İçeriğe geç
Filizim

Bitki Bakım Takvimi

İlinizi ve ayı seçin; o ay hangi bitkide ne yapılacağını, neyin ertelenmesi gerektiğini görün.

Örnek: limon ağacı, domates, orkide

Türkiye geneli için Ekim ayında yapılacaklar

Ev bitkileri57 bitki

  • Kıvrık sap üzerinde beyaz orkide (Phalaenopsis) çiçekleri
    Orkide
    • Orkide gübresini az ve düzenli verin; her dördüncü sulamayı gübresiz yapın.
    • Yeni çiçek sapı için bitkiyi birkaç hafta geceleri serin kalan bir odaya alın.
    • Yapmayın: Saksıyı tabakta su içinde bırakmayın, suyu yaprakların ortasına kaçırmayın.
  • Toprağa dikili barış çiçeği grubu ve beyaz bir çiçek
    Barış Çiçeği
    • Birkaç haftada bir seyreltik sıvı gübre verin; arada toprağı bol suyla yıkayın.
  • Etiketli tarhta dikenli kenarlı aloe vera yaprakları
    Aloe Vera
    • Gece sıcaklıkları 10 °C'ye inmeden saksıyı içeri alın.
  • Su dolu kavanozda köklenen salon sarmaşığı çeliği
    Salon Sarmaşığı
    • Ayda bir, nemli toprağa genel amaçlı sıvı ev bitkisi gübresi verin.
  • Saksılarda parlak, dolgun yapraklı zamioculcas
    Zamioculcas
    • Yapmayın: Büyüme durduğu için gübre vermeyin.
  • Küçük turuncu meyveli benjamin (Ficus benjamina) yaprakları
    Benjamin
    • Yapmayın: Bitkinin yerini değiştirmeyin; kalorifer ve cereyandan uzak tutun.
  • Parlak kırmızı antoryum çiçeği ve sarımsı başağı
    Antoryum
    • İki haftada bir, nemli toprağa orkide gübresi verin.
  • Geniş, uzun yapraklı dracaena bitkisi
    Dracaena
    • Ayda bir, nemli toprağa dengeli sıvı gübre verin.
    • Biriken tuzları atmak için saksıyı bol suyla yıkayın, suyun süzülmesini bekleyin.
Bu gruptaki diğer 49 bitki
  • Calathea

    Ekimden marta kadar gübre vermeyin.

  • Keman Yapraklı İncir

    Yaz alışkanlığıyla sulamayın; toprağın büyük kısmı kurumadan su vermeyin.

  • Afrika Menekşesi

    Işık azaldığı için bitkiyi güney ya da batı penceresine taşıyın.

  • Kalanşo

    Akşamları lamba yanmayan bir odaya alın; tomurcuk için altı hafta boyunca her gece 14 saat karanlık gerekir.

  • Areka Palmiyesi

    Tamamen kahverengileşen yaşlı yaprakları gövdeye yakın yerden kesin.

  • Yucca

    Gece sıcaklıkları 10 °C'ye inmeden bitkiyi içeri alın.

  • Para ağacı

    Çiçek için bitkiyi serin, gece yapay ışık almayan bir odada tutun ve sulamayı kısın.

  • Kurdele çiçeği

    Mart–Ekim arasında ayda bir sıvı ev bitkisi gübresi verin; fazla gübre yavru bitki oluşumunu azaltır.

  • Atatürk çiçeği

    Yılbaşında yeniden renklenmesi için Ekimden Aralık başına kadar her gece 15 saat kesintisiz karanlık verin; gündüz aydınlık pencereye alın.

  • Siklamen

    Yapraklı ve çiçekli dönemde iki haftada bir azotu düşük sıvı gübre verin.

  • Ferokaktus

    Bitkiyle çalışırken kalın eldiven giyin; kıvrık dikenler derin yara açar.

  • Filodendron

    Mart'tan Ekim'e ayda bir sıvı yaprak bitkisi gübresi verin; Kasım–Şubat arasında gübrelemeye ara verin.

  • Şans bambusu

    Suda yetişen bitkinin suyunu haftada bir klorsuz suyla değiştirin; bu sivrisinek üremesini de önler.

  • Aglaonema

    Mart–Ekim arasında ayda bir sıvı gübre verin, kışın gübrelemeyi kesin.

  • Şeflera

    Mart–Ekim arasında ayda bir sıvı gübre verin.

  • Pachira

    Sulamadan sonra tabakta biriken suyu boşaltın.

  • Çöl gülü

    Dış sıcaklık 13 °C'ye inmeden içeri alın ve sulamayı azaltın.

  • Boston eğreltisi

    Mart–Ekim arasında ayda bir hafif sıvı gübre verin.

  • Kroton

    Mart–Ekim arasında ayda bir sıvı gübre verin.

  • Paskalya kaktüsü

    Yazı dışarıda gölgede geçirdiyse sonbaharda içeri alın ve geceleri yapay ışıktan uzak bir yere koyun.

  • Salon palmiyesi

    Büyüme döneminde ara ara gübreleyin, kışın hiç gübre vermeyin.

  • Maranta

    Mart–Ekim arasında ayda bir, etiketteki miktarın altında kalan sıvı gübre verin; fazlası yaprak kenarlarını yakar.

  • Ficus ginseng

    Mart–Ekim arasında düzenli gübreleyin; incirler gübreyi çok kullanan bitkilerdir.

  • Dracaena marginata

    Nisan–Ekim arasında seyreltik sıvı gübre verin; fazlası kökleri yakar.

  • Amarilis

    Soğanı yarısı toprak üstünde kalacak şekilde dikin, bir kez iyice sulayıp filiz çıkana kadar bekleyin.

  • Gece kraliçesi

    Yazı dışarıda geçirdiyse gece sıcaklığı 10 °C'ye inmeden içeri alın.

  • Peperomia

    Mart–Ekim arasında ayda bir hafif sıvı gübre verin.

  • Alokazya

    Mart–Ekim arasında ayda bir sıvı gübre verin.

  • Pilea

    Mart–Ekim arasında ayda bir sıvı gübre verin.

  • Klivya

    Gece sıcaklığı 10 °C'nin altında kalan aydınlık bir yerde bir ay tutun, ardından 6–8 hafta çok az sulayın ve gübre vermeyin.

  • Mor yonca

    Yapraklar topluca solarsa sulamayı kesin, ölü yaprakları alıp saksıyı yaklaşık bir ay serin ve karanlık bir yerde dinlendirin.

  • Damkoruru

    Çiçek açıp kuruyan ana rozeti dipten alın; yerini yavrular doldurur.

  • Kalp zinciri

    Kalabalık saksıyı sever; gerekmedikçe saksı değiştirmeyin.

  • Ay kaktüsü

    Dışarıdaki bitkiyi gece sıcaklığı 10 °C'nin altına inmeden içeri alın.

  • Taş bitkisi

    Yapraklar arasındaki yarık açılmaya başlayınca sulamaya yeniden başlayın.

  • Kuşkonmaz eğreltisi

    Dikenli gövdeleri ve meyveleri çocuklar ile evcil hayvanların ulaşamayacağı yerde tutun.

  • Kalp hoya

    Uzun ve yapraksız sürgünleri kesmeyin; yeni yaprak ve çiçekler bu sürgünlerde oluşur.

  • Venüs saçı

    Mart–Ekim arasında ayda bir, yarı yarıya seyreltilmiş sıvı gübre verin.

  • Fitonya

    Mart–Ekim arasında ayda bir hafif sıvı gübre verin.

  • Gloksinya

    Yapraklar kuruyunca kesin, yumruyu saksısında 13–16 °C'lik karanlık bir yerde 2–3 ay dinlendirin.

  • Kaladyum

    Yapraklar solmaya başlayınca sulamayı kesin, yumruyu 13 °C'nin altına düşmeyen kuru bir yerde dinlendirin.

  • Aeonium

    Gece sıcaklığı 4 °C'ye yaklaşmadan saksıyı içeri alın; kışı yaklaşık 10 °C'lik aydınlık bir yerde geçirin.

  • Aralya

    Kış dışında düzenli gübreleyin; Mart–Ekim arasında ayda bir sıvı gübre yeterlidir.

  • Frenk inciri

    Saksıdaki bitkiye kış dinlenmesinde su ve gübre vermeyin, yağmurdan korunan bir yere alın.

  • Cymbidium orkide

    Yaz ve sonbaharda her dört sulamanın üçünde potasyumu yüksek orkide gübresi verin.

  • Hasır palmiye

    Büyüme döneminde dengeli, yavaş salınımlı bir gübre kullanın.

  • Ananas

    Yaprakları keskin olduğu için bitkiyi taşırken ve bakarken eldiven takın.

  • Streptokarpus

    Bir saptaki tüm çiçekler solunca sapı dibinden kesin.

  • Yılbaşı kaktüsü

    Eylül ortasından tomurcuk görünene kadar bitkiyi 12–15 °C'lik bir odaya alın, suyu azaltın ve geceleri yapay ışıktan uzak tutun.

Balkon ve çiçekler70 bitki

  • Yeşil yapraklar arasında açmış pembe gül
    Gül
    • Çıplak köklü gülleri toprak donmuş ya da çamur değilken dikin.
    • Dökülen yaprakları toplayıp atın ya da kalın bir malçla örtün.
    • Yapmayın: Yaz sonundan sonra solan çiçekleri kesmeyi bırakın; bitki kışa hazırlansın.
  • Beyaz çakıl taşlarının önünde kırmızı çiçekli sardunya
    Sardunya
    • İlk dondan önce bitkiyi saksısıyla aydınlık ve donsuz bir yere alın; yer darsa dalları 10 cm'ye kısaltın.
    • Kışlatılan bitkide gri küflü yaprakları temizleyin, ılık günlerde havalandırın.
  • Pembe ve mor top çiçekli ortanca
    Ortanca
    • Toprak donmuş ya da çamur değilken dikin, dikimden sonra bol sulayıp malçlayın.
    • Lekeli dökülen yaprakları toplayıp atın.
    • Yapmayın: Dalları kısaltmayın; ertesi yılın çiçek gözleri bu dallarda.
  • Yeşil yaprakların önünde macenta renkli begonvil braktelerinin yakın çekimi
    Begonvil
    • Yapmayın: Sonbaharda sert budama yapmayın; bir sonraki çiçeklenme azalır.
  • Koyu yapraklı begonyada kırmızı çiçekler
    Begonya
    • Gece sıcaklığı 13 °C'ye inmeden bitkiyi kısaltıp saksısıyla aydınlık bir odaya alın.
    • İçeri almadan önce yaprak koltuklarında unlu bit ve trips arayın.
  • Lale
    • Soğanları boylarının üç katı derinliğe, sivri ucu yukarıda dikin; toprak serinledikten sonra dikim yapın.
  • Hercai menekşe
    • Yaz sıcağı kırılıp havalar serinleyince fideleri dikin.
    • Solan çiçekleri koparın; tohum bağlamayan bitki daha uzun açar.
  • Gerbera
    • Gece sıcaklığı 5 °C'nin altına düşmeden saksıyı donsuz, aydınlık bir yere alın.
    • Solan çiçekleri sapıyla birlikte dipten alın.
Bu gruptaki diğer 62 bitki
  • Sarkan sardunya

    Solan çiçek saplarını hemen koparın, uzayan sürgünlerin uçlarını alın.

  • Nergis

    Soğanları yaklaşık 20 cm derinliğe, gruplar hâlinde dikin.

  • Astilbe

    İlkbaharda ya da eylül sonu–ekim ortasında hafif gölgeye dikin ve dibine bol yanmış organik madde serin.

  • Yasemin

    Çiçeklenme bitince ince, yaşlı sürgünleri seyreltin.

  • Şakayık

    Kökleri gözlerin ucu en fazla 2,5 cm toprak altında kalacak şekilde dikin; bölmeyi de bu aylarda yapın.

  • Zambak

    Soğanları yaklaşık 20 cm derinliğe dikin, pulları kırmadan elleyin ve üstüne malç serin.

  • Katalpa

    İri yaprakları rüzgârda yıprandığı için fidanı rüzgâra kapalı, aydınlık bir yere dikin.

  • Sümbül

    Soğanları 10 cm derinliğe, aralarında en az 7–8 cm bırakarak dikin; toprak serinlemeden dikmeyin.

  • Ayçiçeği

    Tohum başlarını ilk dondan önce toplayın ya da kuşlar için bırakın.

  • Kadife çiçeği

    Solan çiçekleri hemen koparın; ağır çiçek başları sapı kırabilir.

  • Forsitya

    İlkbaharda ya da sonbaharda dikin; yazın dikerseniz toprağı kurutmayın.

  • Aslanağzı

    Fideleri ilkbahar başında ya da havalar serinlerken sonbaharda dikin.

  • Rudbekya

    Solan çiçekleri düzenli kesin; kış görünümü için son çiçeklerin tohum başlarını bırakabilirsiniz.

  • Kokulu sardunya

    Sürgün uçlarını koparıp bitkiyi dolgun tutun; solan çiçek saplarını kesin.

  • Süsen

    Çiçeklenmeden altı hafta sonra ile eylül arasında rizomu üst yüzü toprağın hemen altında kalacak şekilde dikin.

  • Mavi Ladin

    Fidanı açık, güneşli ve havadar bir yere dikin; sıcak ve kapalı köşelerden kaçının.

  • Yüksük otu

    Toprak nemli ve ılıkken ilkbaharda ya da sonbaharda dikin; fideleri 30–35 cm arayla yerleştirin.

  • Dalya

    İlk don yaprakları yakınca yumruları sökün, yıkamadan kurutun ve donsuz, serin yerde saklayın.

  • Kurtbağrı

    Çit için fidanları toprak işlenebilir durumdayken sonbaharda ya da ilkbaharda dikin.

  • İpek Ağacı

    Döktüğü çiçek, yaprak ve bakla nedeniyle ağacı teras ve araba yolunun üstüne gelmeyecek biçimde dikin.

  • Fuşya

    İlk dondan önce saksıyı içeri alın, dalları kısaltıp 7–10 °C'lik serin bir yerde az sulayarak kışlatın.

  • Zinya

    Solan çiçekleri kesin; kesme çiçek alırken yapraklı sap bırakın ki yeni tomurcuk gelsin.

  • Hosta

    Sonbaharda kendiliğinden solan yaprakları ve eski çiçek saplarını dipten kesin.

  • Kamelya

    Toprak henüz ılıkken sonbaharda, yarı gölgeli ve kış rüzgârından korunan bir yere dikin.

  • Kardelen

    Soğanı fidanlıkta üretilmiş olarak alın; doğadan toplanmış soğan almayın. Geceler 4–10 °C'ye inince 7–8 cm derinliğe dikin.

  • Ateş Dikeni

    Güneşli ya da yarı gölgeli, su birikmeyen bir yere dikin.

  • Glayöl

    Yapraklar solmadan kormları sökün, kurutup eski kormu ayırın ve serin, donsuz yerde saklayın.

  • Akdeniz Servisi

    Kökler aktif büyürken, nisan ya da eylülde dikin veya yerini değiştirin.

  • Koleus

    Genç sürgünlerin uçlarını sık sık koparın; yaz sonunda çıkan çiçek başaklarını kesin.

  • İngiliz çimi

    Yaz sıcakları geçerken, toprak nemliyken ekin; tohumun üstünü 3–4 mm'den kalın toprakla örtmeyin.

  • Agapantus

    Solan çiçek saplarını dipten kesin.

  • Çarkıfelek

    Soğuk bölgelerde gövdenin altını kışın örtüyle sarın.

  • Japon Akçaağacı

    Fidanı öğleden sonra gölge alan, rüzgâra kapalı bir yere dikin.

  • Mine çiçeği

    Solan çiçek demetlerini koparın; yaz ortasında çiçek azalırsa bitkiyi dörtte bir oranında kısaltıp sulayın.

  • Kozmos

    Solan çiçekleri koparın; uzun çeşitlere rüzgârlı yerde destek verin.

  • Ağaç Hatmi

    Yaprak dökümünden kış sonuna kadar, güneşli bir yere dikin.

  • Süs Kirazı

    Fidanı su birikmeyen, havadar ve güneşli bir yere dikin.

  • Frezya

    Kışı dışarıda geçiremeyeceği yerlerde yumruları söküp kuru ve korunaklı bir yerde saklayın.

  • Afrika papatyası

    Solan çiçekleri koparın; çiçeklenme süresi uzar.

  • Gül hatmi

    Çiçekleri solan başakları dipten kesin, sezon sonunda ölü yaprakları toplayın.

  • Gazanya

    Solan çiçekleri koparın; yeni çiçeklenmeyi teşvik eder.

  • Alev Çalısı

    Toprak donmuş ya da çamur değilken, hava dolaşımı iyi bir yere dikin.

  • Anemon

    Yumruları sonbaharda 5–8 cm derine, 10–15 cm arayla, süzek toprağa dikin ve yatağı malçla örtün.

  • Amerikan sarmaşığı

    Yerinden taşan sürgünleri düzenli kesin; bitki hızlı büyür.

  • Ranunkulus

    Yumruları bir gün suda bekletin, pençeleri aşağı bakacak şekilde 5 cm derine ve 10 cm arayla dikin.

  • Sürünen kekik

    Çiçeklenme bitince solan çiçekleri hafifçe kırpın.

  • Erguvan

    Genç bir fidan seçip kalıcı yerine dikin; erguvan sonradan yer değiştirmeyi sevmez.

  • Kana

    İlk dondan sonra gövdeleri kısaltın; soğuk yerlerde rizomları söküp kuru ortamda, dondan uzakta saklayın.

  • Gümüşi Ihlamur

    Olgun boyu 20 metreyi aşabileceği için fidanı bol alanı olan bir yere dikin.

  • Bermuda çimi

    Tohumdan yetişen bermudayı 2,5–4 cm yükseklikte sık biçin; her biçimde yaprağın üçte birinden fazlasını almayın.

  • Gelincik

    Ekim yapılan yerde kışın su birikmediğinden emin olun; gerekiyorsa drenajı iyileştirin.

  • Manolya

    Toprak donmuş değilse sonbahar ile ilkbahar arasında, kaplı fidan olarak dikin; yayılan kökler çıplak köklü fidanda zor tutar.

  • Leylak

    Toprak çok ıslak ya da donmuş değilken sonbahar ile kış sonu arasında dikin.

  • Şimşir

    Sonbaharda ya da ilkbaharda dikin; kökler dikimden önce kurumamalı.

  • Cezayir menekşesi

    İlkbaharda ya da sonbaharda 25–30 cm aralıkla, şaşırtmalı dikin.

  • Doğu Çınarı

    Fidanı geniş bir alana, binalardan ve dar yollardan uzak dikin; kök bölgesini malçla örtün.

  • Defne

    Sert don beklenen gecelerde bitkiyi örtün, saksıyı soğuktan korunaklı bir yere çekin.

  • Dikondra

    Aktif büyüme döneminde gübreleyin; yazın en sıcak aylarında gübreyi azaltın.

  • Zakkum

    Rüzgâr almayan, güneşli ve dondan korunaklı bir yere dikin.

  • Kaya sedumu

    Yer örtücü olarak 30–45 cm aralıkla, taşlı ve süzek bir yere dikin.

  • Çin gülü

    Gece sıcaklığı 12 °C'nin altına inmeden saksıyı aydınlık bir iç mekâna alın.

  • Mayasıl otu

    Kümeler sıklaştığında ilkbaharda ya da sonbaharda bölüp seyreltin.

Sebzeler36 bitki

  • Toprak kasede toplanmış kırmızı çeri domatesler
    Domates
    • Tam renk almış meyveleri sapıyla birlikte birkaç günde bir toplayın.
  • Dalında kırmızı ve mor, uzun süs biberleri
    Biber
    • Parlak ve dolgun meyveleri düzenli toplayın; bitkide bekleyen meyve yeni meyveyi yavaşlatır.
  • Süzgeçte küçük salatalıklar ve yanında bir demet dereotu
    Salatalık
    • Meyveleri sararmadan, bıçakla keserek birkaç günde bir toplayın.
  • Ortasında yeşil meyve taslağı oluşan beyaz çilek çiçeği
    Çilek
    • Taze fideyi kökleri 8–10 cm'ye kısaltıp kök boğazı toprak seviyesinde kalacak şekilde dikin, can suyu verin.
  • Mor ve beyaz renkli yuvarlak patlıcanlar
    Patlıcan
    • Meyveyi parlaklığını kaybetmeden, sapıyla birlikte makasla kesin.
    • Yaz sonundan sonra bağlayan yeni meyveleri koparın; olgunlaşmaya yetişmezler.
    • Yapmayın: Hasattan sonra sulamayı atlamayın; düzensiz sulama meyveyi acılaştırır.
  • Çimenlerin üzerinde çizgili, uzun bir kabak
    Kabak
    • Kabakları 10–12,5 cm boydayken, çiçeği ucundayken bıçakla kesin; gün aşırı kontrol edin.
  • Fasulye
    • Baklaları taneler belirginleşmeden, kolayca kırılırken birkaç günde bir toplayın.
  • Açık yeşil marul yaprakları
    Marul
    • Sonbahar ve kış hasadı için tohumu akşam serinliğinde ekin, soğuk suyla sulayıp gölgeleyin.
    • Sonbahar ve kış ürünü için fideleri Ağustos–Ekim arasında dikin.
    • Baş sıkılaşınca, sapa kalkmadan toprağa yakın yerden bıçakla kesin.
    • Genç fidelerde salyangoz, sümüklü böcek ve yaprak bitine bakın.
    • Saksıdaki marula iki haftada bir genel amaçlı sıvı gübre verin.
Bu gruptaki diğer 28 bitki
  • Roka

    Sonbahar hasadı için tohumu yeniden, doğrudan yerine ekin.

  • Bezelye

    Sonbahar çeşitlerinin tohumunu Kasım'da doğrudan yerine ekin.

  • Üzüm

    Fidanı yaprak dökümünden sonra ya da kış sonunda, don olmayan bir günde güneşli, korunaklı yere dikin.

  • Soğan

    Kışlık taze soğan için tohum ya da fideyi yaz sonu ve sonbaharda yerine ekin.

  • Karpuz

    Sapın yanındaki kulakçık kuruyup meyveye vurunca tok ses gelince bıçakla kesin.

  • Havuç

    Tohumu iyi işlenmiş toprağa sıraya ekin, üzerini ince bir harçla kapatıp bastırın.

  • Kavun

    Sap dibindeki kulakçıklar kuruyup dip kısım kokmaya başlayınca meyveyi sabah serinliğinde kesin.

  • Sarımsak

    İri ve sağlam dişleri ayırıp sivri ucu yukarı bakacak şekilde, ucu toprak yüzeyine yakın kalacak derinlikte dikin.

  • Ispanak

    Sonbahar ürünü için tohumu 2–3 cm derine sıraya ya da serpme ekin.

  • Lahana

    Yaprak altlarında lahana kelebeği yumurta ve tırtıllarını arayın, görünce elle toplayın.

  • Pırasa

    Pırasaları ihtiyaca göre sökün; sökmeden önce toprağı sulamak işi kolaylaştırır.

  • Karnabahar

    Taç görününce iç yaprakları kırıp tacın üzerine örtün; güneş gören taç sararır.

  • Mısır

    Koçanlar dolgunlaşıp püsküller kuruyunca, taneler sütlü kıvamdayken toplayıp bekletmeden tüketin.

  • Böğürtlen

    Hasattan sonra meyve vermiş eski gövdeleri dipten kesin, yeni gövdeleri tellere bağlayın.

  • Kivi

    Meyveleri ilk sert dondan önce toplayın, oda sıcaklığında olgunlaştırın.

  • Turp

    Kışlık turpu yaz sonunda sıraya ekin; ilkbaharda toplanacak fındık turpunu ekimde ekin.

  • Brokoli

    Yapraklarda lahana kelebeği tırtılı ve emici böcek olup olmadığına bakın.

  • Bal kabağı

    Yapraklar ve meyve sapı kuruyunca meyveleri sapıyla kesin; sonbahar yağmurları başlamadan toplayın.

  • Ahududu

    Yaz meyveli çeşitlerde hasattan hemen sonra meyve vermiş gövdeleri toprak hizasından kesin.

  • Bamya

    Meyveleri küçükken her gün ya da gün aşırı eldivenle toplayın; geciken bamya sertleşir.

  • Yaban mersini

    Olgunlaşan meyveleri kuşlardan korumak için bitkiyi file ile örtün ve tamamen mavileşenleri toplayın.

  • Pazı

    Önce en dıştaki iri yaprakları dipten koparın; ortadaki genç yapraklar büyümeye devam eder.

  • Kereviz

    Hava soğuyup yapraklar sararmaya başlayınca yumruları koflaşmadan sökün.

  • Kırmızı pancar

    Kökler 4–7 cm çapa gelince sökün; iri ve bekleyen kökler odunlaşır.

  • Bakla

    Hazırlanan toprağa ocak usulü 1–2 tohum atıp üzerini 5–6 cm toprakla kapatın.

  • Tere

    Tohumu tava ya da sıraya 1 cm'yi geçmeyecek derinlikte ekin, üzerine ince toprak serip bolca sulayın; sıcak yaz aylarında ekmeyin.

  • Frenk üzümü

    Çıplak köklü fidanı kış boyunca, toprak donmuş ya da çamur değilken dikin.

  • Altın çilek

    Zarfı kuruyup meyve turuncuya dönünce toplayın; yeşil meyveleri yemeyin.

Meyve ağaçları28 bitki

  • Dalda asılı iki olgun sarı limon
    Limon Ağacı
    • Gece sıcaklıkları düşmeye başlayınca saksıyı aydınlık, serin bir odaya alın; toprağı kontrol edip sulamayı azaltın.
    • Meyvelerin iriliğini ve kabuk rengini kontrol edin; olgunları kuru havada makasla kısa sapıyla kesin, dondan önce toplayın.
    • Sürgün uçlarını boylarının üçte biri kadar kısaltın; kuru, hastalıklı ve gövdeden çıkan obur dalları dipten alın.
    • Yaprağı düşüp sapı dalda kalan, uçtan kuruyan sürgün arayın; kuruyan dalı kuru yerin 20 cm altından kesin.
    • Yapmayın: Aşırı azotlu gübre vermeyin; taze sürgünler odunlaşmadan kışa girer ve hastalığa açık olur.
  • Zeytin Ağacı
    • Zeytinleri sırıkla dal dövmeden, elle ya da tarakla sıyırarak toplayın.
    • Fidanı güneşli, süzek ve taban suyu derinde olan bir yere dikin; iri fidanı kazığa bağlayın.
    • Yapmayın: Ağustos'tan sonra budamayın; yeni sürgün kışa kadar odunlaşmaz.
  • Dalda elle tutulan olgun portakal
    Portakal Ağacı
    • Gece sıcaklıkları düşmeye başlayınca saksıyı aydınlık, serin bir odaya alın; toprağı kontrol edip sulamayı azaltın.
    • Meyve saplarında ve birbirine değen meyvelerin arasında unlu bit, dallarda kabuklu bit arayın.
    • Olgun meyveleri yağmursuz, çiğ kalkmış saatlerde makasla kesin; önce alt dallardan başlayın.
    • Yapmayın: Azotlu gübre vermeyin; taze sürgünler odunlaşmadan kışa girer.
  • Yapraklı saplarıyla toplanmış olgun mandalinalar
    Mandalina Ağacı
    • Gece sıcaklıkları düşmeye başlayınca saksıyı aydınlık, serin bir odaya alın; toprağı kontrol edip sulamayı azaltın.
    • Taze sürgünlerde yaprak biti, meyve sapında unlu bit, yaprak altında kırmızı örümcek arayın.
    • Olgunlaşan meyveleri bekletmeden, kuru havada makasla kesin; Satsuma ağaçta bekletilirse puflaşır.
    • Yapmayın: Azotlu gübre vermeyin; taze sürgünler kışa odunlaşmadan girer.
    • Yapmayın: Sonbaharda budamayın; çıkan taze sürgünler kış soğuğuna hassaslaşır.
  • Mavi gökyüzü önünde dalda yeşil elmalar
    Elma Ağacı
    • Yaprak döküldükten sonra kuru, hastalıklı, birbirine sürten ve tacın içine dönen dalları çıkarın.
    • Fidanı aşı yeri toprağın 10 cm üstünde kalacak şekilde dikin, kazıkla destekleyip can suyu verin.
    • Meyveyi avucunuza alıp hafifçe çevirin; sapıyla kolayca geliyorsa toplayın, zedelemeden kasaya koyun.
    • Dökülen hastalıklı yaprakları toplayıp bahçeden uzaklaştırın; karaleke kışı bu yapraklarda geçirir.
    • Yapmayın: Kışı sert geçen yerlerde yaz sulamasını sonbahara uzatmayın; sürgünler odunlaşmadan kışa girer.
  • Güneşli dalda olgun mor incirler
    İncir Ağacı
    • Kabuğu yumuşayıp dalından sarkan incirleri sabah çiğ kalkınca, sapını burkarak koparın.
    • Soğuk yerlerde genç ağacın dallarını samanla doldurup örtüyle sarın, ilkbaharda yavaş yavaş açın.
    • Saksıdaki inciri ilk dondan önce ısıtılmayan, donsuz bir yere alın.
  • Dalda asılı koyu kırmızı kirazlar
    Kiraz Ağacı
    • Fidanı söküldüğü derinlikte dikin, kazıkla destekleyip can suyu verin.
    • Yapmayın: Kışın budamayın; kesik yerlerinden gümüş yaprak ve bakteriyel kanser girer.
  • Dalda olgunlaşmış turuncu kayısılar
    Kayısı Ağacı
    • Fidanı aşı yeri topraktan en az 10 cm yukarıda kalacak şekilde, soğuk hava birikmeyen bir yere dikin.
    • Yapmayın: Yağışlı sonbahar ve kış günlerinde budamayın; yaralardan bakteriyel kanser girer.
Bu gruptaki diğer 20 bitki
  • Şeftali Ağacı

    Kendi rengini alan, sapa yakın eti yumuşayan meyveleri avucunuza alıp kaldırarak toplayın.

  • Nar Ağacı

    Rengini alan, taç uçları dışa açılan narları makasla, birkaç seferde toplayın.

  • Ceviz

    Sonbaharda sulamayı azaltarak kesin; geç sulama yeni sürgün çıkarır ve erken donda zarar görür.

  • Armut

    Fidanı aşı yeri toprağın üstünde kalacak şekilde dikin; tozlanma için yakına aynı dönemde çiçek açan başka bir armut çeşidi dikin.

  • Erik

    Ağacı kış uykusunda ya da sonbaharda budamayın; bu dönemde açılan kesiklerden gümüş yaprak hastalığı ve bakteriyel kanser girer.

  • Dut

    Budamayı sonbahar sonunda ya da kışın yapın; büyüme döneminde kesilen dallardan bol süt özsuyu akar.

  • Vişne

    Fidanı kış dinlenmesindeyken derin, iyi drene olan toprağa dikin; vişne kendine verimlidir, tek ağaç yeterlidir.

  • Fındık

    Sonbaharda budayın; ocak içindeki kurumuş, sıklaşmış dalları ve dipten çıkan kök sürgünlerini kesin.

  • Ayva

    Fidanı aşı yeri toprağın üstünde kalacak şekilde kış dinlenmesinde dikin; toprağı yüzeyden fazla derin işlemeyin.

  • Badem

    Kışı ılık geçen yerlerde fidanı sonbaharda dikin; tüplü fidan tercih edin ve birbirini dölleyen iki çeşidi yakın dikin.

  • Trabzon hurması

    Dikimden sonraki ilk üç yıl kışın şekil budaması yapın; gövde üzerinde düzgün aralıklı 3–5 ana dal bırakın.

  • Avokado

    Yazın toprağı yoklayarak sulayın, sabah erken ya da akşamüstünü seçin; ağır toprakta su birikmesine izin vermeyin.

  • Kestane

    Aşılı fidanı kış dinlenmesinde, en az 40–50 cm genişlik ve derinlikte açtığınız çukura dikin.

  • Antep fıstığı

    Son sulamayı Ağustos içinde yapın; hasat Ağustos sonu–Eylül başında başlar.

  • Greyfurt

    Gece sıcaklıkları düşmeye başlayınca saksıyı içeri alın; kış boyunca 10 °C'nin altına inmeyen aydınlık bir yerde tutun.

  • Kumkuat

    Gece sıcaklıkları düşmeye başlayınca saksıyı içeri alın; kışı 7 °C'nin altına inmeyen aydınlık ve serin bir yerde geçirsin.

  • Muşmula

    Meyveleri Ekim–Kasım'da sertken toplayın; serin bir yerde koyu kahverengi ve yumuşak olana kadar birkaç hafta bekletin.

  • Turunç

    Soğuk bölgelerde saksıdaki ağacı gece sıcaklıkları düşmeye başlayınca aydınlık, serin bir iç mekâna alın.

  • İğde

    Meyveler gümüşi renkten kırmızıya döndüğünde toplayın.

  • Hünnap

    Meyveleri yeşilden kırmızı-kahverengiye dönmeye başladığında toplayın; açık yeşil renge dönmeden koparmayın.

Aromatikler15 bitki

  • Çiçek açmış mor lavanta başakları
    Lavanta
    • Çiçekler solunca solmuş sapları ve yaklaşık 2,5 cm yapraklı sürgünü kesin.
    • Yapmayın: Kışın dikim yapmayın; genç bitki soğuk ve ıslak toprakta çürür.
  • Bahçede yetişen yeşil yapraklı fesleğen bitkileri
    Fesleğen
    • Her bitkiden birkaç sürgün ucu alarak hasat edin, bitkiyi çıplak bırakmayın.
    • Geceler 10 °C'nin altına inmeden son hasadı yapın ya da saksıyı içeri alın.
  • Sık yapraklı taze yeşil nane
    Nane
    • Köklü sürgünleri ya da bölünmüş kök parçalarını sonbaharda nemli toprağa dikin.
    • Genç sürgün uçlarını düzenli kesin; kurutmalık için çiçeklenme başlarken biçin.
    • Çiçeklenme bitince bitkinin tamamını dipten 5 cm kalacak şekilde kesin.
    • Saksıyı dolduran kök kümesini bölün, genç bir parçayı taze toprakla geri dikin.
    • Yapmayın: Naneyi bahçe toprağına saksısız dikmeyin; tabansız bir kaba koyup kenarını topraktan taşırın.
  • Cam kavanozların önünde düz yapraklı maydanoz dalı
    Maydanoz
    • Dış saplardan birkaçını toprağın 1–2 cm üstünden kesin, ortadaki genç yaprakları bırakın.
    • Yaşlı yapraklarda küçük kahverengi lekeler görürseniz bu yaprakları toplayıp atın.
    • Soğuk gecelerden önce saksıyı aydınlık, serin ve dondan korunaklı bir yere alın.
  • Çiçeklenmiş dereotunda sarı şemsiye çiçek salkımları
    Dereotu
    • Sonbahar hasadı için yaz sonunda yeniden ekin.
    • Ekimden altı hafta sonra yaprak kesmeye başlayın, bitkinin en az üçte birini bırakın.
    • Kahverengileşen tohum tepelerini kesip kese kâğıdında ters asarak kurutun.
  • Kişniş
    • Birkaç haftada bir az miktarda tohum ekin; sürekli taze yaprak alırsınız.
    • Bitkiler 10–15 cm olunca her birinden birkaç yaprak alın, sonra iki hafta toparlanmasını bekleyin.
  • Melisa
    • Birkaç yılda bir kümeyi kökünden bölerek küçültün.
    • En genç yaprakları ve sürgün uçlarını çiçeklenmeden önce toplayın.
  • İzmir kekiği
    • Bitki yarı yarıya çiçeklendiğinde sürgünleri toprak yüzeyinden 10–15 cm yukarıdan kesin.
Bu gruptaki diğer 7 bitki
  • Rezene

    Kendi kendine yayılmasını istemiyorsanız çiçek başlarını tohum bağlamadan kesin.

  • Frenk soğanı

    Yaprakları dipten birkaç santim yukarıdan makasla kesin; sık kestikçe yenisi gelir.

  • Isırgan otu

    Toplarken ve keserken eldiven giyin; yakıcı tüyler deriyi dakikalarca yakar.

  • Mercanköşk

    Soğuklar başlamadan saksıyı içeri alın; mercanköşk soğuğa hassastır.

  • Limon otu

    Hava 13 °C'nin altına inmeden saksıyı aydınlık bir iç mekâna alın.

  • Stevya

    Çiçeklenme başlarken gövdeleri topraktan yaklaşık 15 cm yukarıdan kesip kurutun.

  • Zahter

    Gölgede ya da sürekli ıslak kalan toprakta yetiştirmeyin; doğada kurak, güneşli yamaçlarda yaşar.

Tarihler nasıl hesaplanıyor?

Her bitkinin ekim, dikim, budama, gübreleme ve hasat ayları; ziraat fakülteleri ve üniversitelerin tarım yayım servisleri, İl Tarım ve Orman Müdürlükleri ve RHS gibi bahçecilik kuruluşlarının yayımladığı takvimlerden alınır. Bu takvimlerin çoğu Marmara kıyısını ya da ılıman bir iklimi esas alır. “Türkiye geneli” seçiliyken gördüğünüz aylar bunlardır.

İl seçtiğinizde ilin iklim bölgesi devreye girer. Her bölge için ilkbaharın ve sonbaharın İstanbul'a göre kaç gün erken ya da geç geldiğini, günlük ortalama sıcaklığın 8 °C'yi geçtiği ve altına indiği tarihlerden hesapladık. Dışarıda yetişen bitkilerin ilkbahar işleri bu farka göre kayar; sonbahar işleri sonbahar farkıyla. Tek yıllık sebzelerde bütün sezon ilkbahar farkıyla kayar, böylece soğuk bölgelerde hasat dikimden önceye düşmez.

Ayrıca Meteoroloji Genel Müdürlüğü'nün il bazlı don verilerinden, don görülme sıklığı yüzde 5 ve üstü olan aylar belirlendi. Bu aylarda dışarıya ekim ve dikim önerilmez; iş ilk donsuz aya ertelenir. İç mekân bitkilerinde bölge farkı uygulanmaz.

Hesabın ayrıntılarını ve kaynak listesini Metodoloji sayfasında, ekim ayının öncelikli işlerini Ekim bitki bakımı rehberinde bulabilirsiniz.

Sık Sorulan Sorular

İlimi seçmezsem takvim neye göre hesaplanıyor?
“Türkiye geneli” seçiliyken tarihler, kaynak takvimlerin çoğunun esas aldığı Marmara kıyısı (İstanbul) koşullarına göredir. Kendi ilinizi seçtiğinizde ilkbahar ve sonbahar işleri bölgenizin iklimine göre öne ya da geriye kayar.
Ev bitkilerinin takvimi il değişince neden değişmiyor?
İç mekânda duran bitkiler dış havadaki dondan ve yaz sıcağından doğrudan etkilenmez. Bu yüzden ev bitkilerinin gübreleme, budama ve saksı değişimi ayları bütün illerde aynı kalır; bölge farkı yalnız dışarıda yetişen bitkilere uygulanır.
Takvimde sulama günü neden yok?
Sulama ihtiyacı saksının büyüklüğüne, toprağa, ışığa ve odanın sıcaklığına göre değişir; sabit bir gün bitkiye zarar verebilir. Takvim bunun yerine toprağı ne sıklıkla kontrol etmeniz gerektiğini söyler, sulama kararı parmak testine göre verilir.
Bir işi takvimdeki aydan önce ya da sonra yaparsam ne olur?
Aylar bir pencere gösterir, kesin tarih değil. Mevsim erken ısındıysa ya da geç soğuduysa birkaç hafta kaydırmak normaldir. Dışarıda yetişen bitkilerde asıl sınır dondur: donu olan aylarda ekim ve dikim yapmayın.