiçeklerin çoğu açmadan, sabah saatlerinde kesin.
    • Yapmayın: Gübre vermeyin; lavanta besince fakir toprağı sever.
  • Kekik
    • Fideleri güneşli, süzek bir yere dikin; ağır toprakta saksı ya da yükseltilmiş yatak kullanın.
    • Kurutmak için çiçeklenme başlamadan hemen önce üstteki yeşil sürgünleri kesin; odunsu kısmı bırakın.
    • Yapmayın: Yerleşmiş bitkiye gübre vermeyin.
  • Fesleğen
    • Geceler sürekli 10 °C'nin üstüne çıkınca fideleri alıştırarak dışarı dikin.
    • Her bitkiden birkaç sürgün ucu alarak hasat edin, bitkiyi çıplak bırakmayın.
    • Yapmayın: Fideleri don riski geçmeden ve geceler ısınmadan dışarıda bırakmayın.
  • Nane
    • Genç sürgün uçlarını düzenli kesin; kurutmalık için çiçeklenme başlarken biçin.
  • Maydanoz
    • Tohumu 1 cm derinliğe doğrudan yerine ya da saksısına ekin, çimlenene kadar toprak yüzeyini kurutmayın.
    • Dış saplardan birkaçını toprağın 1–2 cm üstünden kesin, ortadaki genç yaprakları bırakın.
    • Yapmayın: Saksıyı öğleden sonra güneşinde bırakmayın; sıcak günlerde yarı gölgeye çekin.
  • Dereotu
    • Tohumu 1 cm derinliğe doğrudan yerine ekin, birkaç haftada bir yeni sıra ekleyin.
    • Ekimden altı hafta sonra yaprak kesmeye başlayın, bitkinin en az üçte birini bırakın.
    • Yapmayın: Fideyi kazık kökü geliştikten sonra yerinden oynatmayın; gerekirse ekimden dört hafta içinde dikin.
  • Biberiye
    • Çiçekler solunca sürgünleri hafifçe kısaltın; yapraksız yaşlı odunlu kısma kadar kesmeyin.
    • Toprak ısınınca güneşli ve süzek bir yere dikin; köklerin üstünü ince bir toprakla örtün.
  • Adaçayı
    • Yeni sürgünler başlarken bitkiyi hafifçe budayın; yapraksız yaşlı gövdelere inmeyin, oradan sürgün vermeyebilir.
Bütün bitkilerin listesi: Bakım Takvimi

Sık Sorulan Sorular

Ev bitkilerimi balkona ne zaman çıkarabilirim?
Bölgenizin don dönemi bittikten ve geceler düzenli olarak ılıdıktan sonra. Sardunya, begonvil ve yeşim bir süre serinliğe dayanır; monstera, orkide ve barış çiçeği gibi tropikal bitkiler ise gece serinliğinden daha çok etkilenir, onları daha geç çıkarın. İlk hafta bitkileri rüzgâr almayan, yarı gölge bir köşede tutun. Soğuk bir gece tahmin edilirse içeri alın. Balkonda saksılar içeriden hızlı kuruyacağı için toprağı daha sık kontrol edin.
Domatese nasıl bir destek kullanmalıyım?
Boylu büyüyen sırık domateslerde her bitkiye bir kazık ya da sırık, bahçede ise çoğu zaman üstten birleştirilen çatı biçiminde sırıklar kullanılır. Desteği dikimden hemen sonra, gövdeden birkaç santim uzağa çakın. Gövdeyi yumuşak bir iple sekiz biçiminde, gevşek bağlayın ve bitki uzadıkça yeni bağlar ekleyin. Bodur, yani çalı tipi domatesler kendi boylarında kalır; onlarda kısa bir kafes yeterlidir ya da hiç destek gerekmez.
Güllerde solan çiçekleri kesmek gerekli mi?
Tekrar çiçek açan çeşitlerde evet. Solan çiçek tohum bağlamaya başlarsa bitki enerjisini oraya yönlendirir ve yeni tomurcuk yavaşlar. Çiçeği, sapının altındaki ilk sağlıklı yaprağın hemen üstünden temiz bir makasla kesin. Yılda bir kez çiçek açan güllerde ya da sonbaharda süs meyvesi istediğiniz tek katlı çeşitlerde solan çiçekleri bırakabilirsiniz. Kesimleri sabah, yapraklar kuruyken yapmak hastalık taşınmasını azaltır.
Kara leke görülen gülü nasıl kurtarırım?
Kara leke gülü genellikle öldürmez ama yaprak dökümüyle zayıflatır. Lekeli yaprakları dalda ve yerde bırakmayın, toplayıp atın; mantar sporları dökülen yapraklarda kışı geçirir. Sabah ve dipten sulayın, yaprağı ıslatmayın. Sık dalları seyreltip havalandırın ve toprağın yüzünü malçla örtün, böylece yağmurda sıçrayan su sporları yukarı taşımaz. Yeni gül alıyorsanız dayanıklı çeşitleri seçin. Hastalık her yıl yoğun seyrediyorsa Ruhsatlı ürün ve doğru doz için bir ziraat mühendisine ya da İl Tarım ve Orman Müdürlüğü'ne danışın.
Mayısta hangi sebzeler hâlâ ekilebilir?
Toprak ısındıktan sonra doğrudan tohumla ekilen yaz sebzelerinin zamanıdır. Fasulye, salatalık, kabak ve fesleğen, Marmara, Karadeniz ve İç Anadolu'da mayıs boyunca açığa ekilebilir. Akdeniz ve Güneydoğu'da yükselen sıcak nedeniyle ekimi ayın başında yapmak daha iyidir. Soğuk toprağa ekilen fasulye ve salatalık tohumu çürüyebilir, bu yüzden toprağın elle dokunulduğunda serin değil ılık olmasını bekleyin. Doğu Anadolu'da bu ekimler haziranı bulur.
Kaynaklar (15)

Sebze

Hastalik

Ev bitkileri