Bitki Bakım Takvimi
İlinizi ve ayı seçin; o ay hangi bitkide ne yapılacağını, neyin ertelenmesi gerektiğini görün.
Türkiye geneli için Şubat ayında yapılacaklar
Ev bitkileri72 bitki
Orkide- Yapmayın: Kışın gübreyi kesin ya da çok seyrek verin.
- Yapmayın: Saksıyı tabakta su içinde bırakmayın, suyu yaprakların ortasına kaçırmayın.
Monstera- Yapmayın: Büyüme yavaşladığı için gübre vermeyin.
- Yapmayın: Kaloriferin üstten kuruttuğu toprağa aldanmayın; alt kısım ıslaksa sulamayın.
- Paşa Kılıcı
- Yapmayın: Büyüme durduğu için gübre vermeyin.
- Yapmayın: Toprak tamamen kurumadan sulamayın; suyu rozetin ortasına dökmeyin.
Barış Çiçeği- Kökler saksıyı sıkıca doldurduysa birkaç santim büyük saksıya alın.
- Yapmayın: Büyüme yavaşladığı için gübre vermeyin.
- Yapmayın: Üst toprak kurumadan sulamayın, tabakta su bırakmayın.
- Yapmayın: Soğuk cereyan alan pencere ve kapı önlerinde bırakmayın.
Aloe Vera- Bitkiyi serin ve aydınlık bir pencere önünde, kaloriferden uzakta dinlendirin.
- Yapmayın: Kış dinlenmesinde gübre vermeyin.
- Yapmayın: Kış dinlenmesinde yapraklar büzüşmedikçe sulamayın.
Salon Sarmaşığı- Yapmayın: Büyüme yavaşladığı için gübre vermeyin.
- Yapmayın: Toprak hâlâ nemliyken sulamayın, tabakta su bırakmayın.
- Kauçuk
- Kökler saksıyı doldurduysa bir boy büyük saksıya alın; gerek yoksa üstteki toprağı tazeleyin.
- Fazla uzayan gövdeyi eldivenle, bir yaprağın hemen üstünden kesin.
- Yapmayın: Büyüme durduğu için gübre vermeyin.
- Yapmayın: Toprağın üstü kurumadan sulamayın; kışın toprağı yalnızca hafif nemli tutun.
- Yapmayın: Açılan pencere ve dış kapı yanı gibi soğuk cereyan alan yerlere koymayın.
Zamioculcas- Yapmayın: Büyüme durduğu için gübre vermeyin.
- Yapmayın: Toprak dibe kadar kurumadan sulamayın; kışın aralığı uzatın.
Bu gruptaki diğer 64 bitki
- Benjamin
Yeni yapraklar küçülüyorsa bir boy büyük saksıya alın.
- Antoryum
Büyüme yavaşladığı için gübre vermeyin.
- Dracaena
Büyüme yavaşladığı için gübre vermeyin.
- Difenbahya
Bitkiyi pencereye yaklaştırın; kış güneşi yaprakları yakmaz.
- Calathea
Isıtma açıkken saksıyı ıslak çakıllı tepsiye koyarak nemi artırın.
- Keman Yapraklı İncir
Uzamış dalları bir boğumun üstünden kesin; yaprakların üçte ikisini bırakın.
- Afrika Menekşesi
Solan çiçekleri ve sararan yaşlı yaprakları sapın dibinden kesin.
- Areka Palmiyesi
Yaprak altlarında kırmızı örümcek beneklerine ve ince ağa bakın.
- Yucca
Bitki büyümediği için gübre vermeyin.
- Rebutia
Kışı serin ve aydınlık bir yerde, neredeyse hiç sulamadan geçirtin.
- Kurdele çiçeği
Florür ve klor yaprak uçlarını yaktığı için sulamada yağmur suyu ya da arıtılmış su kullanın.
- Atatürk çiçeği
Saksıyı soğuk cam, açılan kapı ve kalorifer peteğinden uzak tutun.
- Gümüş meşale
Dinlenme döneminde hiç sulamayın; bitkiyi aydınlık, geceleri 8–10 °C'ye düşen bir yerde tutun.
- Siklamen
Yapraklı ve çiçekli dönemde iki haftada bir azotu düşük sıvı gübre verin.
- Ferokaktus
Kış boyunca toprağı neredeyse kuru tutun, bitkiyi aydınlık ve serin bir yerde bekletin.
- Şans bambusu
Suda yetişen bitkinin suyunu haftada bir klorsuz suyla değiştirin; bu sivrisinek üremesini de önler.
- Eçeverya
Kışın sulamayı neredeyse kesin ve rozetin ortasına su kaçırmayın.
- Aglaonema
Saksıyı soğuk cam önünden ve kapı ağzından uzak tutun; 10 °C'nin altı yapraklara zarar verir.
- Pachira
Sulamadan sonra tabakta biriken suyu boşaltın.
- Yıldız kaktüsü
Kışı serin, kuru ve güneşli bir odada geçirtin; dinlenmede hiç sulamayın.
- İnci dizisi
Kışı 13–16 °C'lik serin bir odada, az suyla geçirmesi yaz çiçeklenmesine yardım eder.
- Fil ayağı
Kışın toprağı ıslak tutmayın; bu dönemde bitki çok az su ister.
- Boston eğreltisi
Kaloriferli dönemde saksıyı mutfak ya da banyo gibi nemli bir odaya alın ya da ıslak çakıllı tepsiye oturtun.
- Mum çiçeği
Kalabalık ve zayıf sürgünleri Şubat sonunda seyreltin; çiçek veren kısa sapları bırakın.
- Paskalya kaktüsü
Kış sonunda bitkiyi 10 °C civarında serin bir yerde tutun; bu serinlik bahar çiçeklenmesini tetikler.
- Salon palmiyesi
Pencere, kapı ya da havalandırma ağzından gelen soğuk hava akımından koruyun.
- Maranta
Kaloriferli dönemde saksıyı ıslak çakıllı bir tepsiye oturtun ya da odayı nemlendirin.
- Ficus ginseng
Saksıyı 20 °C'nin altına düşen soğuk pencere önlerinden uzak tutun.
- Amarilis
Soğanı yarısı toprak üstünde kalacak şekilde dikin, bir kez iyice sulayıp filiz çıkana kadar bekleyin.
- Delikli monstera
Bitkiyi soğuk cereyan alan pencere ve kapı önünde bırakmayın.
- Gece kraliçesi
Kışın bitkiyi 11–14 °C'lik serin bir yere alın ve suyu azaltın; tomurcuk görününce sıcak yerine döndürün.
- Haworthia
Soğuk cam kenarında ve cereyanda bırakmayın; 10 °C'nin altındaki odalardan uzak tutun.
- Agav
Yavruları ana bitkiden ayırıp kumlu, iyi süzen bir yere; yürüme yollarından en az iki metre uzağa dikin.
- Peperomia
Saksıyı hava akımı alan kapı ve pencere önünden uzak tutun.
- Salon azaleası
Solan çiçekleri koparın; tohum bağlamasın, enerji yeni sürgüne gitsin.
- Cereus
Kasım–şubat arasında geceleri 8–10 °C'ye düşen aydınlık bir yerde tutun, su vermeyin.
- Eşek kuyruğu
Kışı 10–20 °C arası serin bir odada geçirmesi çiçeklenmeyi destekler.
- Pilea
Saksıyı kalorifer ve soba yanından, soğuk hava akımı alan pencereden uzak tutun.
- Zebra haworthia
Kışın toprağı neredeyse kuru tutun, ani sıcaklık değişimi ve soğuk cereyandan koruyun.
- Damkoruru
Yavru rozetleri ayırıp kumlu, iyi süzen toprağa ya da taş aralarına dikin.
- Kalp zinciri
Kalabalık saksıyı sever; gerekmedikçe saksı değiştirmeyin.
- Mammillaria
Kasım–şubat arasında bitkiyi 7–13 °C'lik aydınlık bir yerde tutun ve sulamayı neredeyse kesin; serin kış bahar çiçeğini getirir.
- Taş bitkisi
Eski yaprak çifti tamamen kuruyana kadar sulamayın; yeni çift eskisinin suyunu kullanır.
- Kordilin
Sulamayı azaltın ve bitkiyi 10 °C altına düşen soğuk pencere önünden uzaklaştırın.
- Kuşkonmaz eğreltisi
Dikenli gövdeleri ve meyveleri çocuklar ile evcil hayvanların ulaşamayacağı yerde tutun.
- Kalp hoya
Uzun ve yapraksız sürgünleri kesmeyin; yeni yaprak ve çiçekler bu sürgünlerde oluşur.
- Venüs saçı
Kaloriferli dönemde saksıyı banyo gibi nemli bir odaya alın.
- Fitonya
Kaloriferli dönemde saksıyı hava akımından uzak, nemli bir köşeye ya da ıslak çakıllı tepsiye alın.
- Aspidistra, döküm bitkisi
Kışın sulamayı seyreltin; toprak yüzeyi kurumadan su vermeyin.
- Gloksinya
Yumrudan yeni sürgün çıkınca taze toprağa alın, aydınlık ve ılık yere taşıyın.
- Aeonium
Gece sıcaklıkları 4 °C'nin üstüne yerleşince saksıyı dışarı çıkarın ve güneşe birkaç haftada alıştırın.
- Aralya
Uzayıp çıplaklaşan gövdeleri kesin; bitki dipten yeni sürgün verir, gelecek yılın çiçekleri de bu yeni büyümede açar.
- Frenk inciri
Saksıdaki bitkiye kış dinlenmesinde su ve gübre vermeyin, yağmurdan korunan bir yere alın.
- Kuş yuvası eğreltisi
Saksıyı kalorifer, soba ve hava akımına yakın koymayın.
- Dracaena reflexa
Soğuk cereyan ve ani sıcaklık değişimi olan yerlerde bırakmayın.
- Graptopetalum
Daha toplu görünüm için uzayan gövdeleri kısaltın; kesilen rozetleri çelik yapın.
- Kayınvalide koltuğu
Sonbahar ve kış boyunca bitkiyi serin, aydınlık bir yerde tutun ve hiç sulamayın.
- Ananas
Yaprakları keskin olduğu için bitkiyi taşırken ve bakarken eldiven takın.
- Zebra bitkisi
Yeni sürgünler görününce birkaç haftada bir seyreltilmiş gübre verin.
- Dantel aloe
10 °C'nin altındaki soğuktan ve dondan koruyun; kışın soğuk cam kenarından uzak tutun.
- Ctenanthe
Saksıyı cereyandan ve kalorifer peteğinden uzak, sabit sıcaklıktaki bir yerde tutun.
- Streptokarpus
Yaprak ve çiçeklerde gri küf arayın, bulaşan kısmı hemen alın.
- Pachyphytum
Kış dinlenmesinde bitkiyi serin ve aydınlık tutun, harcı neredeyse kuru bırakın.
- Stapelya
Kışın sulamayı kesin; toprağı kuru tutun.
Balkon ve çiçekler86 bitki
Gül- Ölü, hastalıklı ve çapraz dalları çıkarın; güçlü dalları dışa bakan bir gözün hemen üstünden kısaltın.
Sardunya- Son don geçtikten sonra fideleri birkaç gün alıştırıp güneşli balkona ya da bahçeye çıkarın.
- Dışarıda kışlatacaksanız saksıyı yağmur ve rüzgâr almayan aydınlık bir duvar dibine çekin, sulamayı azaltın; don uyarısında içeri alın.
- Kışlatılan bitkide gri küflü yaprakları temizleyin, ılık günlerde havalandırın.
- Yapmayın: Kışın toprak kurumadan sulamayın; serin ve ıslak toprakta gövde çürür.
Ortanca- Solmuş çiçek başlarını ilk ya da ikinci sağlam göz çiftinin üstünden kesin, en yaşlı bir iki dalı dipten çıkarın.
- Toprak donmuş ya da çamur değilken dikin, dikimden sonra bol sulayıp malçlayın.
- Geç don beklenen gecelerde saksıyı korunaklı bir duvar dibine çekin.
Begonvil- Yeni büyüme başlamadan dağınık ve fazla uzamış dalları kısaltın; kalın eldiven giyin.
- Dışarıda kışlayacaksa güneye bakan korunaklı duvar dibinde tutun; don gecelerinde örtün.
- Yapmayın: Kış dinlenmesinde gübre vermeyin.
- Yapmayın: Toprak iyice kurumadan sulamayın; serin gecelerden önce hiç sulamayın.
Begonya- Dışarıda kışlatacaksanız saksıyı yalnız donsuz, yağmur almayan korunaklı bir köşede tutun, sulamayı azaltın; don uyarısında içeri alın.
Petunya- Son don geçip toprak ısınınca fideleri alıştırarak dikin; dikimde sürgün ucunu koparın.
- Kışı dışarıda geçirecekse don almayan, korunaklı bir köşede tutun; don gecelerinde örtün.
- Yapmayın: Don riski geçmeden fideleri dışarı çıkarmayın.
- Hercai menekşe
- Solan çiçekleri koparın; tohum bağlamayan bitki daha uzun açar.
- Kasımpatı
- Kalabalıklaşan kümeleri ilkbaharda bölüp yeniden dikin.
Bu gruptaki diğer 78 bitki
- Gerbera
Geceler düzenli olarak 5 °C'nin üstüne çıkınca dikin; kök boğazı toprak seviyesinde kalsın.
- Sarkan sardunya
Don tehlikesi geçince asma saksı ya da balkon sandığına dikin; çok sıcak cephede öğle gölgesi alan yeri seçin.
- Nergis
Çiçek sapının ucunu tohum bağlamadan alın, yaprakları sararana kadar kesmeyin.
- Astilbe
İlkbaharda ya da eylül sonu–ekim ortasında hafif gölgeye dikin ve dibine bol yanmış organik madde serin.
- Katalpa
İri yaprakları rüzgârda yıprandığı için fidanı rüzgâra kapalı, aydınlık bir yere dikin.
- Sümbül
Çiçek sapını dipten kesin, yaprakları kendiliğinden sararana kadar bırakın.
- Gaillardia
Tohumu son dondan sonra doğrudan yerine ekin ya da fideleri 30–45 cm arayla dikin.
- Camgüzeli
Gece sıcaklıkları 7 °C'nin üstüne çıkınca fideleri gölgelik yere dikin; çok sık dikilen bitki uzayıp seyrelir.
- Ayçiçeği
Son dondan sonra tohumu doğrudan yerine ekin; uzun çeşitleri rüzgâr almayan yere koyun.
- Mor salkım
Şubatta aynı sürgünleri 2–3 göz kalacak kadar yeniden kısaltın.
- Kadife çiçeği
Don tehlikesi geçip toprak ısınınca tohumu doğrudan yerine ekin ya da fideyi dikin.
- Koreopsis
Bordürdeki öbekleri gücünü koruması için iki üç yılda bir erken ilkbaharda bölün.
- Hanımeli
Odun çeliklerini şubatta alın, ilkbaharda dikene kadar nemli kumda saklayın.
- Duvar sarmaşığı
Nisanda fazla uzayan sürgünleri kısaltın; oluk ve pencere çerçevesine ulaşanları kesin.
- Forsitya
Çiçekler döküldükten hemen sonra, çiçek açmış dalları aşağıdaki güçlü sürgünlere kadar kesin.
- Aslanağzı
Fideleri ilkbahar başında ya da havalar serinlerken sonbaharda dikin.
- Rudbekya
Çok yıllık olarak kalan öbekleri üç–beş yılda bir erken ilkbaharda bölün.
- Kokulu sardunya
Don tehlikesi geçince saksıyı güneşli balkona çıkarın ya da bitkiyi süzek toprağa dikin.
- Mavi Ladin
Fidanı açık, güneşli ve havadar bir yere dikin; sıcak ve kapalı köşelerden kaçının.
- Yüksük otu
Toprak nemli ve ılıkken ilkbaharda ya da sonbaharda dikin; fideleri 30–35 cm arayla yerleştirin.
- Dalya
Yumruları don tehlikesi geçince yaklaşık 8 cm derinliğe dikin; uzun çeşitlere kazıkla destek verin.
- Kurtbağrı
Çit için fidanları toprak işlenebilir durumdayken sonbaharda ya da ilkbaharda dikin.
- İpek çiçeği
Toprak ısınıp don tehlikesi geçince tohumu doğrudan ekin ya da fideleri dikin; ince tohumu kumla karıştırıp serpin.
- Lupen
Fideleri ilkbaharda güneşli, suyu iyi süzen bir yere saksıdaki derinliğinde dikin; kök bozulmasını sevmediği için sık yer değiştirmeyin.
- İpek Ağacı
Döktüğü çiçek, yaprak ve bakla nedeniyle ağacı teras ve araba yolunun üstüne gelmeyecek biçimde dikin.
- Fuşya
Don tehlikesi geçince öğleden sonra gölge alan, rüzgârdan korunan bir yere yerleştirin.
- Zinya
Son dondan sonra tohumu doğrudan yerine ekin, bitkiler arasında hava dolaşacak kadar boşluk bırakın.
- Hosta
Büyük öbekleri erken ilkbaharda, yapraklar açılmadan önce keskin bir belle bölün.
- Kamelya
Gerekirse çiçeklenme biter bitmez şekil budaması yapın; sert budamayı martta yapın.
- Kardelen
Kalabalık kümeleri çiçeklenmeden sonra yapraklar henüz yeşilken bölüp hemen yeniden dikin.
- Ekinezya
Ekinezyayı ilkbaharda dikin; sonbaharda dikilenler ağır ve ıslak toprakta kışın çürümeye daha yatkındır.
- Ateş Dikeni
Serbest büyüyen bitkide ilkbahar ortasında yalnız istenmeyen, zarar görmüş ve hastalıklı dalları kesin; kalın eldiven giyin.
- Glayöl
Kormları toprak ısınınca 8–15 cm derinliğe dikin; iki haftada bir yeni parti dikerek çiçeklenmeyi yayın.
- Akdeniz Servisi
Kökler aktif büyürken, nisan ya da eylülde dikin veya yerini değiştirin.
- Koleus
Son dondan sonra yarı gölgeye dikin; ilk 7–10 gün kök topunu nemli tutun.
- Agapantus
Mart sonu–nisan arasında güneşli, süzek bir yere dikin; öbekleri de bu dönemde bölün.
- Çarkıfelek
Soğuklar tamamen geçince güneşli, korunaklı bir yere dikin.
- Japon Akçaağacı
Fidanı öğleden sonra gölge alan, rüzgâra kapalı bir yere dikin.
- Mine çiçeği
Son dondan sonra güneşli yere dikin; genç bitkilerin uçlarını koparıp dallanmasını sağlayın.
- Kozmos
Don geçip toprak ısınınca tohumu yüzeye serpip tırmıkla hafifçe örtün; derine gömmeyin.
- Çan çiçeği
Çok yıllık türlerin öbeklerini üç–dört yılda bir bölün.
- Trompet çiçeği
Kış sonunda yan sürgünleri ana iskelete yakın kısaltın (mahmuz budaması); çiçekler yeni sürgünlerde açar.
- Ağaç Hatmi
İlkbaharda budayın; çiçekler yeni sürgünlerde açtığı için bu hem çiçek sayısını hem iriliğini artırır.
- Şebboy
Tohumu doğrudan yerine ya da son dondan 6–8 hafta önce içeride ekin; iki haftada bir yeni ekim yaparak çiçeklenmeyi uzatın.
- Süs Kirazı
Fidanı su birikmeyen, havadar ve güneşli bir yere dikin.
- Frezya
Yumruları sivri ucu yukarıda, 5 cm derinliğe, güneşli ve rüzgârsız bir yere dikin; ince dallarla destek verin.
- Afrika papatyası
Son dondan sonra güneşli, süzek bir yere dikin.
- Gül hatmi
Tohumu mayıs–haziranda doğrudan yerine ekin ya da nisanda saksıda çimlendirin; ilk yıl yalnız yaprak, ikinci yıl çiçek verir.
- Yıldız yasemini
İlkbaharda, büyüme başlamadan güneşli ve korunaklı bir yere dikin.
- Gazanya
Son dondan sonra güneşli, süzek bir yere dikin.
- Yıldız çiçeği
Mart–mayıs başında dikin ve toprağı nemli tutmak için dibine malç serin.
- Alev Çalısı
Toprak donmuş ya da çamur değilken, hava dolaşımı iyi bir yere dikin.
- Anemon
Kış sonunda yatağın üzerindeki malçı kaldırın.
- Amerikan sarmaşığı
Yerinden taşan sürgünleri düzenli kesin; bitki hızlı büyür.
- Kalibrakoa
Son dondan sonra güneşli yere dikin; dikim toprağına yavaş çözünen gübre karıştırın.
- Ranunkulus
Solan çiçekleri kesin; yeni tomurcuk açmasını destekler.
- Sürünen kekik
Basamak taşlarının arasına ya da kenarlara 20–30 cm aralıkla dikin.
- Erguvan
Genç bir fidan seçip kalıcı yerine dikin; erguvan sonradan yer değiştirmeyi sevmez.
- Alisum
Tohumu son dondan birkaç hafta önce doğrudan yere serpin, üstünü çok ince örtün; ışıkta çimlenir.
- Gümüşi Ihlamur
Olgun boyu 20 metreyi aşabileceği için fidanı bol alanı olan bir yere dikin.
- Lobelya
Son dondan sonra fideleri dikin; sıcak bölgelerde öğleden sonra gölge alan yeri seçin.
- Bermuda çimi
Toprak ısındıktan sonra tohum ekin ya da rulo çim serin; çimin serin havalardan önce yerleşmesi gerekir.
- Gelincik
Ekim yapılan yerde kışın su birikmediğinden emin olun; gerekiyorsa drenajı iyileştirin.
- Manolya
Toprak donmuş değilse sonbahar ile ilkbahar arasında, kaplı fidan olarak dikin; yayılan kökler çıplak köklü fidanda zor tutar.
- Leylak
Toprak çok ıslak ya da donmuş değilken sonbahar ile kış sonu arasında dikin.
- Şimşir
Sonbaharda ya da ilkbaharda dikin; kökler dikimden önce kurumamalı.
- Cezayir menekşesi
İlkbaharda ya da sonbaharda 25–30 cm aralıkla, şaşırtmalı dikin.
- Doğu Çınarı
Fidanı geniş bir alana, binalardan ve dar yollardan uzak dikin; kök bölgesini malçla örtün.
- Gümüş dikondra
Tohumu içeride 24 °C civarında çimlendirin; üstünü çok ince örtüp toprağı ve havayı nemli tutun.
- Defne
Toprak ısınmaya başladığında, ilkbaharda sıcak ve rüzgâr almayan bir yere dikin.
- Bakopa
Son dondan sonra asma saksıya, balkon sandığına ya da bordür kenarına dikin.
- Çuha çiçeği
Kalabalıklaşan öbekleri çiçeklenmeden sonra ilkbaharda bölüp yeniden dikin.
- Dikondra
Üzerinde sık yürünen yollara ve oyun alanlarına dikmeyin; çiğnenmeye dayanmaz.
- Zakkum
Kış geçince dondan zarar görmüş ve kurumuş dalları kesin; eldiven giyin, budama artıklarını yakmayın.
- Kaya sedumu
Yer örtücü olarak 30–45 cm aralıkla, taşlı ve süzek bir yere dikin.
- Skaevola
Son dondan sonra, toprak sıcaklığı 18 °C'ye ulaşınca dikin.
- Çin gülü
Geçen yılın sürgünlerini şubat–mart başında kısaltın; çiçek yeni sürgünlerde açar.
- Mayasıl otu
Kümeler sıklaştığında ilkbaharda ya da sonbaharda bölüp seyreltin.
Sebzeler38 bitki
Domates- Tohumu viyole ya da küçük saksılara, korumalı ve ılık bir ortamda 1–2 cm derine ekin.
Biber- Tohumu viyole korumalı ve ılık bir ortamda ekin; çimlenme için 18–21 °C sağlayın.
Salatalık- Tohumu viyole korumalı ortamda ya da son dondan sonra doğrudan toprağa, yan yatırarak 1–2 cm derine ekin.
Çilek- Yapmayın: Don beklenen gecelerde çiçekli bitkileri açıkta bırakmayın; üzerini örtün.
Patlıcan- Tohumu viyole korumalı ve sıcak bir ortamda ekin; çimlenme için en az 21 °C sağlayın.
Kabak- Tohumu viyole korumalı ortamda ya da toprak 15 °C'ye ısınınca doğrudan yerine, yan yatırarak ekin.
- Fasulye
- Toprak ısınıp don riski geçince tohumu 5 cm derine doğrudan yerine ekin.
- Yapmayın: Toprak 10 °C'ye ısınmadan tohum ekmeyin; soğuk toprakta tohum çimlenmez.
Marul- 5–6 yapraklı fideleri büyüme ucu toprağın üstünde kalacak şekilde dikin.
Bu gruptaki diğer 30 bitki
- Roka
Tohumu 0,5–1 cm derine seyrek ekin; birkaç haftada bir yeni sıra ekin.
- Bezelye
İçeride yetiştirdiğiniz 20 cm'lik fideleri kökünü bozmadan açık alana dikin.
- Üzüm
Asma dinlenmedeyken, gözler uyanmadan kış budamasını tamamlayın.
- Soğan
Şubat ikinci yarısından itibaren toprak tava gelince arpacıkları sıra hâlinde dikin.
- Patates
Toprak 8 °C'yi geçince gözleri uyanmış tohumluk yumruları dikin.
- Karpuz
Toprak 12 °C'yi geçip don tehlikesi bitince tohumu ekin ya da fideleri can suyuyla dikin.
- Havuç
Tohumu iyi işlenmiş toprağa sıraya ekin, üzerini ince bir harçla kapatıp bastırın.
- Kavun
Don tehlikesi geçip toprak 15 °C'yi aşınca tohumu yerine ekin ya da fideyi dikin.
- Sarımsak
İri ve sağlam dişleri ayırıp sivri ucu yukarı bakacak şekilde, ucu toprak yüzeyine yakın kalacak derinlikte dikin.
- Ispanak
İlkbahar ürünü için ekimi erken yapın; geciken ekim sıcakla birlikte çiçeğe kalkar.
- Lahana
Sıkılaşan başları toprak seviyesinden bıçakla kesin.
- Pırasa
Pırasaları ihtiyaca göre sökün; sökmeden önce toprağı sulamak işi kolaylaştırır.
- Karnabahar
Taç normal iriliğini alıp gevşemeden, 4–5 yaprakla birlikte bıçakla kesin.
- Mısır
Toprak 10 °C'nin üzerine ısınınca tohumu birkaç sıralık blok hâlinde ekin.
- Böğürtlen
Fidanları kış sonunda, toprak işlenebilir olduğunda tel destek sırası boyunca dikin.
- Kivi
Kış budamasını uyku döneminde, bitkiye su yürümeden bitirin.
- Turp
Kökler hasat iriliğine gelince sökün; fındık turpu uygun koşulda 4–5 haftada hazır olur.
- Bal kabağı
Toprak 10–12 °C'yi geçince ocaklara 2–4 tohum ekin; kol atacağı için ocaklar arasında geniş mesafe bırakın.
- Ahududu
Mart sonunda zayıf gelişen sürgünleri dipten temizleyin.
- Bamya
Nisan sonundan itibaren toprak en az 15 °C'ye ısınınca tohumu yerine ekin.
- Yaban mersini
Şubat sonu ya da mart başında yaşlı, çapraz ve zayıf gövdelerin bir kısmını dipten çıkarın.
- Pazı
Tohumu 1 cm kadar derine ekin, 3–4 yapraklı olunca sıra üzerinde 15 cm aralık bırakacak şekilde seyreltin.
- Kereviz
Hava soğuyup yapraklar sararmaya başlayınca yumruları koflaşmadan sökün.
- Kırmızı pancar
Toprak ısınınca tohumu 1–2 cm derine ekin; sürekli hasat için birkaç hafta arayla küçük partiler halinde ekin.
- Bakla
Hazırlanan toprağa ocak usulü 1–2 tohum atıp üzerini 5–6 cm toprakla kapatın.
- Enginar
Köklü dip sürgünlerini 1 m aralıklarla hazırlanmış masuralara dikin.
- Tere
Tohumu tava ya da sıraya 1 cm'yi geçmeyecek derinlikte ekin, üzerine ince toprak serip bolca sulayın; sıcak yaz aylarında ekmeyin.
- Frenk üzümü
Kış sonunda ortası açık bir kadeh biçimi verecek şekilde budayın, en fazla on iyi aralıklı dal bırakın.
- Altın çilek
Tohumu son dondan 6–8 hafta önce içeride ekin, fideleri don geçince güneşli yere dikin.
- Bektaşi üzümü
Kışın ortası açık bir çalı biçimini koruyacak şekilde budayın.
Meyve ağaçları25 bitki
Limon Ağacı- Don beklenen gecelerde bahçedeki ağacın tacını battaniye ya da çuval beziyle örtün, gövdenin aşı yerini sarın.
- Meyvelerin iriliğini ve kabuk rengini kontrol edin; olgunları kuru havada makasla kısa sapıyla kesin, dondan önce toplayın.
- Sık dalları seyreltin, biçimi bozan ve boylu boyunca uzamış sürgünleri kısaltın.
- Fidanı kök boğazı toprağın birkaç parmak üstünde kalacak şekilde dikin, toprağı bastırıp can suyu verin.
- Yapmayın: İçerideki saksıda toprak yüzeyi kurumadan sulamayın, tabakta su bırakmayın.
- Zeytin Ağacı
- Soğuklar geçince kuru, hastalıklı ve iç içe dalları çıkarın; tacın ortasına ışık girsin.
- Son don geçince saksıyı dışarıya, güneşli ve rüzgârsız bir köşeye çıkarın.
- Saksıdaki zeytini kışın 4–10 °C'lik aydınlık, donsuz bir yere alın; kaloriferin önüne koymayın.
- Yapraklarda halkayla çevrili koyu lekelere bakın; dökülen lekeli yaprakları toplayıp uzaklaştırın.
- Yapmayın: Kışın saksıyı tabakta su bırakmayın; saksıyı ayak ya da tuğla üstüne yükseltin.
Portakal Ağacı- Don beklenen gecelerde bahçedeki ağacın tacını battaniye ya da çuval beziyle örtün, aşı yerini sarın; soğuktan birkaç gün önce toprağı iyice sulayın.
- Turunçgil gübresini nemli toprağa, taç izdüşümüne verin ve ardından sulayın.
- Olgun meyveleri yağmursuz, çiğ kalkmış saatlerde makasla kesin; önce alt dallardan başlayın.
- Hasattan sonra, ilkbahar sürgünü başlamadan kuru ve obur dalları alın, toprağa değen etek dallarını kesin.
- Toprak ısınınca fidanı torbadaki seviyesinden birkaç santim yukarıda dikin, çanak açıp can suyu verin.
- Yapmayın: İçerideki saksıda toprak yüzeyi kurumadan sulamayın, tabakta su bırakmayın.
Mandalina Ağacı- Aşı yerini korumak için bahçedeki ağacın gövde dibine toprak doldurun, Mart ortasında açın; don gecelerinde tacı örtün.
- Donlar geçince, ilkbahar sürgünü başlamadan kuru, sık ve obur dalları alın, aşırı uzamış yan dalları kısaltın.
- Olgunlaşan meyveleri bekletmeden, kuru havada makasla kesin; Satsuma ağaçta bekletilirse puflaşır.
- Toprak ısınınca fidanı kök boğazı toprağın üstünde kalacak şekilde dikin, bastırıp can suyu verin.
Elma Ağacı- Yaprak döküldükten sonra kuru, hastalıklı, birbirine sürten ve tacın içine dönen dalları çıkarın.
İncir Ağacı- Çok soğuk olmayan bir günde kırık, kuru, çatal ve üst üste binen dalları kesin; eldiven takın.
- Soğuk yerlerde genç ağacın dallarını samanla doldurup örtüyle sarın, ilkbaharda yavaş yavaş açın.
- Azotlu gübreyi iki parçaya bölerek verin.
- Fidanı güneye bakan, duvar önü gibi korunaklı ve süzek bir yere dikin.
- Yapmayın: Kışın saksıyı su dolu tabakta bırakmayın; kökler çürür.
Kiraz Ağacı- Don beklenen gecelerde çiçekteki küçük ağacı tülbent örtüyle örtün, gündüz açın.
- Yapmayın: Kışın budamayın; kesik yerlerinden gümüş yaprak ve bakteriyel kanser girer.
Kayısı Ağacı- Kuru bir günde yalnız kuru, hastalıklı ve iç içe geçmiş dalları kesin; kalın dalları tek yılda almayın.
- Çiçek açıkken don beklenen gecelerde ağacı örtüyle koruyun, gündüz örtüyü açın.
- Çiçek monilyasıyla kuruyan çiçekli sürgünleri sağlam kısımdan kesip bahçeden uzaklaştırın.
Bu gruptaki diğer 17 bitki
- Şeftali Ağacı
Kuru bir günde sık, içe büyüyen ve kırık dalları dipten çıkarın; bir yıllık sürgünlerin ucunu kesmeyin.
- Nar Ağacı
Göz sürmeden önce dip sürgünlerini ve taç içindeki obur dalları dipten kesin; kuru ve yere değen dalları temizleyin.
- Armut
Serbest duran ağacı kışın, yapraklar döküldükten sonra budayın; birbirini kesen ve tacı sıklaştıran dalları çıkarın.
- Erik
Çiçeklenme sırasında don beklenen gecelerde ağacı tülbent örtüyle örtün.
- Dut
Budamayı sonbahar sonunda ya da kışın yapın; büyüme döneminde kesilen dallardan bol süt özsuyu akar.
- Fındık
Azotlu gübrenin yarısını fındıklar uyanmadan, Şubat sonu ile Mart başında verin; kalanını Mayıs sonu–Haziran başında uygulayın.
- Ayva
Yerleşik ağacı kışın hafifçe budayın; meyveler dal uçlarında oluştuğu için uçları kesmeyin.
- Trabzon hurması
Dikimden sonraki ilk üç yıl kışın şekil budaması yapın; gövde üzerinde düzgün aralıklı 3–5 ana dal bırakın.
- Avokado
Soğuk tehlikesi geçince ilkbaharın başında dikin; aşı yerini toprak üstünde bırakın, derin dikmeyin ve hemen can suyu verin.
- Antep fıstığı
Genç ağaca ilk yıllarda kış dinlenmesinde şekil budaması yapın; iskelet dallar oturduktan sonra yalnızca hafif kesimler yeterlidir.
- Yenidünya
Meyveyi iri almak için salkımlardaki çiçek ya da genç meyvelerin bir kısmını elle seyreltin.
- Greyfurt
İlkbahar donları geçtikten sonra, ilkbahar sürgünleri başlamadan hemen önce budayın; obur dalları her zaman alabilirsiniz.
- Kumkuat
Kışın içerideki saksıda toprak yüzeyi kısmen kurumadan sulamayın; saksıyı suda bekletmeyin.
- Kızılcık
Dipten çıkan kök sürgünlerini görür görmez kesin; aksi hâlde bitki çevreye yayılır.
- Muşmula
Gerekiyorsa ağacı kış dinlenmesinde budayın; genç yaşta iyi şekil verilen ağaç sonra az budama ister.
- Turunç
İlkbahar donları geçtikten sonra, yeni sürgünler başlamadan önce budayın; dikenli dallara karşı eldiven kullanın.
- İğde
Ağacın çevresinde çıkan kök sürgünlerini ve fideleri söküp yayılmasını sınırlayın.
Aromatikler17 bitki
Lavanta- Toprak ısınınca güneşli, süzek bir yere dikin; ilk yaz toprağı düzenli kontrol edin.
- Yapmayın: Kışın dikim yapmayın; genç bitki soğuk ve ıslak toprakta çürür.
- Yapmayın: Kışın saksıyı yağmurdan koruyun, tabakta su bırakmayın.
Kekik- Fideleri güneşli, süzek bir yere dikin; ağır toprakta saksı ya da yükseltilmiş yatak kullanın.
- Bitkiyi sık tutmak için hafifçe kırpın; yapraksız odunsu gövdeye inmeyin.
- Yapmayın: Kışın toprağı ıslak bırakmayın; saksıyı yağmur almayan duvar dibine çekin.
Fesleğen- Tohumu içeride, sıcak ve aydınlık bir pencere önünde küçük saksılara ya da viyollere ekin.
- Yapmayın: Fideleri don riski geçmeden ve geceler ısınmadan dışarıda bırakmayın.
Nane- İlkbahar dikimini geciktirmeyin; köklü parçaları yeni sürgünler çıkmadan dikin.
Maydanoz- Tohumu 1 cm derinliğe doğrudan yerine ya da saksısına ekin, çimlenene kadar toprak yüzeyini kurutmayın.
Dereotu- Tohumu 1 cm derinliğe doğrudan yerine ekin, birkaç haftada bir yeni sıra ekleyin.
- Biberiye
- Toprak ısınınca güneşli ve süzek bir yere dikin; köklerin üstünü ince bir toprakla örtün.
- Yapmayın: Kışın saksıyı tabakta su içinde bırakmayın; ıslak toprakta kökler çürür.
- Adaçayı
- Yeni sürgünler başlarken bitkiyi hafifçe budayın; yapraksız yaşlı gövdelere inmeyin, oradan sürgün vermeyebilir.
- Kış yağmurları kökleri çürütebilir; saksıyı saçak altı ya da duvar dibi gibi yağmur almayan bir yere çekin.
Bu gruptaki diğer 9 bitki
- Kişniş
Birkaç haftada bir az miktarda tohum ekin; sürekli taze yaprak alırsınız.
- Papatya
Tohumu toprağın üstüne seyrek serpin, üzerini örtmeyin; çimlenmek için ışık ister.
- Melisa
Birkaç yılda bir kümeyi kökünden bölerek küçültün.
- Rezene
Tohumu doğrudan yerine ekin, fideleri 30 cm aralığa seyreltin.
- Frenk soğanı
Kümeleri 2–3 yılda bir ilkbaharda bölerek yenileyin.
- Isırgan otu
Genç sürgün uçlarını toplayın; pişirince yakıcılığı kaybolur.
- Tarhun
İlkbaharda yeni sürgünler başlamadan eski gövdeleri toprak seviyesine kadar kesin.
- Anason
Tohumu donlar geçtikten sonra doğrudan yerine ekin; olgunlaşması uzun ve sıcak bir mevsim ister.
- Zahter
Gölgede ya da sürekli ıslak kalan toprakta yetiştirmeyin; doğada kurak, güneşli yamaçlarda yaşar.
Tarihler nasıl hesaplanıyor?
Her bitkinin ekim, dikim, budama, gübreleme ve hasat ayları; ziraat fakülteleri ve üniversitelerin tarım yayım servisleri, İl Tarım ve Orman Müdürlükleri ve RHS gibi bahçecilik kuruluşlarının yayımladığı takvimlerden alınır. Bu takvimlerin çoğu Marmara kıyısını ya da ılıman bir iklimi esas alır. “Türkiye geneli” seçiliyken gördüğünüz aylar bunlardır.
İl seçtiğinizde ilin iklim bölgesi devreye girer. Her bölge için ilkbaharın ve sonbaharın İstanbul'a göre kaç gün erken ya da geç geldiğini, günlük ortalama sıcaklığın 8 °C'yi geçtiği ve altına indiği tarihlerden hesapladık. Dışarıda yetişen bitkilerin ilkbahar işleri bu farka göre kayar; sonbahar işleri sonbahar farkıyla. Tek yıllık sebzelerde bütün sezon ilkbahar farkıyla kayar, böylece soğuk bölgelerde hasat dikimden önceye düşmez.
Ayrıca Meteoroloji Genel Müdürlüğü'nün il bazlı don verilerinden, don görülme sıklığı yüzde 5 ve üstü olan aylar belirlendi. Bu aylarda dışarıya ekim ve dikim önerilmez; iş ilk donsuz aya ertelenir. İç mekân bitkilerinde bölge farkı uygulanmaz.
Hesabın ayrıntılarını ve kaynak listesini Metodoloji sayfasında, şubat ayının öncelikli işlerini Şubat bitki bakımı rehberinde bulabilirsiniz.