İçeriğe geç
Filizim

Bitki Bakım Takvimi

İlinizi ve ayı seçin; o ay hangi bitkide ne yapılacağını, neyin ertelenmesi gerektiğini görün.

Örnek: limon ağacı, domates, orkide

Türkiye geneli için Aralık ayında yapılacaklar

Ev bitkileri68 bitki

  • Kıvrık sap üzerinde beyaz orkide (Phalaenopsis) çiçekleri
    Orkide
    • Yapmayın: Kışın gübreyi kesin ya da çok seyrek verin.
    • Yapmayın: Saksıyı tabakta su içinde bırakmayın, suyu yaprakların ortasına kaçırmayın.
  • Yarıklı ve delikli büyük monstera yaprakları
    Monstera
    • Yapmayın: Büyüme yavaşladığı için gübre vermeyin.
    • Yapmayın: Kaloriferin üstten kuruttuğu toprağa aldanmayın; alt kısım ıslaksa sulamayın.
  • Paşa Kılıcı
    • Yapmayın: Büyüme durduğu için gübre vermeyin.
    • Yapmayın: Toprak tamamen kurumadan sulamayın; suyu rozetin ortasına dökmeyin.
  • Toprağa dikili barış çiçeği grubu ve beyaz bir çiçek
    Barış Çiçeği
    • Yapmayın: Büyüme yavaşladığı için gübre vermeyin.
    • Yapmayın: Üst toprak kurumadan sulamayın, tabakta su bırakmayın.
    • Yapmayın: Soğuk cereyan alan pencere ve kapı önlerinde bırakmayın.
  • Etiketli tarhta dikenli kenarlı aloe vera yaprakları
    Aloe Vera
    • Bitkiyi serin ve aydınlık bir pencere önünde, kaloriferden uzakta dinlendirin.
    • Yapmayın: Kış dinlenmesinde gübre vermeyin.
    • Yapmayın: Kış dinlenmesinde yapraklar büzüşmedikçe sulamayın.
  • Su dolu kavanozda köklenen salon sarmaşığı çeliği
    Salon Sarmaşığı
    • Yapmayın: Büyüme yavaşladığı için gübre vermeyin.
    • Yapmayın: Toprak hâlâ nemliyken sulamayın, tabakta su bırakmayın.
  • Kauçuk
    • Yapmayın: Büyüme durduğu için gübre vermeyin.
    • Yapmayın: Toprağın üstü kurumadan sulamayın; kışın toprağı yalnızca hafif nemli tutun.
    • Yapmayın: Açılan pencere ve dış kapı yanı gibi soğuk cereyan alan yerlere koymayın.
  • Saksılarda parlak, dolgun yapraklı zamioculcas
    Zamioculcas
    • Yapmayın: Büyüme durduğu için gübre vermeyin.
    • Yapmayın: Toprak dibe kadar kurumadan sulamayın; kışın aralığı uzatın.
Bu gruptaki diğer 60 bitki
  • Benjamin

    Büyüme yavaşladığı için gübre vermeyin.

  • Antoryum

    Büyüme yavaşladığı için gübre vermeyin.

  • Dracaena

    Büyüme yavaşladığı için gübre vermeyin.

  • Difenbahya

    Bitkiyi pencereye yaklaştırın; kış güneşi yaprakları yakmaz.

  • Calathea

    Isıtma açıkken saksıyı ıslak çakıllı tepsiye koyarak nemi artırın.

  • Keman Yapraklı İncir

    Kuru havada yaprak altlarında kırmızı örümcek ağına ve kabuklu bite bakın.

  • Afrika Menekşesi

    Solan çiçekleri ve sararan yaşlı yaprakları sapın dibinden kesin.

  • Areka Palmiyesi

    Yaprak altlarında kırmızı örümcek beneklerine ve ince ağa bakın.

  • Yucca

    Bitki büyümediği için gübre vermeyin.

  • Rebutia

    Kışı serin ve aydınlık bir yerde, neredeyse hiç sulamadan geçirtin.

  • Kurdele çiçeği

    Florür ve klor yaprak uçlarını yaktığı için sulamada yağmur suyu ya da arıtılmış su kullanın.

  • Atatürk çiçeği

    Saksıyı soğuk cam, açılan kapı ve kalorifer peteğinden uzak tutun.

  • Gümüş meşale

    Dinlenme döneminde hiç sulamayın; bitkiyi aydınlık, geceleri 8–10 °C'ye düşen bir yerde tutun.

  • Siklamen

    Yapraklı ve çiçekli dönemde iki haftada bir azotu düşük sıvı gübre verin.

  • Ferokaktus

    Kış boyunca toprağı neredeyse kuru tutun, bitkiyi aydınlık ve serin bir yerde bekletin.

  • Şans bambusu

    Suda yetişen bitkinin suyunu haftada bir klorsuz suyla değiştirin; bu sivrisinek üremesini de önler.

  • Eçeverya

    Kışın sulamayı neredeyse kesin ve rozetin ortasına su kaçırmayın.

  • Aglaonema

    Saksıyı soğuk cam önünden ve kapı ağzından uzak tutun; 10 °C'nin altı yapraklara zarar verir.

  • Pachira

    Sulamadan sonra tabakta biriken suyu boşaltın.

  • Yıldız kaktüsü

    Kışı serin, kuru ve güneşli bir odada geçirtin; dinlenmede hiç sulamayın.

  • İnci dizisi

    Kışı 13–16 °C'lik serin bir odada, az suyla geçirmesi yaz çiçeklenmesine yardım eder.

  • Fil ayağı

    Kışın toprağı ıslak tutmayın; bu dönemde bitki çok az su ister.

  • Boston eğreltisi

    Kaloriferli dönemde saksıyı mutfak ya da banyo gibi nemli bir odaya alın ya da ıslak çakıllı tepsiye oturtun.

  • Salon palmiyesi

    Pencere, kapı ya da havalandırma ağzından gelen soğuk hava akımından koruyun.

  • Maranta

    Kaloriferli dönemde saksıyı ıslak çakıllı bir tepsiye oturtun ya da odayı nemlendirin.

  • Ficus ginseng

    Saksıyı 20 °C'nin altına düşen soğuk pencere önlerinden uzak tutun.

  • Amarilis

    Soğanı yarısı toprak üstünde kalacak şekilde dikin, bir kez iyice sulayıp filiz çıkana kadar bekleyin.

  • Delikli monstera

    Bitkiyi soğuk cereyan alan pencere ve kapı önünde bırakmayın.

  • Gece kraliçesi

    Kışın bitkiyi 11–14 °C'lik serin bir yere alın ve suyu azaltın; tomurcuk görününce sıcak yerine döndürün.

  • Haworthia

    Soğuk cam kenarında ve cereyanda bırakmayın; 10 °C'nin altındaki odalardan uzak tutun.

  • Peperomia

    Saksıyı hava akımı alan kapı ve pencere önünden uzak tutun.

  • Salon azaleası

    Solan çiçekleri koparın; tohum bağlamasın, enerji yeni sürgüne gitsin.

  • Cereus

    Kasım–şubat arasında geceleri 8–10 °C'ye düşen aydınlık bir yerde tutun, su vermeyin.

  • Eşek kuyruğu

    Kışı 10–20 °C arası serin bir odada geçirmesi çiçeklenmeyi destekler.

  • Pilea

    Saksıyı kalorifer ve soba yanından, soğuk hava akımı alan pencereden uzak tutun.

  • Zebra haworthia

    Kışın toprağı neredeyse kuru tutun, ani sıcaklık değişimi ve soğuk cereyandan koruyun.

  • Mor yonca

    Dinlenmeden sonra yeni sürgün görününce rizomları bölüp taze toprağa dikin.

  • Damkoruru

    Kışın saksıda ya da çukurda su birikmesin; gerekirse saksıyı saçak altına alın.

  • Kalp zinciri

    Kalabalık saksıyı sever; gerekmedikçe saksı değiştirmeyin.

  • Mammillaria

    Kasım–şubat arasında bitkiyi 7–13 °C'lik aydınlık bir yerde tutun ve sulamayı neredeyse kesin; serin kış bahar çiçeğini getirir.

  • Taş bitkisi

    Eski yaprak çifti tamamen kuruyana kadar sulamayın; yeni çift eskisinin suyunu kullanır.

  • Kordilin

    Sulamayı azaltın ve bitkiyi 10 °C altına düşen soğuk pencere önünden uzaklaştırın.

  • Kuşkonmaz eğreltisi

    Dikenli gövdeleri ve meyveleri çocuklar ile evcil hayvanların ulaşamayacağı yerde tutun.

  • Kalp hoya

    Uzun ve yapraksız sürgünleri kesmeyin; yeni yaprak ve çiçekler bu sürgünlerde oluşur.

  • Venüs saçı

    Kaloriferli dönemde saksıyı banyo gibi nemli bir odaya alın.

  • Fitonya

    Kaloriferli dönemde saksıyı hava akımından uzak, nemli bir köşeye ya da ıslak çakıllı tepsiye alın.

  • Aspidistra, döküm bitkisi

    Kışın sulamayı seyreltin; toprak yüzeyi kurumadan su vermeyin.

  • Aeonium

    Gece sıcaklığı 4 °C'ye yaklaşmadan saksıyı içeri alın; kışı yaklaşık 10 °C'lik aydınlık bir yerde geçirin.

  • Dendrobium orkide

    Sonbahar sonu ve kış başında sulamayı kesin, bitkiyi serin ve aydınlık yerde kuru tutun.

  • Frenk inciri

    Saksıdaki bitkiye kış dinlenmesinde su ve gübre vermeyin, yağmurdan korunan bir yere alın.

  • Kuş yuvası eğreltisi

    Saksıyı kalorifer, soba ve hava akımına yakın koymayın.

  • Dracaena reflexa

    Soğuk cereyan ve ani sıcaklık değişimi olan yerlerde bırakmayın.

  • Kayınvalide koltuğu

    Sonbahar ve kış boyunca bitkiyi serin, aydınlık bir yerde tutun ve hiç sulamayın.

  • Ananas

    Yaprakları keskin olduğu için bitkiyi taşırken ve bakarken eldiven takın.

  • Zebra bitkisi

    Kışın yarı dinlenme döneminde sulamayı azaltın ama toprağı tamamen kurutmayın.

  • Dantel aloe

    10 °C'nin altındaki soğuktan ve dondan koruyun; kışın soğuk cam kenarından uzak tutun.

  • Ctenanthe

    Saksıyı cereyandan ve kalorifer peteğinden uzak, sabit sıcaklıktaki bir yerde tutun.

  • Streptokarpus

    Yaprak ve çiçeklerde gri küf arayın, bulaşan kısmı hemen alın.

  • Pachyphytum

    Kış dinlenmesinde bitkiyi serin ve aydınlık tutun, harcı neredeyse kuru bırakın.

  • Stapelya

    Kışın sulamayı kesin; toprağı kuru tutun.

Balkon ve çiçekler54 bitki

  • Yeşil yapraklar arasında açmış pembe gül
    Gül
    • Ölü, hastalıklı ve çapraz dalları çıkarın; güçlü dalları dışa bakan bir gözün hemen üstünden kısaltın.
    • Çıplak köklü gülleri toprak donmuş ya da çamur değilken dikin.
  • Beyaz çakıl taşlarının önünde kırmızı çiçekli sardunya
    Sardunya
    • İlk dondan önce bitkiyi saksısıyla aydınlık ve donsuz bir yere alın; yer darsa dalları 10 cm'ye kısaltın.
    • Dışarıda kışlatacaksanız saksıyı yağmur ve rüzgâr almayan aydınlık bir duvar dibine çekin, sulamayı azaltın; don uyarısında içeri alın.
    • Kışlatılan bitkide gri küflü yaprakları temizleyin, ılık günlerde havalandırın.
    • Yapmayın: Kışın toprak kurumadan sulamayın; serin ve ıslak toprakta gövde çürür.
  • Pembe ve mor top çiçekli ortanca
    Ortanca
    • Toprak donmuş ya da çamur değilken dikin, dikimden sonra bol sulayıp malçlayın.
    • Yapmayın: Dalları kısaltmayın; ertesi yılın çiçek gözleri bu dallarda.
  • Yeşil yaprakların önünde macenta renkli begonvil braktelerinin yakın çekimi
    Begonvil
    • Dışarıda kışlayacaksa güneye bakan korunaklı duvar dibinde tutun; don gecelerinde örtün.
    • Yapmayın: Kış dinlenmesinde gübre vermeyin.
    • Yapmayın: Toprak iyice kurumadan sulamayın; serin gecelerden önce hiç sulamayın.
  • Koyu yapraklı begonyada kırmızı çiçekler
    Begonya
    • Dışarıda kışlatacaksanız saksıyı yalnız donsuz, yağmur almayan korunaklı bir köşede tutun, sulamayı azaltın; don uyarısında içeri alın.
  • Beyaz kenarlı mor petunya çiçeği
    Petunya
    • Kışı dışarıda geçirecekse don almayan, korunaklı bir köşede tutun; don gecelerinde örtün.
    • Yapmayın: Don riski geçmeden fideleri dışarı çıkarmayın.
  • Lale
    • Soğanları boylarının üç katı derinliğe, sivri ucu yukarıda dikin; toprak serinledikten sonra dikim yapın.
  • Hercai menekşe
    • Yaz sıcağı kırılıp havalar serinleyince fideleri dikin.
    • Solan çiçekleri koparın; tohum bağlamayan bitki daha uzun açar.
Bu gruptaki diğer 46 bitki
  • Gerbera

    Gece sıcaklığı 5 °C'nin altına düşmeden saksıyı donsuz, aydınlık bir yere alın.

  • Sarkan sardunya

    İlk dondan önce saksıyı içeri alıp aydınlık, serin bir pencere önünde az sulayarak kışlatın ya da yaz sonunda çelik alın.

  • Nergis

    Soğanları yaklaşık 20 cm derinliğe, gruplar hâlinde dikin.

  • Astilbe

    Kış boyunca süs olarak kalan kuru çiçek saplarını aralık–ocakta dipten kesin.

  • Şakayık

    Dondan sonra kuruyan sapları toprak seviyesinden kesip hastalıklı yaprakları uzaklaştırın.

  • Zambak

    Soğanları yaklaşık 20 cm derinliğe dikin, pulları kırmadan elleyin ve üstüne malç serin.

  • Katalpa

    İri yaprakları rüzgârda yıprandığı için fidanı rüzgâra kapalı, aydınlık bir yere dikin.

  • Sümbül

    Soğanları 10 cm derinliğe, aralarında en az 7–8 cm bırakarak dikin; toprak serinlemeden dikmeyin.

  • Mor salkım

    Şubatta aynı sürgünleri 2–3 göz kalacak kadar yeniden kısaltın.

  • Hanımeli

    Odun çeliklerini şubatta alın, ilkbaharda dikene kadar nemli kumda saklayın.

  • Forsitya

    İlkbaharda ya da sonbaharda dikin; yazın dikerseniz toprağı kurutmayın.

  • Kokulu sardunya

    İlk dondan önce saksıyı içeri alın; aydınlık, serin bir pencere önünde seyrek sulayarak kışlatın.

  • Mavi Ladin

    Fidanı açık, güneşli ve havadar bir yere dikin; sıcak ve kapalı köşelerden kaçının.

  • Dalya

    İlk don yaprakları yakınca yumruları sökün, yıkamadan kurutun ve donsuz, serin yerde saklayın.

  • Kurtbağrı

    Çit için fidanları toprak işlenebilir durumdayken sonbaharda ya da ilkbaharda dikin.

  • İpek Ağacı

    Döktüğü çiçek, yaprak ve bakla nedeniyle ağacı teras ve araba yolunun üstüne gelmeyecek biçimde dikin.

  • Fuşya

    İlk dondan önce saksıyı içeri alın, dalları kısaltıp 7–10 °C'lik serin bir yerde az sulayarak kışlatın.

  • Hosta

    Sonbaharda kendiliğinden solan yaprakları ve eski çiçek saplarını dipten kesin.

  • Kamelya

    Toprak henüz ılıkken sonbaharda, yarı gölgeli ve kış rüzgârından korunan bir yere dikin.

  • Agapantus

    Saksıdaki agapantusu sonbaharda aydınlık, dondan korunan bir yere taşıyın.

  • Çarkıfelek

    Soğuk bölgelerde gövdenin altını kışın örtüyle sarın.

  • Japon Akçaağacı

    Fidanı öğleden sonra gölge alan, rüzgâra kapalı bir yere dikin.

  • Trompet çiçeği

    Kış sonunda yan sürgünleri ana iskelete yakın kısaltın (mahmuz budaması); çiçekler yeni sürgünlerde açar.

  • Ağaç Hatmi

    Yaprak dökümünden kış sonuna kadar, güneşli bir yere dikin.

  • Şebboy

    Ilık ve yağışlı kışlarda gövde dibinde beyaz küf olup olmadığına bakın.

  • Süs Kirazı

    Fidanı su birikmeyen, havadar ve güneşli bir yere dikin.

  • Frezya

    Kışı dışarıda geçiremeyeceği yerlerde yumruları söküp kuru ve korunaklı bir yerde saklayın.

  • Alev Çalısı

    Toprak donmuş ya da çamur değilken, hava dolaşımı iyi bir yere dikin.

  • Anemon

    Yumruları sonbaharda 5–8 cm derine, 10–15 cm arayla, süzek toprağa dikin ve yatağı malçla örtün.

  • Ranunkulus

    Yumruları bir gün suda bekletin, pençeleri aşağı bakacak şekilde 5 cm derine ve 10 cm arayla dikin.

  • Sürünen kekik

    Kışın su tutan, ıslak toprakta bırakmayın; kökleri çürür.

  • Erguvan

    Genç bir fidan seçip kalıcı yerine dikin; erguvan sonradan yer değiştirmeyi sevmez.

  • Kana

    İlk dondan sonra gövdeleri kısaltın; soğuk yerlerde rizomları söküp kuru ortamda, dondan uzakta saklayın.

  • Gümüşi Ihlamur

    Olgun boyu 20 metreyi aşabileceği için fidanı bol alanı olan bir yere dikin.

  • Bermuda çimi

    Kışın uykudaki sararmış çimin üzerinde yoğun yürümeyin; bu dönemde kolay zarar görür ve yabancı ot girer.

  • Gelincik

    Ekim yapılan yerde kışın su birikmediğinden emin olun; gerekiyorsa drenajı iyileştirin.

  • Manolya

    Toprak donmuş değilse sonbahar ile ilkbahar arasında, kaplı fidan olarak dikin; yayılan kökler çıplak köklü fidanda zor tutar.

  • Leylak

    Toprak çok ıslak ya da donmuş değilken sonbahar ile kış sonu arasında dikin.

  • Şimşir

    Sonbaharda ya da ilkbaharda dikin; kökler dikimden önce kurumamalı.

  • Doğu Çınarı

    Fidanı geniş bir alana, binalardan ve dar yollardan uzak dikin; kök bölgesini malçla örtün.

  • Defne

    Sert don beklenen gecelerde bitkiyi örtün, saksıyı soğuktan korunaklı bir yere çekin.

  • Dikondra

    Üzerinde sık yürünen yollara ve oyun alanlarına dikmeyin; çiğnenmeye dayanmaz.

  • Zakkum

    Sonbaharda budamayın; gelecek yılın çiçekleri yeni sürgünlerde oluşur.

  • Kaya sedumu

    Sık sulamayın ve su tutan toprağa dikmeyin; fazla su bitkiyi çürütür.

  • Çin gülü

    Geçen yılın sürgünlerini şubat–mart başında kısaltın; çiçek yeni sürgünlerde açar.

  • Mayasıl otu

    Çim alanı ve çok yıllık tarhların hemen yanına dikmeyin; hızla yayılır ve temizlemesi zordur.

Sebzeler24 bitki

  • Ortasında yeşil meyve taslağı oluşan beyaz çilek çiçeği
    Çilek
    • Taze fideyi kökleri 8–10 cm'ye kısaltıp kök boğazı toprak seviyesinde kalacak şekilde dikin, can suyu verin.
  • Açık yeşil marul yaprakları
    Marul
    • İlkbahar hasadı için tohumu korunaklı yastığa ya da viyole 1–2 cm derine ekin.
    • Baş sıkılaşınca, sapa kalkmadan toprağa yakın yerden bıçakla kesin.
  • Roka
    • Genç yaprakları toprağın 1–2 cm üstünden kesin, yaşlanmaya bırakmayın.
  • Bezelye
    • Toprak işlenebilir hale gelince tohumu 3–5 cm derine doğrudan yerine ekin.
    • Sonbahar çeşitlerinin tohumunu Kasım'da doğrudan yerine ekin.
    • Yapmayın: Soğuk ve çamur halindeki toprağa tohum ekmeyin; tohum çürür.
  • Üzüm
    • Asma dinlenmedeyken, gözler uyanmadan kış budamasını tamamlayın.
    • Fidanı yaprak dökümünden sonra ya da kış sonunda, don olmayan bir günde güneşli, korunaklı yere dikin.
  • Soğan
    • Şubat ikinci yarısından itibaren toprak tava gelince arpacıkları sıra hâlinde dikin.
    • Kışlık taze soğan için tohum ya da fideyi yaz sonu ve sonbaharda yerine ekin.
  • Patates
    • Toprak 8 °C'yi geçince gözleri uyanmış tohumluk yumruları dikin.
  • Havuç
    • Kökler normal iriliğe ulaşınca sertleşmeden sökün; bir gün önce sulamak sökümü kolaylaştırır.
Bu gruptaki diğer 16 bitki
  • Sarımsak

    İri ve sağlam dişleri ayırıp sivri ucu yukarı bakacak şekilde, ucu toprak yüzeyine yakın kalacak derinlikte dikin.

  • Ispanak

    İlkbahar ürünü için ekimi erken yapın; geciken ekim sıcakla birlikte çiçeğe kalkar.

  • Lahana

    Sıkılaşan başları toprak seviyesinden bıçakla kesin.

  • Pırasa

    Pırasaları ihtiyaca göre sökün; sökmeden önce toprağı sulamak işi kolaylaştırır.

  • Karnabahar

    Taç görününce iç yaprakları kırıp tacın üzerine örtün; güneş gören taç sararır.

  • Böğürtlen

    Fidanları kış sonunda, toprak işlenebilir olduğunda tel destek sırası boyunca dikin.

  • Kivi

    Meyveleri ilk sert dondan önce toplayın, oda sıcaklığında olgunlaştırın.

  • Turp

    Kökler hasat iriliğine gelince sökün; fındık turpu uygun koşulda 4–5 haftada hazır olur.

  • Brokoli

    Ana başı tomurcuklar açmadan kesin; yan başları birkaç günde bir toplamaya devam edin.

  • Ahududu

    Dinlenmedeki fidanları şubat ortasından nisan başına kadar, kökler 5 cm'den derine inmeyecek şekilde dikin.

  • Yaban mersini

    Şubat sonu ya da mart başında yaşlı, çapraz ve zayıf gövdelerin bir kısmını dipten çıkarın.

  • Kereviz

    Hava soğuyup yapraklar sararmaya başlayınca yumruları koflaşmadan sökün.

  • Bakla

    Hazırlanan toprağa ocak usulü 1–2 tohum atıp üzerini 5–6 cm toprakla kapatın.

  • Tere

    Tohumu tava ya da sıraya 1 cm'yi geçmeyecek derinlikte ekin, üzerine ince toprak serip bolca sulayın; sıcak yaz aylarında ekmeyin.

  • Frenk üzümü

    Çıplak köklü fidanı kış boyunca, toprak donmuş ya da çamur değilken dikin.

  • Bektaşi üzümü

    Kışın ortası açık bir çalı biçimini koruyacak şekilde budayın.

Meyve ağaçları25 bitki

  • Dalda asılı iki olgun sarı limon
    Limon Ağacı
    • Don beklenen gecelerde bahçedeki ağacın tacını battaniye ya da çuval beziyle örtün, gövdenin aşı yerini sarın.
    • Gece sıcaklıkları düşmeye başlayınca saksıyı aydınlık, serin bir odaya alın; toprağı kontrol edip sulamayı azaltın.
    • Çiftlik gübresini fosforlu ve potaslı gübreyle birlikte taç izdüşümüne açtığınız sığ banda gömüp sulayın.
    • Meyvelerin iriliğini ve kabuk rengini kontrol edin; olgunları kuru havada makasla kısa sapıyla kesin, dondan önce toplayın.
    • Sürgün uçlarını boylarının üçte biri kadar kısaltın; kuru, hastalıklı ve gövdeden çıkan obur dalları dipten alın.
    • Sık dalları seyreltin, biçimi bozan ve boylu boyunca uzamış sürgünleri kısaltın.
    • Yapmayın: İçerideki saksıda toprak yüzeyi kurumadan sulamayın, tabakta su bırakmayın.
  • Zeytin Ağacı
    • Soğuklar geçince kuru, hastalıklı ve iç içe dalları çıkarın; tacın ortasına ışık girsin.
    • Zeytinleri sırıkla dal dövmeden, elle ya da tarakla sıyırarak toplayın.
    • Fidanı güneşli, süzek ve taban suyu derinde olan bir yere dikin; iri fidanı kazığa bağlayın.
    • Saksıdaki zeytini kışın 4–10 °C'lik aydınlık, donsuz bir yere alın; kaloriferin önüne koymayın.
    • Yapmayın: Kışın saksıyı tabakta su bırakmayın; saksıyı ayak ya da tuğla üstüne yükseltin.
  • Dalda elle tutulan olgun portakal
    Portakal Ağacı
    • Don beklenen gecelerde bahçedeki ağacın tacını battaniye ya da çuval beziyle örtün, aşı yerini sarın; soğuktan birkaç gün önce toprağı iyice sulayın.
    • Gece sıcaklıkları düşmeye başlayınca saksıyı aydınlık, serin bir odaya alın; toprağı kontrol edip sulamayı azaltın.
    • Olgun meyveleri yağmursuz, çiğ kalkmış saatlerde makasla kesin; önce alt dallardan başlayın.
    • Yapmayın: İçerideki saksıda toprak yüzeyi kurumadan sulamayın, tabakta su bırakmayın.
  • Yapraklı saplarıyla toplanmış olgun mandalinalar
    Mandalina Ağacı
    • Aşı yerini korumak için bahçedeki ağacın gövde dibine toprak doldurun, Mart ortasında açın; don gecelerinde tacı örtün.
    • Gece sıcaklıkları düşmeye başlayınca saksıyı aydınlık, serin bir odaya alın; toprağı kontrol edip sulamayı azaltın.
    • Olgunlaşan meyveleri bekletmeden, kuru havada makasla kesin; Satsuma ağaçta bekletilirse puflaşır.
    • Yapmayın: Sonbaharda budamayın; çıkan taze sürgünler kış soğuğuna hassaslaşır.
  • Mavi gökyüzü önünde dalda yeşil elmalar
    Elma Ağacı
    • Yaprak döküldükten sonra kuru, hastalıklı, birbirine sürten ve tacın içine dönen dalları çıkarın.
    • Fidanı aşı yeri toprağın 10 cm üstünde kalacak şekilde dikin, kazıkla destekleyip can suyu verin.
  • Güneşli dalda olgun mor incirler
    İncir Ağacı
    • Çok soğuk olmayan bir günde kırık, kuru, çatal ve üst üste binen dalları kesin; eldiven takın.
    • Soğuk yerlerde genç ağacın dallarını samanla doldurup örtüyle sarın, ilkbaharda yavaş yavaş açın.
    • Saksıdaki inciri ilk dondan önce ısıtılmayan, donsuz bir yere alın.
    • Yapmayın: Kışın saksıyı su dolu tabakta bırakmayın; kökler çürür.
  • Dalda asılı koyu kırmızı kirazlar
    Kiraz Ağacı
    • Fidanı söküldüğü derinlikte dikin, kazıkla destekleyip can suyu verin.
    • Yapmayın: Kışın budamayın; kesik yerlerinden gümüş yaprak ve bakteriyel kanser girer.
  • Dalda olgunlaşmış turuncu kayısılar
    Kayısı Ağacı
    • Kuru bir günde yalnız kuru, hastalıklı ve iç içe geçmiş dalları kesin; kalın dalları tek yılda almayın.
    • Çiçek açıkken don beklenen gecelerde ağacı örtüyle koruyun, gündüz örtüyü açın.
    • Fidanı aşı yeri topraktan en az 10 cm yukarıda kalacak şekilde, soğuk hava birikmeyen bir yere dikin.
    • Yapmayın: Yağışlı sonbahar ve kış günlerinde budamayın; yaralardan bakteriyel kanser girer.
Bu gruptaki diğer 17 bitki
  • Şeftali Ağacı

    Kuru bir günde sık, içe büyüyen ve kırık dalları dipten çıkarın; bir yıllık sürgünlerin ucunu kesmeyin.

  • Nar Ağacı

    Göz sürmeden önce dip sürgünlerini ve taç içindeki obur dalları dipten kesin; kuru ve yere değen dalları temizleyin.

  • Ceviz

    Sonbaharda sulamayı azaltarak kesin; geç sulama yeni sürgün çıkarır ve erken donda zarar görür.

  • Armut

    Fidanı aşı yeri toprağın üstünde kalacak şekilde dikin; tozlanma için yakına aynı dönemde çiçek açan başka bir armut çeşidi dikin.

  • Erik

    Ağacı kış uykusunda ya da sonbaharda budamayın; bu dönemde açılan kesiklerden gümüş yaprak hastalığı ve bakteriyel kanser girer.

  • Dut

    Budamayı sonbahar sonunda ya da kışın yapın; büyüme döneminde kesilen dallardan bol süt özsuyu akar.

  • Vişne

    Fidanı kış dinlenmesindeyken derin, iyi drene olan toprağa dikin; vişne kendine verimlidir, tek ağaç yeterlidir.

  • Fındık

    Sonbaharda budayın; ocak içindeki kurumuş, sıklaşmış dalları ve dipten çıkan kök sürgünlerini kesin.

  • Ayva

    Fidanı aşı yeri toprağın üstünde kalacak şekilde kış dinlenmesinde dikin; toprağı yüzeyden fazla derin işlemeyin.

  • Badem

    Kışı ılık geçen yerlerde fidanı sonbaharda dikin; tüplü fidan tercih edin ve birbirini dölleyen iki çeşidi yakın dikin.

  • Trabzon hurması

    Dikimden sonraki ilk üç yıl kışın şekil budaması yapın; gövde üzerinde düzgün aralıklı 3–5 ana dal bırakın.

  • Kestane

    Aşılı fidanı kış dinlenmesinde, en az 40–50 cm genişlik ve derinlikte açtığınız çukura dikin.

  • Antep fıstığı

    Genç ağaca ilk yıllarda kış dinlenmesinde şekil budaması yapın; iskelet dallar oturduktan sonra yalnızca hafif kesimler yeterlidir.

  • Greyfurt

    Gece sıcaklıkları düşmeye başlayınca saksıyı içeri alın; kış boyunca 10 °C'nin altına inmeyen aydınlık bir yerde tutun.

  • Kumkuat

    Gece sıcaklıkları düşmeye başlayınca saksıyı içeri alın; kışı 7 °C'nin altına inmeyen aydınlık ve serin bir yerde geçirsin.

  • Muşmula

    Meyveleri Ekim–Kasım'da sertken toplayın; serin bir yerde koyu kahverengi ve yumuşak olana kadar birkaç hafta bekletin.

  • Turunç

    Soğuk bölgelerde saksıdaki ağacı gece sıcaklıkları düşmeye başlayınca aydınlık, serin bir iç mekâna alın.

Aromatikler12 bitki

  • Çiçek açmış mor lavanta başakları
    Lavanta
    • Yapmayın: Kışın dikim yapmayın; genç bitki soğuk ve ıslak toprakta çürür.
    • Yapmayın: Kışın saksıyı yağmurdan koruyun, tabakta su bırakmayın.
  • Sık, ince dallı yeşil kekik bitkisi
    Kekik
    • Yapmayın: Kışın toprağı ıslak bırakmayın; saksıyı yağmur almayan duvar dibine çekin.
  • Cam kavanozların önünde düz yapraklı maydanoz dalı
    Maydanoz
    • Dış saplardan birkaçını toprağın 1–2 cm üstünden kesin, ortadaki genç yaprakları bırakın.
    • Soğuk gecelerden önce saksıyı aydınlık, serin ve dondan korunaklı bir yere alın.
  • Çiçeklenmiş dereotunda sarı şemsiye çiçek salkımları
    Dereotu
    • Ekimden altı hafta sonra yaprak kesmeye başlayın, bitkinin en az üçte birini bırakın.
  • Biberiye
    • Yapmayın: Kışın saksıyı tabakta su içinde bırakmayın; ıslak toprakta kökler çürür.
  • Adaçayı
    • Kış yağmurları kökleri çürütebilir; saksıyı saçak altı ya da duvar dibi gibi yağmur almayan bir yere çekin.
  • Kişniş
    • Bitkiler 10–15 cm olunca her birinden birkaç yaprak alın, sonra iki hafta toparlanmasını bekleyin.
  • Rezene
    • Yeni sürgünler çıkmadan önceki yılın kurumuş gövdelerini dipten temizleyin.
Bu gruptaki diğer 4 bitki
  • Mercanköşk

    Soğuklar başlamadan saksıyı içeri alın; mercanköşk soğuğa hassastır.

  • Stevya

    İlk dondan önce saksıyı aydınlık bir iç mekâna alın; stevya dona dayanmaz.

  • Tarhun

    Kışın saksıyı yağmurdan ve soğuktan korunan bir yere alın; ıslak ve soğuk toprakta kökler çürür.

  • Zahter

    Gölgede ya da sürekli ıslak kalan toprakta yetiştirmeyin; doğada kurak, güneşli yamaçlarda yaşar.

Tarihler nasıl hesaplanıyor?

Her bitkinin ekim, dikim, budama, gübreleme ve hasat ayları; ziraat fakülteleri ve üniversitelerin tarım yayım servisleri, İl Tarım ve Orman Müdürlükleri ve RHS gibi bahçecilik kuruluşlarının yayımladığı takvimlerden alınır. Bu takvimlerin çoğu Marmara kıyısını ya da ılıman bir iklimi esas alır. “Türkiye geneli” seçiliyken gördüğünüz aylar bunlardır.

İl seçtiğinizde ilin iklim bölgesi devreye girer. Her bölge için ilkbaharın ve sonbaharın İstanbul'a göre kaç gün erken ya da geç geldiğini, günlük ortalama sıcaklığın 8 °C'yi geçtiği ve altına indiği tarihlerden hesapladık. Dışarıda yetişen bitkilerin ilkbahar işleri bu farka göre kayar; sonbahar işleri sonbahar farkıyla. Tek yıllık sebzelerde bütün sezon ilkbahar farkıyla kayar, böylece soğuk bölgelerde hasat dikimden önceye düşmez.

Ayrıca Meteoroloji Genel Müdürlüğü'nün il bazlı don verilerinden, don görülme sıklığı yüzde 5 ve üstü olan aylar belirlendi. Bu aylarda dışarıya ekim ve dikim önerilmez; iş ilk donsuz aya ertelenir. İç mekân bitkilerinde bölge farkı uygulanmaz.

Hesabın ayrıntılarını ve kaynak listesini Metodoloji sayfasında, aralık ayının öncelikli işlerini Aralık bitki bakımı rehberinde bulabilirsiniz.

Sık Sorulan Sorular

İlimi seçmezsem takvim neye göre hesaplanıyor?
“Türkiye geneli” seçiliyken tarihler, kaynak takvimlerin çoğunun esas aldığı Marmara kıyısı (İstanbul) koşullarına göredir. Kendi ilinizi seçtiğinizde ilkbahar ve sonbahar işleri bölgenizin iklimine göre öne ya da geriye kayar.
Ev bitkilerinin takvimi il değişince neden değişmiyor?
İç mekânda duran bitkiler dış havadaki dondan ve yaz sıcağından doğrudan etkilenmez. Bu yüzden ev bitkilerinin gübreleme, budama ve saksı değişimi ayları bütün illerde aynı kalır; bölge farkı yalnız dışarıda yetişen bitkilere uygulanır.
Takvimde sulama günü neden yok?
Sulama ihtiyacı saksının büyüklüğüne, toprağa, ışığa ve odanın sıcaklığına göre değişir; sabit bir gün bitkiye zarar verebilir. Takvim bunun yerine toprağı ne sıklıkla kontrol etmeniz gerektiğini söyler, sulama kararı parmak testine göre verilir.
Bir işi takvimdeki aydan önce ya da sonra yaparsam ne olur?
Aylar bir pencere gösterir, kesin tarih değil. Mevsim erken ısındıysa ya da geç soğuduysa birkaç hafta kaydırmak normaldir. Dışarıda yetişen bitkilerde asıl sınır dondur: donu olan aylarda ekim ve dikim yapmayın.