Bitki Bakım Takvimi
İlinizi ve ayı seçin; o ay hangi bitkide ne yapılacağını, neyin ertelenmesi gerektiğini görün.
Türkiye geneli için Aralık ayında yapılacaklar
Ev bitkileri68 bitki
Orkide- Yapmayın: Kışın gübreyi kesin ya da çok seyrek verin.
- Yapmayın: Saksıyı tabakta su içinde bırakmayın, suyu yaprakların ortasına kaçırmayın.
Monstera- Yapmayın: Büyüme yavaşladığı için gübre vermeyin.
- Yapmayın: Kaloriferin üstten kuruttuğu toprağa aldanmayın; alt kısım ıslaksa sulamayın.
- Paşa Kılıcı
- Yapmayın: Büyüme durduğu için gübre vermeyin.
- Yapmayın: Toprak tamamen kurumadan sulamayın; suyu rozetin ortasına dökmeyin.
Barış Çiçeği- Yapmayın: Büyüme yavaşladığı için gübre vermeyin.
- Yapmayın: Üst toprak kurumadan sulamayın, tabakta su bırakmayın.
- Yapmayın: Soğuk cereyan alan pencere ve kapı önlerinde bırakmayın.
Aloe Vera- Bitkiyi serin ve aydınlık bir pencere önünde, kaloriferden uzakta dinlendirin.
- Yapmayın: Kış dinlenmesinde gübre vermeyin.
- Yapmayın: Kış dinlenmesinde yapraklar büzüşmedikçe sulamayın.
Salon Sarmaşığı- Yapmayın: Büyüme yavaşladığı için gübre vermeyin.
- Yapmayın: Toprak hâlâ nemliyken sulamayın, tabakta su bırakmayın.
- Kauçuk
- Yapmayın: Büyüme durduğu için gübre vermeyin.
- Yapmayın: Toprağın üstü kurumadan sulamayın; kışın toprağı yalnızca hafif nemli tutun.
- Yapmayın: Açılan pencere ve dış kapı yanı gibi soğuk cereyan alan yerlere koymayın.
Zamioculcas- Yapmayın: Büyüme durduğu için gübre vermeyin.
- Yapmayın: Toprak dibe kadar kurumadan sulamayın; kışın aralığı uzatın.
Bu gruptaki diğer 60 bitki
- Benjamin
Büyüme yavaşladığı için gübre vermeyin.
- Antoryum
Büyüme yavaşladığı için gübre vermeyin.
- Dracaena
Büyüme yavaşladığı için gübre vermeyin.
- Difenbahya
Bitkiyi pencereye yaklaştırın; kış güneşi yaprakları yakmaz.
- Calathea
Isıtma açıkken saksıyı ıslak çakıllı tepsiye koyarak nemi artırın.
- Keman Yapraklı İncir
Kuru havada yaprak altlarında kırmızı örümcek ağına ve kabuklu bite bakın.
- Afrika Menekşesi
Solan çiçekleri ve sararan yaşlı yaprakları sapın dibinden kesin.
- Areka Palmiyesi
Yaprak altlarında kırmızı örümcek beneklerine ve ince ağa bakın.
- Yucca
Bitki büyümediği için gübre vermeyin.
- Rebutia
Kışı serin ve aydınlık bir yerde, neredeyse hiç sulamadan geçirtin.
- Kurdele çiçeği
Florür ve klor yaprak uçlarını yaktığı için sulamada yağmur suyu ya da arıtılmış su kullanın.
- Atatürk çiçeği
Saksıyı soğuk cam, açılan kapı ve kalorifer peteğinden uzak tutun.
- Gümüş meşale
Dinlenme döneminde hiç sulamayın; bitkiyi aydınlık, geceleri 8–10 °C'ye düşen bir yerde tutun.
- Siklamen
Yapraklı ve çiçekli dönemde iki haftada bir azotu düşük sıvı gübre verin.
- Ferokaktus
Kış boyunca toprağı neredeyse kuru tutun, bitkiyi aydınlık ve serin bir yerde bekletin.
- Şans bambusu
Suda yetişen bitkinin suyunu haftada bir klorsuz suyla değiştirin; bu sivrisinek üremesini de önler.
- Eçeverya
Kışın sulamayı neredeyse kesin ve rozetin ortasına su kaçırmayın.
- Aglaonema
Saksıyı soğuk cam önünden ve kapı ağzından uzak tutun; 10 °C'nin altı yapraklara zarar verir.
- Pachira
Sulamadan sonra tabakta biriken suyu boşaltın.
- Yıldız kaktüsü
Kışı serin, kuru ve güneşli bir odada geçirtin; dinlenmede hiç sulamayın.
- İnci dizisi
Kışı 13–16 °C'lik serin bir odada, az suyla geçirmesi yaz çiçeklenmesine yardım eder.
- Fil ayağı
Kışın toprağı ıslak tutmayın; bu dönemde bitki çok az su ister.
- Boston eğreltisi
Kaloriferli dönemde saksıyı mutfak ya da banyo gibi nemli bir odaya alın ya da ıslak çakıllı tepsiye oturtun.
- Salon palmiyesi
Pencere, kapı ya da havalandırma ağzından gelen soğuk hava akımından koruyun.
- Maranta
Kaloriferli dönemde saksıyı ıslak çakıllı bir tepsiye oturtun ya da odayı nemlendirin.
- Ficus ginseng
Saksıyı 20 °C'nin altına düşen soğuk pencere önlerinden uzak tutun.
- Amarilis
Soğanı yarısı toprak üstünde kalacak şekilde dikin, bir kez iyice sulayıp filiz çıkana kadar bekleyin.
- Delikli monstera
Bitkiyi soğuk cereyan alan pencere ve kapı önünde bırakmayın.
- Gece kraliçesi
Kışın bitkiyi 11–14 °C'lik serin bir yere alın ve suyu azaltın; tomurcuk görününce sıcak yerine döndürün.
- Haworthia
Soğuk cam kenarında ve cereyanda bırakmayın; 10 °C'nin altındaki odalardan uzak tutun.
- Peperomia
Saksıyı hava akımı alan kapı ve pencere önünden uzak tutun.
- Salon azaleası
Solan çiçekleri koparın; tohum bağlamasın, enerji yeni sürgüne gitsin.
- Cereus
Kasım–şubat arasında geceleri 8–10 °C'ye düşen aydınlık bir yerde tutun, su vermeyin.
- Eşek kuyruğu
Kışı 10–20 °C arası serin bir odada geçirmesi çiçeklenmeyi destekler.
- Pilea
Saksıyı kalorifer ve soba yanından, soğuk hava akımı alan pencereden uzak tutun.
- Zebra haworthia
Kışın toprağı neredeyse kuru tutun, ani sıcaklık değişimi ve soğuk cereyandan koruyun.
- Mor yonca
Dinlenmeden sonra yeni sürgün görününce rizomları bölüp taze toprağa dikin.
- Damkoruru
Kışın saksıda ya da çukurda su birikmesin; gerekirse saksıyı saçak altına alın.
- Kalp zinciri
Kalabalık saksıyı sever; gerekmedikçe saksı değiştirmeyin.
- Mammillaria
Kasım–şubat arasında bitkiyi 7–13 °C'lik aydınlık bir yerde tutun ve sulamayı neredeyse kesin; serin kış bahar çiçeğini getirir.
- Taş bitkisi
Eski yaprak çifti tamamen kuruyana kadar sulamayın; yeni çift eskisinin suyunu kullanır.
- Kordilin
Sulamayı azaltın ve bitkiyi 10 °C altına düşen soğuk pencere önünden uzaklaştırın.
- Kuşkonmaz eğreltisi
Dikenli gövdeleri ve meyveleri çocuklar ile evcil hayvanların ulaşamayacağı yerde tutun.
- Kalp hoya
Uzun ve yapraksız sürgünleri kesmeyin; yeni yaprak ve çiçekler bu sürgünlerde oluşur.
- Venüs saçı
Kaloriferli dönemde saksıyı banyo gibi nemli bir odaya alın.
- Fitonya
Kaloriferli dönemde saksıyı hava akımından uzak, nemli bir köşeye ya da ıslak çakıllı tepsiye alın.
- Aspidistra, döküm bitkisi
Kışın sulamayı seyreltin; toprak yüzeyi kurumadan su vermeyin.
- Aeonium
Gece sıcaklığı 4 °C'ye yaklaşmadan saksıyı içeri alın; kışı yaklaşık 10 °C'lik aydınlık bir yerde geçirin.
- Dendrobium orkide
Sonbahar sonu ve kış başında sulamayı kesin, bitkiyi serin ve aydınlık yerde kuru tutun.
- Frenk inciri
Saksıdaki bitkiye kış dinlenmesinde su ve gübre vermeyin, yağmurdan korunan bir yere alın.
- Kuş yuvası eğreltisi
Saksıyı kalorifer, soba ve hava akımına yakın koymayın.
- Dracaena reflexa
Soğuk cereyan ve ani sıcaklık değişimi olan yerlerde bırakmayın.
- Kayınvalide koltuğu
Sonbahar ve kış boyunca bitkiyi serin, aydınlık bir yerde tutun ve hiç sulamayın.
- Ananas
Yaprakları keskin olduğu için bitkiyi taşırken ve bakarken eldiven takın.
- Zebra bitkisi
Kışın yarı dinlenme döneminde sulamayı azaltın ama toprağı tamamen kurutmayın.
- Dantel aloe
10 °C'nin altındaki soğuktan ve dondan koruyun; kışın soğuk cam kenarından uzak tutun.
- Ctenanthe
Saksıyı cereyandan ve kalorifer peteğinden uzak, sabit sıcaklıktaki bir yerde tutun.
- Streptokarpus
Yaprak ve çiçeklerde gri küf arayın, bulaşan kısmı hemen alın.
- Pachyphytum
Kış dinlenmesinde bitkiyi serin ve aydınlık tutun, harcı neredeyse kuru bırakın.
- Stapelya
Kışın sulamayı kesin; toprağı kuru tutun.
Balkon ve çiçekler54 bitki
Gül- Ölü, hastalıklı ve çapraz dalları çıkarın; güçlü dalları dışa bakan bir gözün hemen üstünden kısaltın.
- Çıplak köklü gülleri toprak donmuş ya da çamur değilken dikin.
Sardunya- İlk dondan önce bitkiyi saksısıyla aydınlık ve donsuz bir yere alın; yer darsa dalları 10 cm'ye kısaltın.
- Dışarıda kışlatacaksanız saksıyı yağmur ve rüzgâr almayan aydınlık bir duvar dibine çekin, sulamayı azaltın; don uyarısında içeri alın.
- Kışlatılan bitkide gri küflü yaprakları temizleyin, ılık günlerde havalandırın.
- Yapmayın: Kışın toprak kurumadan sulamayın; serin ve ıslak toprakta gövde çürür.
Ortanca- Toprak donmuş ya da çamur değilken dikin, dikimden sonra bol sulayıp malçlayın.
- Yapmayın: Dalları kısaltmayın; ertesi yılın çiçek gözleri bu dallarda.
Begonvil- Dışarıda kışlayacaksa güneye bakan korunaklı duvar dibinde tutun; don gecelerinde örtün.
- Yapmayın: Kış dinlenmesinde gübre vermeyin.
- Yapmayın: Toprak iyice kurumadan sulamayın; serin gecelerden önce hiç sulamayın.
Begonya- Dışarıda kışlatacaksanız saksıyı yalnız donsuz, yağmur almayan korunaklı bir köşede tutun, sulamayı azaltın; don uyarısında içeri alın.
Petunya- Kışı dışarıda geçirecekse don almayan, korunaklı bir köşede tutun; don gecelerinde örtün.
- Yapmayın: Don riski geçmeden fideleri dışarı çıkarmayın.
- Lale
- Soğanları boylarının üç katı derinliğe, sivri ucu yukarıda dikin; toprak serinledikten sonra dikim yapın.
- Hercai menekşe
- Yaz sıcağı kırılıp havalar serinleyince fideleri dikin.
- Solan çiçekleri koparın; tohum bağlamayan bitki daha uzun açar.
Bu gruptaki diğer 46 bitki
- Gerbera
Gece sıcaklığı 5 °C'nin altına düşmeden saksıyı donsuz, aydınlık bir yere alın.
- Sarkan sardunya
İlk dondan önce saksıyı içeri alıp aydınlık, serin bir pencere önünde az sulayarak kışlatın ya da yaz sonunda çelik alın.
- Nergis
Soğanları yaklaşık 20 cm derinliğe, gruplar hâlinde dikin.
- Astilbe
Kış boyunca süs olarak kalan kuru çiçek saplarını aralık–ocakta dipten kesin.
- Şakayık
Dondan sonra kuruyan sapları toprak seviyesinden kesip hastalıklı yaprakları uzaklaştırın.
- Zambak
Soğanları yaklaşık 20 cm derinliğe dikin, pulları kırmadan elleyin ve üstüne malç serin.
- Katalpa
İri yaprakları rüzgârda yıprandığı için fidanı rüzgâra kapalı, aydınlık bir yere dikin.
- Sümbül
Soğanları 10 cm derinliğe, aralarında en az 7–8 cm bırakarak dikin; toprak serinlemeden dikmeyin.
- Mor salkım
Şubatta aynı sürgünleri 2–3 göz kalacak kadar yeniden kısaltın.
- Hanımeli
Odun çeliklerini şubatta alın, ilkbaharda dikene kadar nemli kumda saklayın.
- Forsitya
İlkbaharda ya da sonbaharda dikin; yazın dikerseniz toprağı kurutmayın.
- Kokulu sardunya
İlk dondan önce saksıyı içeri alın; aydınlık, serin bir pencere önünde seyrek sulayarak kışlatın.
- Mavi Ladin
Fidanı açık, güneşli ve havadar bir yere dikin; sıcak ve kapalı köşelerden kaçının.
- Dalya
İlk don yaprakları yakınca yumruları sökün, yıkamadan kurutun ve donsuz, serin yerde saklayın.
- Kurtbağrı
Çit için fidanları toprak işlenebilir durumdayken sonbaharda ya da ilkbaharda dikin.
- İpek Ağacı
Döktüğü çiçek, yaprak ve bakla nedeniyle ağacı teras ve araba yolunun üstüne gelmeyecek biçimde dikin.
- Fuşya
İlk dondan önce saksıyı içeri alın, dalları kısaltıp 7–10 °C'lik serin bir yerde az sulayarak kışlatın.
- Hosta
Sonbaharda kendiliğinden solan yaprakları ve eski çiçek saplarını dipten kesin.
- Kamelya
Toprak henüz ılıkken sonbaharda, yarı gölgeli ve kış rüzgârından korunan bir yere dikin.
- Agapantus
Saksıdaki agapantusu sonbaharda aydınlık, dondan korunan bir yere taşıyın.
- Çarkıfelek
Soğuk bölgelerde gövdenin altını kışın örtüyle sarın.
- Japon Akçaağacı
Fidanı öğleden sonra gölge alan, rüzgâra kapalı bir yere dikin.
- Trompet çiçeği
Kış sonunda yan sürgünleri ana iskelete yakın kısaltın (mahmuz budaması); çiçekler yeni sürgünlerde açar.
- Ağaç Hatmi
Yaprak dökümünden kış sonuna kadar, güneşli bir yere dikin.
- Şebboy
Ilık ve yağışlı kışlarda gövde dibinde beyaz küf olup olmadığına bakın.
- Süs Kirazı
Fidanı su birikmeyen, havadar ve güneşli bir yere dikin.
- Frezya
Kışı dışarıda geçiremeyeceği yerlerde yumruları söküp kuru ve korunaklı bir yerde saklayın.
- Alev Çalısı
Toprak donmuş ya da çamur değilken, hava dolaşımı iyi bir yere dikin.
- Anemon
Yumruları sonbaharda 5–8 cm derine, 10–15 cm arayla, süzek toprağa dikin ve yatağı malçla örtün.
- Ranunkulus
Yumruları bir gün suda bekletin, pençeleri aşağı bakacak şekilde 5 cm derine ve 10 cm arayla dikin.
- Sürünen kekik
Kışın su tutan, ıslak toprakta bırakmayın; kökleri çürür.
- Erguvan
Genç bir fidan seçip kalıcı yerine dikin; erguvan sonradan yer değiştirmeyi sevmez.
- Kana
İlk dondan sonra gövdeleri kısaltın; soğuk yerlerde rizomları söküp kuru ortamda, dondan uzakta saklayın.
- Gümüşi Ihlamur
Olgun boyu 20 metreyi aşabileceği için fidanı bol alanı olan bir yere dikin.
- Bermuda çimi
Kışın uykudaki sararmış çimin üzerinde yoğun yürümeyin; bu dönemde kolay zarar görür ve yabancı ot girer.
- Gelincik
Ekim yapılan yerde kışın su birikmediğinden emin olun; gerekiyorsa drenajı iyileştirin.
- Manolya
Toprak donmuş değilse sonbahar ile ilkbahar arasında, kaplı fidan olarak dikin; yayılan kökler çıplak köklü fidanda zor tutar.
- Leylak
Toprak çok ıslak ya da donmuş değilken sonbahar ile kış sonu arasında dikin.
- Şimşir
Sonbaharda ya da ilkbaharda dikin; kökler dikimden önce kurumamalı.
- Doğu Çınarı
Fidanı geniş bir alana, binalardan ve dar yollardan uzak dikin; kök bölgesini malçla örtün.
- Defne
Sert don beklenen gecelerde bitkiyi örtün, saksıyı soğuktan korunaklı bir yere çekin.
- Dikondra
Üzerinde sık yürünen yollara ve oyun alanlarına dikmeyin; çiğnenmeye dayanmaz.
- Zakkum
Sonbaharda budamayın; gelecek yılın çiçekleri yeni sürgünlerde oluşur.
- Kaya sedumu
Sık sulamayın ve su tutan toprağa dikmeyin; fazla su bitkiyi çürütür.
- Çin gülü
Geçen yılın sürgünlerini şubat–mart başında kısaltın; çiçek yeni sürgünlerde açar.
- Mayasıl otu
Çim alanı ve çok yıllık tarhların hemen yanına dikmeyin; hızla yayılır ve temizlemesi zordur.
Sebzeler24 bitki
Çilek- Taze fideyi kökleri 8–10 cm'ye kısaltıp kök boğazı toprak seviyesinde kalacak şekilde dikin, can suyu verin.
Marul- İlkbahar hasadı için tohumu korunaklı yastığa ya da viyole 1–2 cm derine ekin.
- Baş sıkılaşınca, sapa kalkmadan toprağa yakın yerden bıçakla kesin.
- Roka
- Genç yaprakları toprağın 1–2 cm üstünden kesin, yaşlanmaya bırakmayın.
- Bezelye
- Toprak işlenebilir hale gelince tohumu 3–5 cm derine doğrudan yerine ekin.
- Sonbahar çeşitlerinin tohumunu Kasım'da doğrudan yerine ekin.
- Yapmayın: Soğuk ve çamur halindeki toprağa tohum ekmeyin; tohum çürür.
- Üzüm
- Asma dinlenmedeyken, gözler uyanmadan kış budamasını tamamlayın.
- Fidanı yaprak dökümünden sonra ya da kış sonunda, don olmayan bir günde güneşli, korunaklı yere dikin.
- Soğan
- Şubat ikinci yarısından itibaren toprak tava gelince arpacıkları sıra hâlinde dikin.
- Kışlık taze soğan için tohum ya da fideyi yaz sonu ve sonbaharda yerine ekin.
- Patates
- Toprak 8 °C'yi geçince gözleri uyanmış tohumluk yumruları dikin.
- Havuç
- Kökler normal iriliğe ulaşınca sertleşmeden sökün; bir gün önce sulamak sökümü kolaylaştırır.
Bu gruptaki diğer 16 bitki
- Sarımsak
İri ve sağlam dişleri ayırıp sivri ucu yukarı bakacak şekilde, ucu toprak yüzeyine yakın kalacak derinlikte dikin.
- Ispanak
İlkbahar ürünü için ekimi erken yapın; geciken ekim sıcakla birlikte çiçeğe kalkar.
- Lahana
Sıkılaşan başları toprak seviyesinden bıçakla kesin.
- Pırasa
Pırasaları ihtiyaca göre sökün; sökmeden önce toprağı sulamak işi kolaylaştırır.
- Karnabahar
Taç görününce iç yaprakları kırıp tacın üzerine örtün; güneş gören taç sararır.
- Böğürtlen
Fidanları kış sonunda, toprak işlenebilir olduğunda tel destek sırası boyunca dikin.
- Kivi
Meyveleri ilk sert dondan önce toplayın, oda sıcaklığında olgunlaştırın.
- Turp
Kökler hasat iriliğine gelince sökün; fındık turpu uygun koşulda 4–5 haftada hazır olur.
- Brokoli
Ana başı tomurcuklar açmadan kesin; yan başları birkaç günde bir toplamaya devam edin.
- Ahududu
Dinlenmedeki fidanları şubat ortasından nisan başına kadar, kökler 5 cm'den derine inmeyecek şekilde dikin.
- Yaban mersini
Şubat sonu ya da mart başında yaşlı, çapraz ve zayıf gövdelerin bir kısmını dipten çıkarın.
- Kereviz
Hava soğuyup yapraklar sararmaya başlayınca yumruları koflaşmadan sökün.
- Bakla
Hazırlanan toprağa ocak usulü 1–2 tohum atıp üzerini 5–6 cm toprakla kapatın.
- Tere
Tohumu tava ya da sıraya 1 cm'yi geçmeyecek derinlikte ekin, üzerine ince toprak serip bolca sulayın; sıcak yaz aylarında ekmeyin.
- Frenk üzümü
Çıplak köklü fidanı kış boyunca, toprak donmuş ya da çamur değilken dikin.
- Bektaşi üzümü
Kışın ortası açık bir çalı biçimini koruyacak şekilde budayın.
Meyve ağaçları25 bitki
Limon Ağacı- Don beklenen gecelerde bahçedeki ağacın tacını battaniye ya da çuval beziyle örtün, gövdenin aşı yerini sarın.
- Gece sıcaklıkları düşmeye başlayınca saksıyı aydınlık, serin bir odaya alın; toprağı kontrol edip sulamayı azaltın.
- Çiftlik gübresini fosforlu ve potaslı gübreyle birlikte taç izdüşümüne açtığınız sığ banda gömüp sulayın.
- Meyvelerin iriliğini ve kabuk rengini kontrol edin; olgunları kuru havada makasla kısa sapıyla kesin, dondan önce toplayın.
- Sürgün uçlarını boylarının üçte biri kadar kısaltın; kuru, hastalıklı ve gövdeden çıkan obur dalları dipten alın.
- Sık dalları seyreltin, biçimi bozan ve boylu boyunca uzamış sürgünleri kısaltın.
- Yapmayın: İçerideki saksıda toprak yüzeyi kurumadan sulamayın, tabakta su bırakmayın.
- Zeytin Ağacı
- Soğuklar geçince kuru, hastalıklı ve iç içe dalları çıkarın; tacın ortasına ışık girsin.
- Zeytinleri sırıkla dal dövmeden, elle ya da tarakla sıyırarak toplayın.
- Fidanı güneşli, süzek ve taban suyu derinde olan bir yere dikin; iri fidanı kazığa bağlayın.
- Saksıdaki zeytini kışın 4–10 °C'lik aydınlık, donsuz bir yere alın; kaloriferin önüne koymayın.
- Yapmayın: Kışın saksıyı tabakta su bırakmayın; saksıyı ayak ya da tuğla üstüne yükseltin.
Portakal Ağacı- Don beklenen gecelerde bahçedeki ağacın tacını battaniye ya da çuval beziyle örtün, aşı yerini sarın; soğuktan birkaç gün önce toprağı iyice sulayın.
- Gece sıcaklıkları düşmeye başlayınca saksıyı aydınlık, serin bir odaya alın; toprağı kontrol edip sulamayı azaltın.
- Olgun meyveleri yağmursuz, çiğ kalkmış saatlerde makasla kesin; önce alt dallardan başlayın.
- Yapmayın: İçerideki saksıda toprak yüzeyi kurumadan sulamayın, tabakta su bırakmayın.
Mandalina Ağacı- Aşı yerini korumak için bahçedeki ağacın gövde dibine toprak doldurun, Mart ortasında açın; don gecelerinde tacı örtün.
- Gece sıcaklıkları düşmeye başlayınca saksıyı aydınlık, serin bir odaya alın; toprağı kontrol edip sulamayı azaltın.
- Olgunlaşan meyveleri bekletmeden, kuru havada makasla kesin; Satsuma ağaçta bekletilirse puflaşır.
- Yapmayın: Sonbaharda budamayın; çıkan taze sürgünler kış soğuğuna hassaslaşır.
Elma Ağacı- Yaprak döküldükten sonra kuru, hastalıklı, birbirine sürten ve tacın içine dönen dalları çıkarın.
- Fidanı aşı yeri toprağın 10 cm üstünde kalacak şekilde dikin, kazıkla destekleyip can suyu verin.
İncir Ağacı- Çok soğuk olmayan bir günde kırık, kuru, çatal ve üst üste binen dalları kesin; eldiven takın.
- Soğuk yerlerde genç ağacın dallarını samanla doldurup örtüyle sarın, ilkbaharda yavaş yavaş açın.
- Saksıdaki inciri ilk dondan önce ısıtılmayan, donsuz bir yere alın.
- Yapmayın: Kışın saksıyı su dolu tabakta bırakmayın; kökler çürür.
Kiraz Ağacı- Fidanı söküldüğü derinlikte dikin, kazıkla destekleyip can suyu verin.
- Yapmayın: Kışın budamayın; kesik yerlerinden gümüş yaprak ve bakteriyel kanser girer.
Kayısı Ağacı- Kuru bir günde yalnız kuru, hastalıklı ve iç içe geçmiş dalları kesin; kalın dalları tek yılda almayın.
- Çiçek açıkken don beklenen gecelerde ağacı örtüyle koruyun, gündüz örtüyü açın.
- Fidanı aşı yeri topraktan en az 10 cm yukarıda kalacak şekilde, soğuk hava birikmeyen bir yere dikin.
- Yapmayın: Yağışlı sonbahar ve kış günlerinde budamayın; yaralardan bakteriyel kanser girer.
Bu gruptaki diğer 17 bitki
- Şeftali Ağacı
Kuru bir günde sık, içe büyüyen ve kırık dalları dipten çıkarın; bir yıllık sürgünlerin ucunu kesmeyin.
- Nar Ağacı
Göz sürmeden önce dip sürgünlerini ve taç içindeki obur dalları dipten kesin; kuru ve yere değen dalları temizleyin.
- Ceviz
Sonbaharda sulamayı azaltarak kesin; geç sulama yeni sürgün çıkarır ve erken donda zarar görür.
- Armut
Fidanı aşı yeri toprağın üstünde kalacak şekilde dikin; tozlanma için yakına aynı dönemde çiçek açan başka bir armut çeşidi dikin.
- Erik
Ağacı kış uykusunda ya da sonbaharda budamayın; bu dönemde açılan kesiklerden gümüş yaprak hastalığı ve bakteriyel kanser girer.
- Dut
Budamayı sonbahar sonunda ya da kışın yapın; büyüme döneminde kesilen dallardan bol süt özsuyu akar.
- Vişne
Fidanı kış dinlenmesindeyken derin, iyi drene olan toprağa dikin; vişne kendine verimlidir, tek ağaç yeterlidir.
- Fındık
Sonbaharda budayın; ocak içindeki kurumuş, sıklaşmış dalları ve dipten çıkan kök sürgünlerini kesin.
- Ayva
Fidanı aşı yeri toprağın üstünde kalacak şekilde kış dinlenmesinde dikin; toprağı yüzeyden fazla derin işlemeyin.
- Badem
Kışı ılık geçen yerlerde fidanı sonbaharda dikin; tüplü fidan tercih edin ve birbirini dölleyen iki çeşidi yakın dikin.
- Trabzon hurması
Dikimden sonraki ilk üç yıl kışın şekil budaması yapın; gövde üzerinde düzgün aralıklı 3–5 ana dal bırakın.
- Kestane
Aşılı fidanı kış dinlenmesinde, en az 40–50 cm genişlik ve derinlikte açtığınız çukura dikin.
- Antep fıstığı
Genç ağaca ilk yıllarda kış dinlenmesinde şekil budaması yapın; iskelet dallar oturduktan sonra yalnızca hafif kesimler yeterlidir.
- Greyfurt
Gece sıcaklıkları düşmeye başlayınca saksıyı içeri alın; kış boyunca 10 °C'nin altına inmeyen aydınlık bir yerde tutun.
- Kumkuat
Gece sıcaklıkları düşmeye başlayınca saksıyı içeri alın; kışı 7 °C'nin altına inmeyen aydınlık ve serin bir yerde geçirsin.
- Muşmula
Meyveleri Ekim–Kasım'da sertken toplayın; serin bir yerde koyu kahverengi ve yumuşak olana kadar birkaç hafta bekletin.
- Turunç
Soğuk bölgelerde saksıdaki ağacı gece sıcaklıkları düşmeye başlayınca aydınlık, serin bir iç mekâna alın.
Aromatikler12 bitki
Lavanta- Yapmayın: Kışın dikim yapmayın; genç bitki soğuk ve ıslak toprakta çürür.
- Yapmayın: Kışın saksıyı yağmurdan koruyun, tabakta su bırakmayın.
Kekik- Yapmayın: Kışın toprağı ıslak bırakmayın; saksıyı yağmur almayan duvar dibine çekin.
Maydanoz- Dış saplardan birkaçını toprağın 1–2 cm üstünden kesin, ortadaki genç yaprakları bırakın.
- Soğuk gecelerden önce saksıyı aydınlık, serin ve dondan korunaklı bir yere alın.
Dereotu- Ekimden altı hafta sonra yaprak kesmeye başlayın, bitkinin en az üçte birini bırakın.
- Biberiye
- Yapmayın: Kışın saksıyı tabakta su içinde bırakmayın; ıslak toprakta kökler çürür.
- Adaçayı
- Kış yağmurları kökleri çürütebilir; saksıyı saçak altı ya da duvar dibi gibi yağmur almayan bir yere çekin.
- Kişniş
- Bitkiler 10–15 cm olunca her birinden birkaç yaprak alın, sonra iki hafta toparlanmasını bekleyin.
- Rezene
- Yeni sürgünler çıkmadan önceki yılın kurumuş gövdelerini dipten temizleyin.
Bu gruptaki diğer 4 bitki
- Mercanköşk
Soğuklar başlamadan saksıyı içeri alın; mercanköşk soğuğa hassastır.
- Stevya
İlk dondan önce saksıyı aydınlık bir iç mekâna alın; stevya dona dayanmaz.
- Tarhun
Kışın saksıyı yağmurdan ve soğuktan korunan bir yere alın; ıslak ve soğuk toprakta kökler çürür.
- Zahter
Gölgede ya da sürekli ıslak kalan toprakta yetiştirmeyin; doğada kurak, güneşli yamaçlarda yaşar.
Tarihler nasıl hesaplanıyor?
Her bitkinin ekim, dikim, budama, gübreleme ve hasat ayları; ziraat fakülteleri ve üniversitelerin tarım yayım servisleri, İl Tarım ve Orman Müdürlükleri ve RHS gibi bahçecilik kuruluşlarının yayımladığı takvimlerden alınır. Bu takvimlerin çoğu Marmara kıyısını ya da ılıman bir iklimi esas alır. “Türkiye geneli” seçiliyken gördüğünüz aylar bunlardır.
İl seçtiğinizde ilin iklim bölgesi devreye girer. Her bölge için ilkbaharın ve sonbaharın İstanbul'a göre kaç gün erken ya da geç geldiğini, günlük ortalama sıcaklığın 8 °C'yi geçtiği ve altına indiği tarihlerden hesapladık. Dışarıda yetişen bitkilerin ilkbahar işleri bu farka göre kayar; sonbahar işleri sonbahar farkıyla. Tek yıllık sebzelerde bütün sezon ilkbahar farkıyla kayar, böylece soğuk bölgelerde hasat dikimden önceye düşmez.
Ayrıca Meteoroloji Genel Müdürlüğü'nün il bazlı don verilerinden, don görülme sıklığı yüzde 5 ve üstü olan aylar belirlendi. Bu aylarda dışarıya ekim ve dikim önerilmez; iş ilk donsuz aya ertelenir. İç mekân bitkilerinde bölge farkı uygulanmaz.
Hesabın ayrıntılarını ve kaynak listesini Metodoloji sayfasında, aralık ayının öncelikli işlerini Aralık bitki bakımı rehberinde bulabilirsiniz.