İçeriğe geç
Filizim

Bitki Bakım Takvimi

İlinizi ve ayı seçin; o ay hangi bitkide ne yapılacağını, neyin ertelenmesi gerektiğini görün.

Örnek: limon ağacı, domates, orkide

Türkiye geneli için Ocak ayında yapılacaklar

Ev bitkileri70 bitki

  • Kıvrık sap üzerinde beyaz orkide (Phalaenopsis) çiçekleri
    Orkide
    • Yapmayın: Kışın gübreyi kesin ya da çok seyrek verin.
    • Yapmayın: Saksıyı tabakta su içinde bırakmayın, suyu yaprakların ortasına kaçırmayın.
  • Yarıklı ve delikli büyük monstera yaprakları
    Monstera
    • Yapmayın: Büyüme yavaşladığı için gübre vermeyin.
    • Yapmayın: Kaloriferin üstten kuruttuğu toprağa aldanmayın; alt kısım ıslaksa sulamayın.
  • Paşa Kılıcı
    • Yapmayın: Büyüme durduğu için gübre vermeyin.
    • Yapmayın: Toprak tamamen kurumadan sulamayın; suyu rozetin ortasına dökmeyin.
  • Toprağa dikili barış çiçeği grubu ve beyaz bir çiçek
    Barış Çiçeği
    • Yapmayın: Büyüme yavaşladığı için gübre vermeyin.
    • Yapmayın: Üst toprak kurumadan sulamayın, tabakta su bırakmayın.
    • Yapmayın: Soğuk cereyan alan pencere ve kapı önlerinde bırakmayın.
  • Etiketli tarhta dikenli kenarlı aloe vera yaprakları
    Aloe Vera
    • Bitkiyi serin ve aydınlık bir pencere önünde, kaloriferden uzakta dinlendirin.
    • Yapmayın: Kış dinlenmesinde gübre vermeyin.
    • Yapmayın: Kış dinlenmesinde yapraklar büzüşmedikçe sulamayın.
  • Su dolu kavanozda köklenen salon sarmaşığı çeliği
    Salon Sarmaşığı
    • Yapmayın: Büyüme yavaşladığı için gübre vermeyin.
    • Yapmayın: Toprak hâlâ nemliyken sulamayın, tabakta su bırakmayın.
  • Kauçuk
    • Yapmayın: Büyüme durduğu için gübre vermeyin.
    • Yapmayın: Toprağın üstü kurumadan sulamayın; kışın toprağı yalnızca hafif nemli tutun.
    • Yapmayın: Açılan pencere ve dış kapı yanı gibi soğuk cereyan alan yerlere koymayın.
  • Saksılarda parlak, dolgun yapraklı zamioculcas
    Zamioculcas
    • Yapmayın: Büyüme durduğu için gübre vermeyin.
    • Yapmayın: Toprak dibe kadar kurumadan sulamayın; kışın aralığı uzatın.
Bu gruptaki diğer 62 bitki
  • Benjamin

    Uzun sürgünleri bir yaprağın üstünden kısaltın; örgülü gövdeleri kesmeyin.

  • Antoryum

    Büyüme yavaşladığı için gübre vermeyin.

  • Dracaena

    Büyüme yavaşladığı için gübre vermeyin.

  • Difenbahya

    Bitkiyi pencereye yaklaştırın; kış güneşi yaprakları yakmaz.

  • Calathea

    Isıtma açıkken saksıyı ıslak çakıllı tepsiye koyarak nemi artırın.

  • Keman Yapraklı İncir

    Kuru havada yaprak altlarında kırmızı örümcek ağına ve kabuklu bite bakın.

  • Afrika Menekşesi

    Solan çiçekleri ve sararan yaşlı yaprakları sapın dibinden kesin.

  • Areka Palmiyesi

    Yaprak altlarında kırmızı örümcek beneklerine ve ince ağa bakın.

  • Yucca

    Bitki büyümediği için gübre vermeyin.

  • Rebutia

    Kışı serin ve aydınlık bir yerde, neredeyse hiç sulamadan geçirtin.

  • Kurdele çiçeği

    Florür ve klor yaprak uçlarını yaktığı için sulamada yağmur suyu ya da arıtılmış su kullanın.

  • Atatürk çiçeği

    Saksıyı soğuk cam, açılan kapı ve kalorifer peteğinden uzak tutun.

  • Gümüş meşale

    Dinlenme döneminde hiç sulamayın; bitkiyi aydınlık, geceleri 8–10 °C'ye düşen bir yerde tutun.

  • Siklamen

    Yapraklı ve çiçekli dönemde iki haftada bir azotu düşük sıvı gübre verin.

  • Ferokaktus

    Kış boyunca toprağı neredeyse kuru tutun, bitkiyi aydınlık ve serin bir yerde bekletin.

  • Şans bambusu

    Suda yetişen bitkinin suyunu haftada bir klorsuz suyla değiştirin; bu sivrisinek üremesini de önler.

  • Eçeverya

    Kışın sulamayı neredeyse kesin ve rozetin ortasına su kaçırmayın.

  • Aglaonema

    Saksıyı soğuk cam önünden ve kapı ağzından uzak tutun; 10 °C'nin altı yapraklara zarar verir.

  • Pachira

    Sulamadan sonra tabakta biriken suyu boşaltın.

  • Yıldız kaktüsü

    Kışı serin, kuru ve güneşli bir odada geçirtin; dinlenmede hiç sulamayın.

  • İnci dizisi

    Kışı 13–16 °C'lik serin bir odada, az suyla geçirmesi yaz çiçeklenmesine yardım eder.

  • Fil ayağı

    Kışın toprağı ıslak tutmayın; bu dönemde bitki çok az su ister.

  • Boston eğreltisi

    Kaloriferli dönemde saksıyı mutfak ya da banyo gibi nemli bir odaya alın ya da ıslak çakıllı tepsiye oturtun.

  • Paskalya kaktüsü

    Kış sonunda bitkiyi 10 °C civarında serin bir yerde tutun; bu serinlik bahar çiçeklenmesini tetikler.

  • Salon palmiyesi

    Pencere, kapı ya da havalandırma ağzından gelen soğuk hava akımından koruyun.

  • Maranta

    Kaloriferli dönemde saksıyı ıslak çakıllı bir tepsiye oturtun ya da odayı nemlendirin.

  • Ficus ginseng

    Saksıyı 20 °C'nin altına düşen soğuk pencere önlerinden uzak tutun.

  • Bromelya

    Rozetin ortasındaki suyu boşaltıp taze, yumuşak suyla yeniden doldurun.

  • Amarilis

    Soğanı yarısı toprak üstünde kalacak şekilde dikin, bir kez iyice sulayıp filiz çıkana kadar bekleyin.

  • Delikli monstera

    Bitkiyi soğuk cereyan alan pencere ve kapı önünde bırakmayın.

  • Gece kraliçesi

    Kışın bitkiyi 11–14 °C'lik serin bir yere alın ve suyu azaltın; tomurcuk görününce sıcak yerine döndürün.

  • Haworthia

    Soğuk cam kenarında ve cereyanda bırakmayın; 10 °C'nin altındaki odalardan uzak tutun.

  • Peperomia

    Saksıyı hava akımı alan kapı ve pencere önünden uzak tutun.

  • Salon azaleası

    Solan çiçekleri koparın; tohum bağlamasın, enerji yeni sürgüne gitsin.

  • Cereus

    Kasım–şubat arasında geceleri 8–10 °C'ye düşen aydınlık bir yerde tutun, su vermeyin.

  • Eşek kuyruğu

    Kışı 10–20 °C arası serin bir odada geçirmesi çiçeklenmeyi destekler.

  • Pilea

    Saksıyı kalorifer ve soba yanından, soğuk hava akımı alan pencereden uzak tutun.

  • Zebra haworthia

    Kışın toprağı neredeyse kuru tutun, ani sıcaklık değişimi ve soğuk cereyandan koruyun.

  • Damkoruru

    Yavru rozetleri ayırıp kumlu, iyi süzen toprağa ya da taş aralarına dikin.

  • Kalp zinciri

    Kalabalık saksıyı sever; gerekmedikçe saksı değiştirmeyin.

  • Mammillaria

    Kasım–şubat arasında bitkiyi 7–13 °C'lik aydınlık bir yerde tutun ve sulamayı neredeyse kesin; serin kış bahar çiçeğini getirir.

  • Taş bitkisi

    Eski yaprak çifti tamamen kuruyana kadar sulamayın; yeni çift eskisinin suyunu kullanır.

  • Kordilin

    Sulamayı azaltın ve bitkiyi 10 °C altına düşen soğuk pencere önünden uzaklaştırın.

  • Kuşkonmaz eğreltisi

    Dikenli gövdeleri ve meyveleri çocuklar ile evcil hayvanların ulaşamayacağı yerde tutun.

  • Kalp hoya

    Uzun ve yapraksız sürgünleri kesmeyin; yeni yaprak ve çiçekler bu sürgünlerde oluşur.

  • Venüs saçı

    Kaloriferli dönemde saksıyı banyo gibi nemli bir odaya alın.

  • Fitonya

    Kaloriferli dönemde saksıyı hava akımından uzak, nemli bir köşeye ya da ıslak çakıllı tepsiye alın.

  • Aspidistra, döküm bitkisi

    Kışın sulamayı seyreltin; toprak yüzeyi kurumadan su vermeyin.

  • Gloksinya

    Yumrudan yeni sürgün çıkınca taze toprağa alın, aydınlık ve ılık yere taşıyın.

  • Aralya

    Uzayıp çıplaklaşan gövdeleri kesin; bitki dipten yeni sürgün verir, gelecek yılın çiçekleri de bu yeni büyümede açar.

  • Dendrobium orkide

    Sonbahar sonu ve kış başında sulamayı kesin, bitkiyi serin ve aydınlık yerde kuru tutun.

  • Frenk inciri

    Saksıdaki bitkiye kış dinlenmesinde su ve gübre vermeyin, yağmurdan korunan bir yere alın.

  • Kuş yuvası eğreltisi

    Saksıyı kalorifer, soba ve hava akımına yakın koymayın.

  • Dracaena reflexa

    Soğuk cereyan ve ani sıcaklık değişimi olan yerlerde bırakmayın.

  • Kayınvalide koltuğu

    Sonbahar ve kış boyunca bitkiyi serin, aydınlık bir yerde tutun ve hiç sulamayın.

  • Ananas

    Yaprakları keskin olduğu için bitkiyi taşırken ve bakarken eldiven takın.

  • Zebra bitkisi

    Kışın yarı dinlenme döneminde sulamayı azaltın ama toprağı tamamen kurutmayın.

  • Dantel aloe

    10 °C'nin altındaki soğuktan ve dondan koruyun; kışın soğuk cam kenarından uzak tutun.

  • Ctenanthe

    Saksıyı cereyandan ve kalorifer peteğinden uzak, sabit sıcaklıktaki bir yerde tutun.

  • Streptokarpus

    Yaprak ve çiçeklerde gri küf arayın, bulaşan kısmı hemen alın.

  • Pachyphytum

    Kış dinlenmesinde bitkiyi serin ve aydınlık tutun, harcı neredeyse kuru bırakın.

  • Stapelya

    Kışın sulamayı kesin; toprağı kuru tutun.

Balkon ve çiçekler59 bitki

  • Yeşil yapraklar arasında açmış pembe gül
    Gül
    • Ölü, hastalıklı ve çapraz dalları çıkarın; güçlü dalları dışa bakan bir gözün hemen üstünden kısaltın.
    • Çıplak köklü gülleri toprak donmuş ya da çamur değilken dikin.
  • Beyaz çakıl taşlarının önünde kırmızı çiçekli sardunya
    Sardunya
    • Dışarıda kışlatacaksanız saksıyı yağmur ve rüzgâr almayan aydınlık bir duvar dibine çekin, sulamayı azaltın; don uyarısında içeri alın.
    • Kışlatılan bitkide gri küflü yaprakları temizleyin, ılık günlerde havalandırın.
    • Yapmayın: Kışın toprak kurumadan sulamayın; serin ve ıslak toprakta gövde çürür.
  • Pembe ve mor top çiçekli ortanca
    Ortanca
    • Solmuş çiçek başlarını ilk ya da ikinci sağlam göz çiftinin üstünden kesin, en yaşlı bir iki dalı dipten çıkarın.
    • Toprak donmuş ya da çamur değilken dikin, dikimden sonra bol sulayıp malçlayın.
    • Geç don beklenen gecelerde saksıyı korunaklı bir duvar dibine çekin.
    • Yapmayın: Dalları kısaltmayın; ertesi yılın çiçek gözleri bu dallarda.
  • Yeşil yaprakların önünde macenta renkli begonvil braktelerinin yakın çekimi
    Begonvil
    • Yeni büyüme başlamadan dağınık ve fazla uzamış dalları kısaltın; kalın eldiven giyin.
    • Dışarıda kışlayacaksa güneye bakan korunaklı duvar dibinde tutun; don gecelerinde örtün.
    • Yapmayın: Kış dinlenmesinde gübre vermeyin.
    • Yapmayın: Toprak iyice kurumadan sulamayın; serin gecelerden önce hiç sulamayın.
  • Koyu yapraklı begonyada kırmızı çiçekler
    Begonya
    • Dışarıda kışlatacaksanız saksıyı yalnız donsuz, yağmur almayan korunaklı bir köşede tutun, sulamayı azaltın; don uyarısında içeri alın.
  • Beyaz kenarlı mor petunya çiçeği
    Petunya
    • Kışı dışarıda geçirecekse don almayan, korunaklı bir köşede tutun; don gecelerinde örtün.
    • Yapmayın: Don riski geçmeden fideleri dışarı çıkarmayın.
  • Hercai menekşe
    • Solan çiçekleri koparın; tohum bağlamayan bitki daha uzun açar.
  • Kasımpatı
    • Kalabalıklaşan kümeleri ilkbaharda bölüp yeniden dikin.
Bu gruptaki diğer 51 bitki
  • Astilbe

    İlkbaharda ya da eylül sonu–ekim ortasında hafif gölgeye dikin ve dibine bol yanmış organik madde serin.

  • Katalpa

    İri yaprakları rüzgârda yıprandığı için fidanı rüzgâra kapalı, aydınlık bir yere dikin.

  • Mor salkım

    Şubatta aynı sürgünleri 2–3 göz kalacak kadar yeniden kısaltın.

  • Koreopsis

    Bordürdeki öbekleri gücünü koruması için iki üç yılda bir erken ilkbaharda bölün.

  • Hanımeli

    Odun çeliklerini şubatta alın, ilkbaharda dikene kadar nemli kumda saklayın.

  • Duvar sarmaşığı

    Çok sıklaşmış bitkiyi mart başında sertçe budayabilirsiniz, yaşlı odundan yeniden sürer.

  • Forsitya

    İlkbaharda ya da sonbaharda dikin; yazın dikerseniz toprağı kurutmayın.

  • Aslanağzı

    Fideleri ilkbahar başında ya da havalar serinlerken sonbaharda dikin.

  • Rudbekya

    Çok yıllık olarak kalan öbekleri üç–beş yılda bir erken ilkbaharda bölün.

  • Mavi Ladin

    Fidanı açık, güneşli ve havadar bir yere dikin; sıcak ve kapalı köşelerden kaçının.

  • Yüksük otu

    Toprak nemli ve ılıkken ilkbaharda ya da sonbaharda dikin; fideleri 30–35 cm arayla yerleştirin.

  • Kurtbağrı

    Çit için fidanları toprak işlenebilir durumdayken sonbaharda ya da ilkbaharda dikin.

  • İpek çiçeği

    Don tehlikesi geçmeden tohum ekmeyin ve fide dikmeyin.

  • Lupen

    Fideleri ilkbaharda güneşli, suyu iyi süzen bir yere saksıdaki derinliğinde dikin; kök bozulmasını sevmediği için sık yer değiştirmeyin.

  • İpek Ağacı

    Döktüğü çiçek, yaprak ve bakla nedeniyle ağacı teras ve araba yolunun üstüne gelmeyecek biçimde dikin.

  • Hosta

    Büyük öbekleri erken ilkbaharda, yapraklar açılmadan önce keskin bir belle bölün.

  • Kamelya

    Gerekirse çiçeklenme biter bitmez şekil budaması yapın; sert budamayı martta yapın.

  • Kardelen

    Kalabalık kümeleri çiçeklenmeden sonra yapraklar henüz yeşilken bölüp hemen yeniden dikin.

  • Ekinezya

    Ekinezyayı ilkbaharda dikin; sonbaharda dikilenler ağır ve ıslak toprakta kışın çürümeye daha yatkındır.

  • Akdeniz Servisi

    Sütun biçimini bozmamak için budamayın.

  • Agapantus

    Mart sonu–nisan arasında güneşli, süzek bir yere dikin; öbekleri de bu dönemde bölün.

  • Çarkıfelek

    İlkbahar başında çiçek vermiş eski sürgünleri çıkarın, sağlam bir iskelet bırakın; çiçekler yeni sürgünde açar.

  • Japon Akçaağacı

    Fidanı öğleden sonra gölge alan, rüzgâra kapalı bir yere dikin.

  • Çan çiçeği

    Çok yıllık türlerin öbeklerini üç–dört yılda bir bölün.

  • Trompet çiçeği

    Kış sonunda yan sürgünleri ana iskelete yakın kısaltın (mahmuz budaması); çiçekler yeni sürgünlerde açar.

  • Ağaç Hatmi

    İlkbaharda budayın; çiçekler yeni sürgünlerde açtığı için bu hem çiçek sayısını hem iriliğini artırır.

  • Şebboy

    Tohumu doğrudan yerine ya da son dondan 6–8 hafta önce içeride ekin; iki haftada bir yeni ekim yaparak çiçeklenmeyi uzatın.

  • Süs Kirazı

    Fidanı su birikmeyen, havadar ve güneşli bir yere dikin.

  • Yıldız yasemini

    İlkbaharda, büyüme başlamadan güneşli ve korunaklı bir yere dikin.

  • Yıldız çiçeği

    Mart–mayıs başında dikin ve toprağı nemli tutmak için dibine malç serin.

  • Alev Çalısı

    Toprak donmuş ya da çamur değilken, hava dolaşımı iyi bir yere dikin.

  • Anemon

    Kış sonunda yatağın üzerindeki malçı kaldırın.

  • Amerikan sarmaşığı

    Yerinden taşan sürgünleri düzenli kesin; bitki hızlı büyür.

  • Ranunkulus

    Yumruları bir gün suda bekletin, pençeleri aşağı bakacak şekilde 5 cm derine ve 10 cm arayla dikin.

  • Sürünen kekik

    Kışın su tutan, ıslak toprakta bırakmayın; kökleri çürür.

  • Erguvan

    Genç bir fidan seçip kalıcı yerine dikin; erguvan sonradan yer değiştirmeyi sevmez.

  • Alisum

    Tohumu son dondan birkaç hafta önce doğrudan yere serpin, üstünü çok ince örtün; ışıkta çimlenir.

  • Gümüşi Ihlamur

    Olgun boyu 20 metreyi aşabileceği için fidanı bol alanı olan bir yere dikin.

  • Bermuda çimi

    Kışın uykudaki sararmış çimin üzerinde yoğun yürümeyin; bu dönemde kolay zarar görür ve yabancı ot girer.

  • Gelincik

    Ekim yapılan yerde kışın su birikmediğinden emin olun; gerekiyorsa drenajı iyileştirin.

  • Manolya

    Toprak donmuş değilse sonbahar ile ilkbahar arasında, kaplı fidan olarak dikin; yayılan kökler çıplak köklü fidanda zor tutar.

  • Leylak

    Toprak çok ıslak ya da donmuş değilken sonbahar ile kış sonu arasında dikin.

  • Şimşir

    Sonbaharda ya da ilkbaharda dikin; kökler dikimden önce kurumamalı.

  • Cezayir menekşesi

    İlkbaharda ya da sonbaharda 25–30 cm aralıkla, şaşırtmalı dikin.

  • Doğu Çınarı

    Fidanı geniş bir alana, binalardan ve dar yollardan uzak dikin; kök bölgesini malçla örtün.

  • Defne

    Sert don beklenen gecelerde bitkiyi örtün, saksıyı soğuktan korunaklı bir yere çekin.

  • Dikondra

    Üzerinde sık yürünen yollara ve oyun alanlarına dikmeyin; çiğnenmeye dayanmaz.

  • Zakkum

    Kış geçince dondan zarar görmüş ve kurumuş dalları kesin; eldiven giyin, budama artıklarını yakmayın.

  • Kaya sedumu

    Yer örtücü olarak 30–45 cm aralıkla, taşlı ve süzek bir yere dikin.

  • Çin gülü

    Geçen yılın sürgünlerini şubat–mart başında kısaltın; çiçek yeni sürgünlerde açar.

  • Mayasıl otu

    Kümeler sıklaştığında ilkbaharda ya da sonbaharda bölüp seyreltin.

Sebzeler31 bitki

  • Toprak kasede toplanmış kırmızı çeri domatesler
    Domates
    • Tohumu viyole ya da küçük saksılara, korumalı ve ılık bir ortamda 1–2 cm derine ekin.
  • Dalında kırmızı ve mor, uzun süs biberleri
    Biber
    • Tohumu viyole korumalı ve ılık bir ortamda ekin; çimlenme için 18–21 °C sağlayın.
  • Ortasında yeşil meyve taslağı oluşan beyaz çilek çiçeği
    Çilek
    • Yapmayın: Don beklenen gecelerde çiçekli bitkileri açıkta bırakmayın; üzerini örtün.
  • Mor ve beyaz renkli yuvarlak patlıcanlar
    Patlıcan
    • Tohumu viyole korumalı ve sıcak bir ortamda ekin; çimlenme için en az 21 °C sağlayın.
  • Fasulye
    • Yapmayın: Toprak 10 °C'ye ısınmadan tohum ekmeyin; soğuk toprakta tohum çimlenmez.
  • Açık yeşil marul yaprakları
    Marul
    • İlkbahar hasadı için tohumu korunaklı yastığa ya da viyole 1–2 cm derine ekin.
    • 5–6 yapraklı fideleri büyüme ucu toprağın üstünde kalacak şekilde dikin.
    • Baş sıkılaşınca, sapa kalkmadan toprağa yakın yerden bıçakla kesin.
  • Roka
    • Tohumu 0,5–1 cm derine seyrek ekin; birkaç haftada bir yeni sıra ekin.
    • Genç yaprakları toprağın 1–2 cm üstünden kesin, yaşlanmaya bırakmayın.
  • Bezelye
    • Toprak işlenebilir hale gelince tohumu 3–5 cm derine doğrudan yerine ekin.
    • İçeride yetiştirdiğiniz 20 cm'lik fideleri kökünü bozmadan açık alana dikin.
    • Yapmayın: Soğuk ve çamur halindeki toprağa tohum ekmeyin; tohum çürür.
    • Yapmayın: Bezelye yerine taze çiftlik gübresi vermeyin; bitki yaprağa kaçar.
Bu gruptaki diğer 23 bitki
  • Üzüm

    Asma dinlenmedeyken, gözler uyanmadan kış budamasını tamamlayın.

  • Soğan

    Şubat ikinci yarısından itibaren toprak tava gelince arpacıkları sıra hâlinde dikin.

  • Patates

    Toprak 8 °C'yi geçince gözleri uyanmış tohumluk yumruları dikin.

  • Havuç

    Tohumu iyi işlenmiş toprağa sıraya ekin, üzerini ince bir harçla kapatıp bastırın.

  • Sarımsak

    İri ve sağlam dişleri ayırıp sivri ucu yukarı bakacak şekilde, ucu toprak yüzeyine yakın kalacak derinlikte dikin.

  • Ispanak

    İlkbahar ürünü için ekimi erken yapın; geciken ekim sıcakla birlikte çiçeğe kalkar.

  • Lahana

    Sıkılaşan başları toprak seviyesinden bıçakla kesin.

  • Pırasa

    Pırasaları ihtiyaca göre sökün; sökmeden önce toprağı sulamak işi kolaylaştırır.

  • Karnabahar

    Taç normal iriliğini alıp gevşemeden, 4–5 yaprakla birlikte bıçakla kesin.

  • Böğürtlen

    Fidanları kış sonunda, toprak işlenebilir olduğunda tel destek sırası boyunca dikin.

  • Kivi

    Kış budamasını uyku döneminde, bitkiye su yürümeden bitirin.

  • Turp

    Kökler hasat iriliğine gelince sökün; fındık turpu uygun koşulda 4–5 haftada hazır olur.

  • Ahududu

    Dinlenmedeki fidanları şubat ortasından nisan başına kadar, kökler 5 cm'den derine inmeyecek şekilde dikin.

  • Yaban mersini

    Şubat sonu ya da mart başında yaşlı, çapraz ve zayıf gövdelerin bir kısmını dipten çıkarın.

  • Pazı

    Tohumu 1 cm kadar derine ekin, 3–4 yapraklı olunca sıra üzerinde 15 cm aralık bırakacak şekilde seyreltin.

  • Kereviz

    Hava soğuyup yapraklar sararmaya başlayınca yumruları koflaşmadan sökün.

  • Kırmızı pancar

    Toprak ısınınca tohumu 1–2 cm derine ekin; sürekli hasat için birkaç hafta arayla küçük partiler halinde ekin.

  • Bakla

    Hazırlanan toprağa ocak usulü 1–2 tohum atıp üzerini 5–6 cm toprakla kapatın.

  • Enginar

    Köklü dip sürgünlerini 1 m aralıklarla hazırlanmış masuralara dikin.

  • Tere

    Tohumu tava ya da sıraya 1 cm'yi geçmeyecek derinlikte ekin, üzerine ince toprak serip bolca sulayın; sıcak yaz aylarında ekmeyin.

  • Frenk üzümü

    Çıplak köklü fidanı kış boyunca, toprak donmuş ya da çamur değilken dikin.

  • Altın çilek

    Tohumu son dondan 6–8 hafta önce içeride ekin, fideleri don geçince güneşli yere dikin.

  • Bektaşi üzümü

    Kışın ortası açık bir çalı biçimini koruyacak şekilde budayın.

Meyve ağaçları24 bitki

  • Dalda asılı iki olgun sarı limon
    Limon Ağacı
    • Don beklenen gecelerde bahçedeki ağacın tacını battaniye ya da çuval beziyle örtün, gövdenin aşı yerini sarın.
    • Meyvelerin iriliğini ve kabuk rengini kontrol edin; olgunları kuru havada makasla kısa sapıyla kesin, dondan önce toplayın.
    • Sık dalları seyreltin, biçimi bozan ve boylu boyunca uzamış sürgünleri kısaltın.
    • Fidanı kök boğazı toprağın birkaç parmak üstünde kalacak şekilde dikin, toprağı bastırıp can suyu verin.
    • Yapmayın: İçerideki saksıda toprak yüzeyi kurumadan sulamayın, tabakta su bırakmayın.
  • Zeytin Ağacı
    • Soğuklar geçince kuru, hastalıklı ve iç içe dalları çıkarın; tacın ortasına ışık girsin.
    • Zeytinleri sırıkla dal dövmeden, elle ya da tarakla sıyırarak toplayın.
    • Fidanı güneşli, süzek ve taban suyu derinde olan bir yere dikin; iri fidanı kazığa bağlayın.
    • Saksıdaki zeytini kışın 4–10 °C'lik aydınlık, donsuz bir yere alın; kaloriferin önüne koymayın.
    • Yapraklarda halkayla çevrili koyu lekelere bakın; dökülen lekeli yaprakları toplayıp uzaklaştırın.
    • Yapmayın: Kışın saksıyı tabakta su bırakmayın; saksıyı ayak ya da tuğla üstüne yükseltin.
  • Dalda elle tutulan olgun portakal
    Portakal Ağacı
    • Don beklenen gecelerde bahçedeki ağacın tacını battaniye ya da çuval beziyle örtün, aşı yerini sarın; soğuktan birkaç gün önce toprağı iyice sulayın.
    • Olgun meyveleri yağmursuz, çiğ kalkmış saatlerde makasla kesin; önce alt dallardan başlayın.
    • Hasattan sonra, ilkbahar sürgünü başlamadan kuru ve obur dalları alın, toprağa değen etek dallarını kesin.
    • Yapmayın: İçerideki saksıda toprak yüzeyi kurumadan sulamayın, tabakta su bırakmayın.
  • Yapraklı saplarıyla toplanmış olgun mandalinalar
    Mandalina Ağacı
    • Aşı yerini korumak için bahçedeki ağacın gövde dibine toprak doldurun, Mart ortasında açın; don gecelerinde tacı örtün.
    • Donlar geçince, ilkbahar sürgünü başlamadan kuru, sık ve obur dalları alın, aşırı uzamış yan dalları kısaltın.
    • Olgunlaşan meyveleri bekletmeden, kuru havada makasla kesin; Satsuma ağaçta bekletilirse puflaşır.
  • Mavi gökyüzü önünde dalda yeşil elmalar
    Elma Ağacı
    • Yaprak döküldükten sonra kuru, hastalıklı, birbirine sürten ve tacın içine dönen dalları çıkarın.
    • Fidanı aşı yeri toprağın 10 cm üstünde kalacak şekilde dikin, kazıkla destekleyip can suyu verin.
  • Güneşli dalda olgun mor incirler
    İncir Ağacı
    • Çok soğuk olmayan bir günde kırık, kuru, çatal ve üst üste binen dalları kesin; eldiven takın.
    • Soğuk yerlerde genç ağacın dallarını samanla doldurup örtüyle sarın, ilkbaharda yavaş yavaş açın.
    • Fidanı güneye bakan, duvar önü gibi korunaklı ve süzek bir yere dikin.
    • Yapmayın: Kışın saksıyı su dolu tabakta bırakmayın; kökler çürür.
  • Dalda asılı koyu kırmızı kirazlar
    Kiraz Ağacı
    • Fidanı söküldüğü derinlikte dikin, kazıkla destekleyip can suyu verin.
    • Don beklenen gecelerde çiçekteki küçük ağacı tülbent örtüyle örtün, gündüz açın.
    • Yapmayın: Kışın budamayın; kesik yerlerinden gümüş yaprak ve bakteriyel kanser girer.
  • Dalda olgunlaşmış turuncu kayısılar
    Kayısı Ağacı
    • Kuru bir günde yalnız kuru, hastalıklı ve iç içe geçmiş dalları kesin; kalın dalları tek yılda almayın.
    • Çiçek açıkken don beklenen gecelerde ağacı örtüyle koruyun, gündüz örtüyü açın.
    • Çiçek monilyasıyla kuruyan çiçekli sürgünleri sağlam kısımdan kesip bahçeden uzaklaştırın.
    • Fidanı aşı yeri topraktan en az 10 cm yukarıda kalacak şekilde, soğuk hava birikmeyen bir yere dikin.
    • Yapmayın: Yağışlı sonbahar ve kış günlerinde budamayın; yaralardan bakteriyel kanser girer.
Bu gruptaki diğer 16 bitki
  • Şeftali Ağacı

    Kuru bir günde sık, içe büyüyen ve kırık dalları dipten çıkarın; bir yıllık sürgünlerin ucunu kesmeyin.

  • Nar Ağacı

    Göz sürmeden önce dip sürgünlerini ve taç içindeki obur dalları dipten kesin; kuru ve yere değen dalları temizleyin.

  • Armut

    Fidanı aşı yeri toprağın üstünde kalacak şekilde dikin; tozlanma için yakına aynı dönemde çiçek açan başka bir armut çeşidi dikin.

  • Erik

    Çiçeklenme sırasında don beklenen gecelerde ağacı tülbent örtüyle örtün.

  • Dut

    Budamayı sonbahar sonunda ya da kışın yapın; büyüme döneminde kesilen dallardan bol süt özsuyu akar.

  • Vişne

    Fidanı kış dinlenmesindeyken derin, iyi drene olan toprağa dikin; vişne kendine verimlidir, tek ağaç yeterlidir.

  • Ayva

    Fidanı aşı yeri toprağın üstünde kalacak şekilde kış dinlenmesinde dikin; toprağı yüzeyden fazla derin işlemeyin.

  • Trabzon hurması

    Dikimden sonraki ilk üç yıl kışın şekil budaması yapın; gövde üzerinde düzgün aralıklı 3–5 ana dal bırakın.

  • Avokado

    Soğuk tehlikesi geçince ilkbaharın başında dikin; aşı yerini toprak üstünde bırakın, derin dikmeyin ve hemen can suyu verin.

  • Kestane

    Aşılı fidanı kış dinlenmesinde, en az 40–50 cm genişlik ve derinlikte açtığınız çukura dikin.

  • Antep fıstığı

    Genç ağaca ilk yıllarda kış dinlenmesinde şekil budaması yapın; iskelet dallar oturduktan sonra yalnızca hafif kesimler yeterlidir.

  • Yenidünya

    Meyveyi iri almak için salkımlardaki çiçek ya da genç meyvelerin bir kısmını elle seyreltin.

  • Greyfurt

    İlkbahar donları geçtikten sonra, ilkbahar sürgünleri başlamadan hemen önce budayın; obur dalları her zaman alabilirsiniz.

  • Kumkuat

    Kışın içerideki saksıda toprak yüzeyi kısmen kurumadan sulamayın; saksıyı suda bekletmeyin.

  • Muşmula

    Gerekiyorsa ağacı kış dinlenmesinde budayın; genç yaşta iyi şekil verilen ağaç sonra az budama ister.

  • Turunç

    İlkbahar donları geçtikten sonra, yeni sürgünler başlamadan önce budayın; dikenli dallara karşı eldiven kullanın.

Aromatikler16 bitki

  • Çiçek açmış mor lavanta başakları
    Lavanta
    • Toprak ısınınca güneşli, süzek bir yere dikin; ilk yaz toprağı düzenli kontrol edin.
    • Yapmayın: Kışın dikim yapmayın; genç bitki soğuk ve ıslak toprakta çürür.
    • Yapmayın: Kışın saksıyı yağmurdan koruyun, tabakta su bırakmayın.
  • Sık, ince dallı yeşil kekik bitkisi
    Kekik
    • Yapmayın: Kışın toprağı ıslak bırakmayın; saksıyı yağmur almayan duvar dibine çekin.
  • Bahçede yetişen yeşil yapraklı fesleğen bitkileri
    Fesleğen
    • Tohumu içeride, sıcak ve aydınlık bir pencere önünde küçük saksılara ya da viyollere ekin.
    • Yapmayın: Fideleri don riski geçmeden ve geceler ısınmadan dışarıda bırakmayın.
  • Sık yapraklı taze yeşil nane
    Nane
    • İlkbahar dikimini geciktirmeyin; köklü parçaları yeni sürgünler çıkmadan dikin.
  • Cam kavanozların önünde düz yapraklı maydanoz dalı
    Maydanoz
    • Tohumu 1 cm derinliğe doğrudan yerine ya da saksısına ekin, çimlenene kadar toprak yüzeyini kurutmayın.
    • Dış saplardan birkaçını toprağın 1–2 cm üstünden kesin, ortadaki genç yaprakları bırakın.
    • Soğuk gecelerden önce saksıyı aydınlık, serin ve dondan korunaklı bir yere alın.
  • Çiçeklenmiş dereotunda sarı şemsiye çiçek salkımları
    Dereotu
    • Tohumu 1 cm derinliğe doğrudan yerine ekin, birkaç haftada bir yeni sıra ekleyin.
  • Biberiye
    • Toprak ısınınca güneşli ve süzek bir yere dikin; köklerin üstünü ince bir toprakla örtün.
    • Yapmayın: Kışın saksıyı tabakta su içinde bırakmayın; ıslak toprakta kökler çürür.
  • Adaçayı
    • Kış yağmurları kökleri çürütebilir; saksıyı saçak altı ya da duvar dibi gibi yağmur almayan bir yere çekin.
Bu gruptaki diğer 8 bitki
  • Kişniş

    Birkaç haftada bir az miktarda tohum ekin; sürekli taze yaprak alırsınız.

  • Papatya

    Tohumu toprağın üstüne seyrek serpin, üzerini örtmeyin; çimlenmek için ışık ister.

  • Melisa

    Birkaç yılda bir kümeyi kökünden bölerek küçültün.

  • Rezene

    Yeni sürgünler çıkmadan önceki yılın kurumuş gövdelerini dipten temizleyin.

  • Frenk soğanı

    Kümeleri 2–3 yılda bir ilkbaharda bölerek yenileyin.

  • Isırgan otu

    Genç sürgün uçlarını toplayın; pişirince yakıcılığı kaybolur.

  • Tarhun

    İlkbaharda yeni sürgünler başlamadan eski gövdeleri toprak seviyesine kadar kesin.

  • Zahter

    Gölgede ya da sürekli ıslak kalan toprakta yetiştirmeyin; doğada kurak, güneşli yamaçlarda yaşar.

Tarihler nasıl hesaplanıyor?

Her bitkinin ekim, dikim, budama, gübreleme ve hasat ayları; ziraat fakülteleri ve üniversitelerin tarım yayım servisleri, İl Tarım ve Orman Müdürlükleri ve RHS gibi bahçecilik kuruluşlarının yayımladığı takvimlerden alınır. Bu takvimlerin çoğu Marmara kıyısını ya da ılıman bir iklimi esas alır. “Türkiye geneli” seçiliyken gördüğünüz aylar bunlardır.

İl seçtiğinizde ilin iklim bölgesi devreye girer. Her bölge için ilkbaharın ve sonbaharın İstanbul'a göre kaç gün erken ya da geç geldiğini, günlük ortalama sıcaklığın 8 °C'yi geçtiği ve altına indiği tarihlerden hesapladık. Dışarıda yetişen bitkilerin ilkbahar işleri bu farka göre kayar; sonbahar işleri sonbahar farkıyla. Tek yıllık sebzelerde bütün sezon ilkbahar farkıyla kayar, böylece soğuk bölgelerde hasat dikimden önceye düşmez.

Ayrıca Meteoroloji Genel Müdürlüğü'nün il bazlı don verilerinden, don görülme sıklığı yüzde 5 ve üstü olan aylar belirlendi. Bu aylarda dışarıya ekim ve dikim önerilmez; iş ilk donsuz aya ertelenir. İç mekân bitkilerinde bölge farkı uygulanmaz.

Hesabın ayrıntılarını ve kaynak listesini Metodoloji sayfasında, ocak ayının öncelikli işlerini Ocak bitki bakımı rehberinde bulabilirsiniz.

Sık Sorulan Sorular

İlimi seçmezsem takvim neye göre hesaplanıyor?
“Türkiye geneli” seçiliyken tarihler, kaynak takvimlerin çoğunun esas aldığı Marmara kıyısı (İstanbul) koşullarına göredir. Kendi ilinizi seçtiğinizde ilkbahar ve sonbahar işleri bölgenizin iklimine göre öne ya da geriye kayar.
Ev bitkilerinin takvimi il değişince neden değişmiyor?
İç mekânda duran bitkiler dış havadaki dondan ve yaz sıcağından doğrudan etkilenmez. Bu yüzden ev bitkilerinin gübreleme, budama ve saksı değişimi ayları bütün illerde aynı kalır; bölge farkı yalnız dışarıda yetişen bitkilere uygulanır.
Takvimde sulama günü neden yok?
Sulama ihtiyacı saksının büyüklüğüne, toprağa, ışığa ve odanın sıcaklığına göre değişir; sabit bir gün bitkiye zarar verebilir. Takvim bunun yerine toprağı ne sıklıkla kontrol etmeniz gerektiğini söyler, sulama kararı parmak testine göre verilir.
Bir işi takvimdeki aydan önce ya da sonra yaparsam ne olur?
Aylar bir pencere gösterir, kesin tarih değil. Mevsim erken ısındıysa ya da geç soğuduysa birkaç hafta kaydırmak normaldir. Dışarıda yetişen bitkilerde asıl sınır dondur: donu olan aylarda ekim ve dikim yapmayın.